EuroVelo 10 – Szlak Wokół Bałtyku

EuroVelo 10

EV10 w Kołobrzegu
Dane szlaku
Państwo	Polska, Niemcy, Dania, Szwecja, Finlandia, Rosja, Estonia, Łotwa, Litwa
Województwo	zachodniopomorskie, pomorskie, warmińsko-mazurskie
Przez	Gdańsk, Kołobrzeg, Świnoujście, Kopenhaga, Malmö, Sztokholm, Helsinki, Sankt Petersburg, Tallinn, Ryga, Kłajpeda, Królewiec
Kod	EV10
Numer	EV10
Długość	9100 km
Typ	szlak rowerowy
Multimedia w Wikimedia Commons
Informacje w Wikipodróżach

EuroVelo 10 (ang. Baltic Sea Cycle Route, historycznie również Hansa Circuit, dosł. „Szlak Hanzeatycki”) – międzynarodowy okrężny szlak rowerowy sieci EuroVelo, prowadzący wokół basenu Morza Bałtyckiego. Trasa ma około 9100 km długości i przebiega przez dziewięć państw. Na terytorium Polski EV10 prowadzi przez województwa zachodniopomorskie, pomorskie oraz warmińsko-mazurskie. Podczas międzynarodowego audytu prowadzonego w latach 2024–2025 zbadano 585 km polskiego odcinka szlaku.

Historia i rozwój

EuroVelo 10 należała do pierwszych dwunastu tras sieci EuroVelo zaproponowanych w 1995 roku; samą inicjatywę EuroVelo oficjalnie uruchomiono 21 listopada 1997 roku w Logroño. W Polsce pierwsze oznakowanie trasy jako R10 powstało na początku XXI wieku, w znacznej części na istniejących drogach i duktach leśnych. Skoordynowana modernizacja polskiego odcinka rozpoczęła się w 2017 roku.

Nazwa Hansa Circuit („Szlak Hanzeatycki”) odwołuje się do historycznych powiązań miejscowości nadbałtyckich, w tym miast hanzeatyckich takich jak Lubeka i Gdańsk. Organizatorzy EuroVelo stosowali ją obok nazwy Baltic Sea Cycle Route; szlak przebiega również przez pięć nadbałtyckich stolic: Kopenhagę, Sztokholm, Helsinki, Tallinn i Rygę.

Rozwój południowego odcinka EV10 wspierał realizowany w latach 2017–2019 projekt Interreg „Biking South Baltic”. Obejmował on m.in. inwentaryzację trasy w Polsce, Niemczech i Danii, badania użytkowników, pomiary ruchu oraz opracowanie strategii rozwoju szlaku na lata 2020–2030.

W 2019 roku do oficjalnego przebiegu EV10 włączono liczący 105 km odcinek na duńskiej wyspie Bornholm.

1 września 2023 rozpoczęto projekt „Baltic Biking UPGRADE”, realizowany do 31 sierpnia 2026 roku przez partnerów z państw położonych przy trasie oraz Europejską Federację Cyklistów. Partnerem wiodącym była Pomorska Regionalna Organizacja Turystyczna. Do celów projektu należały m.in. ujednolicenie zarządzania trasą oraz rozwój usług turystycznych świadczonych przez małe i średnie przedsiębiorstwa.

W czerwcu 2026, jako jeden z rezultatów projektu, uruchomiono usługę jednokierunkowego wynajmu rowerów między Kopenhagą i Gdańskiem. Usługę umożliwiającą zwrot roweru w innym państwie opracowały firmy OneWayBikeTours i Poland by Locals.

Przebieg

Pozostałe państwa

Poza Polską EV10 obejmuje zarówno odcinki bezpośrednio wzdłuż Bałtyku, jak i fragmenty prowadzące przez miasta położone dalej od brzegu, wyspy i półwyspy. Trasa przebiega przez następujące obszary i miejscowości.

Obwód królewiecki (Rosja)

Od przejścia granicznego w Gronowie i Mamonowie opisany przebieg prowadzi drogą A194 do Królewca, a następnie w kierunku wybrzeża przez Swietłogorsk i Zielenogradsk. Dalsza część przebiega Mierzeją Kurońską, przez Morskoje do granicy litewskiej w rejonie Nidy.

Litwa

Trasa prowadzi od granicy rosyjskiej przez Nidę, Juodkrantė i Smiltynė na Mierzei Kurońskiej, a po przeprawie przez cieśninę Kłajpedzką przez Kłajpedę, Połągę i Būtingė do granicy z Łotwą. Litewski odcinek jest powiązany z nadmorską trasą rowerową (lit. Pajūrio dviračių trasa); na Mierzei Kurońskiej EV10 pokrywa się z EuroVelo 13.

Łotwa

Po przekroczeniu granicy litewskiej EV10 przechodzi przez Lipawę. W Kurlandii przebieg obejmuje tereny nadmorskie i miejscowości Pāvilosta oraz Jūrkalne, a także położone dalej w głębi lądu Kuldigę, okolice Windawy i Talsi, Sabile, Kandavę oraz Tukums. Dalej szlak przechodzi przez Jurmalę i Rygę, a następnie przez okolice Ropaži, Siguldy i Limbaži powraca w stronę wybrzeża Zatoki Ryskiej. Granicę z Estonią osiąga w rejonie Salacgrīvy i Ainaži.

Estonia

Po przekroczeniu granicy łotewskiej trasa prowadzi przez Parnawę do portu Virtsu, skąd przeprawa promowa umożliwia dotarcie na wyspę Muhu. Następnie szlak przebiega przez Saremę, w tym przez Kuressaare, oraz przez Hiumę. Po powrocie na kontynent prowadzi do Haapsalu, przez Nõva, Padise i Laulasmaa do Tallinna. Na wschód od stolicy przebieg wiedzie w sąsiedztwie Parku Narodowego Lahemaa, a dalej przez rejon Kohtla-Järve, Sillamäe do Narwy na granicy rosyjskiej. Na terytorium Estonii EV10 wykorzystuje krajową trasę rowerową nr 1, liczącą na tym odcinku około 981 km.

Obwód leningradzki (Rosja)

Na wschód od Narwy szlak wchodzi na terytorium Rosji przez Iwangorod, a jego proponowany przebieg prowadzi przez Kingisepp w kierunku Sankt Petersburga. W opisach trasy wskazywano, że w obwodzie leningradzkim nie wytyczono w pełni jednolitego przebiegu EV10. Drogę wzdłuż brzegu Zatoki Fińskiej utrudniają ograniczenia w dostępie do obszarów wojskowych oraz terenów w rejonie Sosnowego Boru i tamtejszej elektrowni jądrowej. Jako historyczną możliwość ominięcia ograniczeń wskazywano wykorzystanie przebiegu europejskiej trasy rowerowej R1 i powrót nad Zatokę Fińską w rejonie Peterhofu. Dalej trasa jest prowadzona przez Sankt Petersburg ku Wyborgowi i granicy z Finlandią.

Finlandia

Od granicy rosyjskiej w rejonie Vaalimaa i Virolahti EV10 biegnie przez Haminę, Kotkę, Ruotsinpyhtää i Porvoo do Helsinek. Na tym odcinku wykorzystuje fragmenty fińskiej krajowej trasy rowerowej nr 7. Między Helsinkami i Turku biegnie przebiegiem trasy krajowej nr 1 przez Kirkkonummi, Pohję i Salo. Następnie prowadzi przez Naantali, Merimasku, Taivassalo, Uusikaupunki, Raumę, Eurajoki i Luvię do Pori. Dalej północną częścią zachodniego wybrzeża przechodzi przez Vaasę, Oulu i Keminmaa do Tornio przy granicy ze Szwecją. W opisach krajowej sieci rowerowej wskazuje się także wykorzystanie tras nr 8, 4 i 21 na północ od Pori.

Szwecja

Po przekroczeniu granicy w Haparanda EV10 biegnie zachodnim wybrzeżem Zatoki Botnickiej i wzdłuż wschodniego wybrzeża Szwecji przez Kalix, Luleå, Piteå, Skellefteå, Umeå, Örnsköldsvik, Sundsvall, Hudiksvall, Söderhamn, Gävle, Österbybruk, Norrtälje i Täby do Sztokholmu. Dalej prowadzi przez Tumbę, Trosę, Nyköping, Söderköping, Valdemarsvik, Loftahammar, Västervik, Figeholm, Oskarshamn, Mönsterås, Timmernabben, okolice Kalmar, Torsås, Jämjö i Nättraby do Karlskrony oraz Karlshamn. Południowy odcinek przebiega przez Pukavik, Sölvesborg, Åhus, Simrishamn, Ystad, Trelleborg i Malmö. Trasa wykorzystuje odcinki tradycyjnego szlaku Cykelspåret längs ostkusten, a na południu również krajowe trasy Sydostleden i Sydkustleden.

Dania

Od strony szwedzkiej EV10 osiąga Kopenhagę na wyspie Zelandia, a następnie prowadzi na południe przez Køge, Faxe Ladeplads i Præstø do Kalvehave. Dalej wykorzystuje wyspy Møn (w tym Stege), Bogø, Falster (Marielyst i Nykøbing Falster) oraz Lolland (Maribo i Nakskov). Zachodnia część przebiega przez Langeland, Tåsinge, Fionię z Svendborg, Fåborg, Assens i Middelfart, a także wyspy Ærø i Als, na której położone jest centrum Sønderborg. Na Jutlandii szlak obejmuje Kolding, Christiansfeld, Haderslev, Aabenraa i Gråsten oraz dochodzi do niemieckiej granicy koło Kruså i Padborg. Trasa korzysta z duńskiego krajowego szlaku nr 8 (Østersøruten), a na Zelandii także z trasy nr 9.

Osobną częścią EV10 jest pętla wokół Bornholmu, odpowiadająca duńskiej trasie krajowej nr 10 (Bornholm Rundt). Przebiega ona przez Rønne, Hasle, Allinge, Gudhjem, Svaneke, Nexø i Dueodde.

Niemcy

Od duńskiej granicy w rejonie Flensburga EV10 prowadzi wzdłuż Zatoki Flensburskiej przez Glücksburg, Kappeln i Eckernförde do Kilonii. Dalej biegnie przez Hohwacht i Heiligenhafen na wyspę Fehmarn, po jej okrążeniu zaś przez Dahme, Kellenhusen, Grömitz, Neustadt in Holstein i Travemünde do Lubeki. W Meklemburgii-Pomorzu Przednim przebiega przez Wismar, Kühlungsborn, Warnemünde i półwysep Fischland-Darß-Zingst do Stralsund, skąd prowadzi przez wyspę Rugię. Następnie trasa dociera do Greifswaldu, Uznamu i Ahlbeck, gdzie łączy się z odcinkiem polskim w Świnoujściu. Niemiecki odcinek EV10 pokrywa się z krajową trasą D-Route 2, zwaną Ostseeküstenroute lub Ostseeküsten-Radweg, wchodzącą w skład Radnetz Deutschland.

Połączenia promowe i międzywyspowe

Przebieg EV10 wymaga wykorzystania nie tylko infrastruktury rowerowej, lecz także przepraw promowych i połączeń przez cieśniny. Jest to szczególnie istotne na duńskich wyspach, w zachodniej Estonii i w sąsiedztwie Zatoki Fińskiej.

• Dania – trasa przez wyspy Als, Ærø, Fionię, Tåsinge, Langeland, Lolland, Falster, Bogø, Møn i Zelandię wykorzystuje zarówno mosty, jak i promy. Do przepraw opisywanych na trasie należą Fynshav–Søby, Ærøskøbing–Svendborg oraz Spodsbjerg–Tårs. Oficjalny duński serwis tras rowerowych wskazuje trzy przeprawy promowe na trasie przez wyspy.
• Bornholm – pętla krajowej trasy nr 10 na wyspie jest odrębnym fragmentem EV10, z którym łączą połączenia promowe prowadzące m.in. do Rønne.
• Estonia – główna trasa wykorzystuje promy z Virtsu na Muhu, między Saremą i Hiumą oraz z Hiumy na kontynent. Umożliwiają one przejazd przez największe wyspy zachodniej Estonii.
• Litwa – połączenie między Smiltynė na Mierzei Kurońskiej a Kłajpedą zapewnia przeprawa przez cieśninę Kłajpedzką.
• Polska – szlak korzysta m.in. z przeprawy promowej Świbno–Mikoszewo przez Wisłę.
• Finlandia i Estonia – promy Helsinki–Tallinn umożliwiają pominięcie rosyjskiego fragmentu trasy wokół Zatoki Fińskiej.
• Dania i Szwecja – pomiędzy Kopenhagą i Malmö przejazd z rowerem jest możliwy pociągiem przez Most nad Sundem; połączenie to zastępuje konieczność przejazdu rowerowego przez cieśninę.

Powiązania z innymi trasami rowerowymi

Krajowe systemy tras i oznakowanie

EV10 nie jest na całej długości odrębnie wytyczoną drogą dla rowerów. W poszczególnych państwach korzysta z krajowych lub regionalnych tras rowerowych, dróg publicznych i wydzielonej infrastruktury. Dlatego numery, kolorystyka i forma znaków różnią się pomiędzy państwami, a oznakowanie lokalnej trasy może występować niezależnie od symbolu EuroVelo.

Państwo	Krajowe lub regionalne oznaczenia i trasy wykorzystywane przez EV10	Charakterystyka
Niemcy	D-Route 2 – Ostseeküstenroute (Ostseeküsten-Radweg)	Odcinek należy do sieci Radnetz Deutschland; używa oznakowania niemieckiego szlaku nadbałtyckiego.
Dania	Trasa krajowa nr 8 – Østersøruten, nr 9 – Gedser–Helsingør, nr 10 – Bornholm Rundt	Nr 8 prowadzi przez duńskie wyspy, nr 9 łączy trasę z Kopenhagą, a nr 10 stanowi pętlę po Bornholmie. Oznakowanie jest częścią duńskiego systemu tras krajowych.
Szwecja	Cykelspåret längs ostkusten; Sydostleden (nr 2) i Sydkustleden (nr 3)	Wykorzystywane są odcinki szwedzkiej sieci turystycznej. Sydostleden i Sydkustleden oznacza się czerwono-białymi znakami z numerem krajowym.
Finlandia	Trasy krajowe nr 7, 1, 8, 4 i 21	W opisach krajowego przebiegu wskazywane są m.in. trasa nr 7 na wschód od Helsinek, nr 1 między Helsinkami i Turku oraz nr 8, 4 i 21 w rejonie wybrzeża Zatoki Botnickiej.
Estonia	Krajowa trasa rowerowa nr 1	EV10 pokrywa się z estońską trasą nr 1, która prowadzi również przez zachodnie wyspy.
Łotwa	EV10, na odcinkach również EV13 i lokalne oznaczenia rowerowe	Przebieg łączy odcinki nadmorskie i fragmenty prowadzące w głąb Kurlandii i rejonu Rygi.
Litwa	EV10, EV13 i Pajūrio dviračių trasa	Na Mierzei Kurońskiej i wybrzeżu litewskim przebieg wykorzystuje nadmorską trasę rowerową; EV10 częściowo pokrywa się z EV13.
Rosja	EV10 i planowane lub częściowo opisane odcinki; w obwodzie leningradzkim wskazywano również trasę R1	Nie istnieje jednolity opis oznakowania na obu rosyjskich fragmentach, a przejazd jest objęty ograniczeniami.
Polska	EV10/EV13, historyczne R10, regionalnie Velo Baltica, na wschodnim odcinku również Green Velo	Oznakowanie EV10 i EV13, starsze znaki R10 oraz łączniki rowerowe, m.in. w rejonie Półwyspu Helskiego i Mierzei Wiślanej. W pobliżu granicy z obwodem królewieckim EV10 pokrywa się częściowo z Green Velo.

W szwedzkim systemie znaków krajowych Sydostleden jest trasą nr 2, a Sydkustleden – nr 3; numery te nie są tożsame z międzynarodowym numerem EV10. Na Bornholmie oznakowanie krajowego szlaku nr 10 ma postać zielonych drogowskazów z oznaczeniem Cykelvej. W Finlandii i Estonii stosowane są zarówno międzynarodowe, jak i krajowe znaki tras rowerowych.

Stan realizacji i infrastruktura

W raporcie rozwoju sieci EuroVelo z 2025 roku 18% EV10 sklasyfikowano jako odcinki rozwinięte, a dalsze 35% jako rozwinięte i wyposażone w oznakowanie EuroVelo. Odcinki pozostające w budowie lub wymagające dalszego rozwoju stanowiły 45%, a planowane 2%. Żaden fragment trasy nie był w raporcie wykazany jako certyfikowany według Europejskiego Standardu Certyfikacji.

Od lipca 2024 do czerwca 2025 przeprowadzono audyt 2637 km EV10 w Szwecji, na Litwie, w Polsce, Niemczech i Danii. Na zbadanych odcinkach 53% trasy było całkowicie oddzielone od ruchu samochodowego, a 82% nawierzchni oceniono jako dobre lub bardzo dobre. Cały zbadany przebieg nie spełnił jednak wymagań certyfikacyjnych z powodu braków w oznakowaniu, niebezpiecznych lub nieprzejezdnych fragmentów oraz przerw w ciągłości infrastruktury.

Ruch rowerowy

Na trasie działają automatyczne liczniki rejestrujące przejazdy rowerowe. Poniższe zestawienie obejmuje dziesięć punktów pomiarowych położonych przy EV10 i EV13 w województwach zachodniopomorskim i pomorskim. Wyniki oznaczają liczbę przejazdów przez punkt pomiarowy, a nie liczbę unikalnych rowerzystów; dane zaokrąglono do tysiąca.

Licznik w Kmiecinie znajduje się w gminie Nowy Dwór Gdański, na odcinku oznaczonym EV10/EV13; zamontowano go w 2018 roku.

Literatura

• bikeline-Radtourenbuch Ostseeküsten-Radweg 1, Teil 1: Schleswig-Holstein. Von Flensburg nach Lübeck, Verlag Esterbauer, 2021, ISBN 978-3-85000-963-8 .
• bikeline-Radtourenbuch Ostseeküsten-Radweg 2, Teil 2: Mecklenburg-Vorpommern. Von Lübeck nach Ahlbeck/Usedom. Mit Rügen-Rundweg, Verlag Esterbauer, 2022, ISBN 978-3-7111-0049-8 .
• bikeline-Radtourenbuch Ostseeküsten-Radweg 3, Teil 3: Polen. Von Ahlbeck/Usedom nach Danzig, Verlag Esterbauer, 2018, ISBN 978-3-85000-219-6 .
• bikeline-Radtourenbuch Ostsee-Radweg Dänemark, Verlag Esterbauer, 2022, ISBN 978-3-7111-0043-6 .
• Radwanderbuch Ostseeküsten-Radweg von Flensburg bis Travemünde, Ellert & Richter, 2018, ISBN 978-3-8319-0717-5 .
• Radwanderbuch Ostseeküsten-Radweg von Travemünde bis Usedom, Ellert & Richter, 2018, ISBN 978-3-8319-0725-0 .

Galeria

• 
  Droga rowerowa w nadmorskim lesie w okolicach Rostocku
• 
  Droga rowerowa koło Barendorfu w Niemczech
• 
  Oznakowanie trasy rowerowej na wyspie Uznam w Świnoujściu
• 
  Estoński wzór znaku trasy rowerowej

Zobacz też

• EuroVelo
• EuroVelo 13
• Green Velo
• Szlak Nadmorski
• Szlak rowerowy R66

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona EV10, mapa i pliki GPX
• Oficjalna strona polskiego odcinka EV10
• Mapa szlaku w serwisie Waymarked Trails
• Oficjalne ślady GPX odcinka pomorskiego i łączników R10
• Velo Baltica na Pomorzu Zachodnim
• Interaktywna mapa i plik GPX