Evolvulus

Evolvulus

Evolvulus alsinoides
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	psiankowce
Rodzina	powojowate
Rodzaj	Evolvulus
Nazwa systematyczna
Evolvulus L. Sp. Pl., ed. 2.: 391 (1762)
Typ nomenklatoryczny
E. nummularius (Linnaeus) Linnaeus
Synonimy
Camdenia Scop. Cladostyles Bonpl. Ditereia Raf. Leucomalla Phil. Meriana Vell. Tussacia Willd. ex Schult. & Schult.f. Vistnu Adans. Volvulopsis Roberty
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Evolvulus – rodzaj roślin z rodziny powojowatych (Convolvulaceae). Obejmuje 106 gatunków. Wszystkie występują na obu kontynentach amerykańskich na obszarze od południowej Argentyny po północną część Stanów Zjednoczonych. Dwa gatunki (Evolvulus alsinoides i E. nummularius) rozprzestrzenione są także na innych kontynentach w strefie tropikalnej i subtropikalnej – rosną w Afryce (z wyjątkiem północnej jej części), w południowej Azji, w Australii i zachodniej Oceanii, przy czym ich zasięg uznawany bywa za naturalny lub uznawane są za gatunki obce poza kontynentami amerykańskimi.

Rośliny z tego rodzaju uprawiane bywają jako ozdobne i wykorzystywane są jako lecznicze. Evolvulus alsinoides bywa chwastem w uprawach.

Nazwa naukowa utworzona została z łacińskiego słowa evolvo oznaczającego „nie wijący się” jako przeciwieństwo i nawiązanie do wijących się łodyg i nazwy powoju Convolvulus. W XIX wieku dla rodzaju tego proponowano polskie nazwy „przewój” i „niedowój”.

Morfologia

Pokrój

Rośliny zielne (jednoroczne i byliny) oraz półkrzewy o pędach nie wijących się, płożących, podnoszących się lub wzniesionych, nagich lub owłosionych.

Liście

Siedzące lub krótkoogonkowe, o blaszce okrągłej, jajowatej, eliptycznej do równowąskiej osiągającej od 2 do 35 mm długości, całobrzegiej, nagiej lub owłosionej.

Kwiaty

Wyrastają z kątów liści pojedynczo lub po kilka w wierzchotkach. Działki kielicha równowąskie do jajowatych o długości od 2 do 6 mm. Korona dzwonkowata, lejkowata lub płasko rozpostarta o średnicy od 3 do nieco ponad 20 mm, wzdłuż brzegu zaokrąglona lub 5-kanciasta, zwykle niebieska, lawendowa, purpurowa lub biała, rzadko fioletowa. Pręciki są schowane w rurce korony lub wystają z niej. Dysk miodnikowy ma formę miseczki lub go brak. Zalążnia jest naga lub szczeciniasto owłosiona, dwukomorowa z dwoma zalążkami w każdej z komór. Szyjki słupka są dwie, nitkowato cienkie, czasem zrośnięte u nasady, każda dwudzielna na szczycie i zakończona nitkowatym lub maczugowatym znamieniem.

Owoce

Kulistawe lub jajowate torebki otwierające się czterema klapami lub pękające dookoła. Zawierają od jednego do czterech nasion, o łupinie gładkiej lub brodawkowatej.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj z plemienia Cresseae z podrodziny Convolvuloideae w obrębie rodziny powojowatych (Convolvulaceae).

Wykaz gatunków

Przypisy