Etanoloamina

Etanoloamina
Ogólne informacje
Charakterystyka fizyczna
przezroczysta, bezbarwna, lepka, higroskopijna ciecz o zapachu amoniaku
Wzór Hilla

C2H7NO

Inne wzory

HO–CH2-CH2–NH2

Masa molowa

61,08 g/mol

Identyfikacja
Numer CAS

141-43-5

PubChem

700

DrugBank

DB03994

Podobne związki
Pochodne

N-metyloaminoetanol, N,N-dimetyloaminoetanol

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Etanoloamina, kolamina (z gr. kólla, klej, + amina), aminoetanol – organiczny związek chemiczny z grupy aminoalkoholi. Należy do grupy amin biogennych.

Właściwości

Bezbarwna, oleista ciecz; mieszalna z wodą, alkoholem i eterem. Ma charakter zasadowy.

Otrzymywanie

Po raz pierwszy otrzymał ją Charles Adolphe Wurtz w 1860 r. (w mieszaninie z dietanoloaminą(inne języki) i trietanoloaminą(inne języki)) w wyniku reakcji chlorohydryny etylenu(inne języki) z wodą amoniakalną:

6HOCH2CH2Cl + 3NH3 → HOCH2CH2NH2 + (HOCH2CH2)2NH + (HOCH2CH2)3N + 6HCl

Rozdzielenie takiej mieszaniny na czyste związki osiągnięto pod koniec XIX w. za pomocą destylacji frakcyjnej.

Współcześnie otrzymywana jest w reakcji amoniaku z tlenkiem etylenu w obecności wody lub innych katalizatorów:

(CH2CH2)O + NH3 → HOCH2CH2NH2

W celu uniknięcia tworzenia się di- i trietanoloaminy stosuje się duży nadmiar amoniaku – do 40 ekwiwalentów molowych. Proces prowadzi się w temperaturze do 150 °C i ciśnieniu do 160 atm.

Biosynteza

Naturalnie powstaje z seryny. Pierwszym poznanym szlakiem biosyntetycznym prowadzącym do etanoloaminy był proces z udziałem fosfolipidów:

seryna → fosfatydyloseryna → fosfatydyloetanoloamina + CO2 → etanoloamina

W 2001 r. odkryto, że u roślin seryna może ulegać bezpośredniej dekarboksylacji do etanoloaminy:

H2NCH(COOH)CH2OH → H2NCH2CH2OH + CO2

Zastosowanie

Stosowana jest jako środek zmiękczający, emulgujący, do otrzymywania środków piorących oraz w przemyśle tworzyw sztucznych jako plastyfikator.