Flip Żaba

Flip Żaba w filmie Fiddlesticks (1930).

Flip Żaba (ang. Flip the Frog) – fikcyjna postać z amerykańskich filmów animowanych, stworzona przez animatora Uba Iwerksa. Jest tytułowym bohaterem serii 38 krótkometrażowych filmów animowanych produkowanych przez studio Iwerksa dla Celebrity Productions i dystrybuowanych przez Metro-Goldwyn-Mayer w latach 1930–1933.

Flip należy do postaci animowanych powstałych w okresie rozwoju amerykańskiej animacji dźwiękowej. Jego powstanie wiązało się z rozpoczęciem przez Iwerksa samodzielnej działalności po odejściu ze studia Walta Disneya. Wczesne projekty postaci wykazywały podobieństwa do Myszki Miki, przy której tworzeniu Iwerks odgrywał istotną rolę. W kolejnych filmach zmieniano zarówno wygląd Flipa, jak i sposób jego przedstawiania, dostosowując go do ewolucji konwencji serii.

Historia

Po sukcesach filmów z Myszką Miki oraz serii Silly Symphony Ub Iwerks opuścił w 1930 roku studio Walta Disneya. Następnie nawiązał współpracę z producentem Patem Powersem, który umożliwił mu utworzenie niezależnego studia animacji. Jednym z pierwszych przedsięwzięć nowego studia była produkcja serii krótkometrażowych filmów z nowym bohaterem, przeznaczonych do dystrybucji za pośrednictwem Celebrity Productions.

Początkowo rozważano nadanie postaci imienia Tony the Frog. Ostatecznie Iwerks zdecydował się jednak na nazwę Flip the Frog. Bohater został pomyślany jako centralna postać nowej serii animowanej, wykorzystującej rozwiązania narracyjne i komediowe charakterystyczne dla ówczesnych filmów rysunkowych. W początkowych realizacjach istotną rolę odgrywały muzyka, taniec, rytm oraz humor wynikający z ruchu postaci i przedmiotów.

Debiut Flipa nastąpił w filmie Fiddlesticks, ukończonym w 1930 roku. Produkcja wykorzystywała dźwięk zsynchronizowany z obrazem oraz dwukolorowy proces Harriscolor. Początkowo rozważano rozpowszechnianie filmów zarówno w wersjach kolorowych, jak i czarno-białych. Po przejęciu dystrybucji serii przez Metro-Goldwyn-Mayer na rynku amerykańskim rozpowszechniano jednak wersje czarno-białe. W Wielkiej Brytanii pierwsze filmy z Flipem prezentowano w kolorze przy użyciu systemu British Multicolor.

W kolejnych realizacjach zmieniał się projekt postaci. W początkowych filmach Flip miał cechy przypominające budowę prawdziwej żaby. Z czasem jego sylwetka stawała się bardziej antropomorficzna, a proporcje ciała i mimika coraz bardziej zbliżały go do ludzkiego bohatera komediowego. Na rozwój projektu wpływały również uwagi kierownictwa MGM. W pracach nad wyglądem postaci uczestniczył Grim Natwick, animator związany wcześniej ze studiem Fleischer Studios i znany z udziału w kształtowaniu wyglądu Betty Boop. Zmianom podlegały także postacie drugoplanowe, w tym partnerka Flipa, przedstawiana początkowo jako antropomorficzny kot, a następnie jako ludzka bohaterka o imieniu Fifi.

Przemianom wizualnym towarzyszyła ewolucja charakteru serii. Początkowo dominowały w niej sytuacje muzyczne i komizm oparty na rytmicznym ruchu. W późniejszych filmach częściej przedstawiano Flipa w sytuacjach związanych z codziennym życiem, problemami materialnymi oraz poszukiwaniem zatrudnienia. Pod tym względem bohater bywa porównywany do postaci granych przez Charliego Chaplina, których komizm łączył niepowodzenia życiowe z zaradnością i wytrwałością. Tematy te wpisywały serię w szerszy kontekst amerykańskiej kultury popularnej okresu wielkiego kryzysu[potrzebny przypis].

Ostatnim filmem z serii był Soda Squirt, którego premiera odbyła się w październiku 1933 roku. Po zakończeniu produkcji cykl zastąpiono serią z bohaterem Willie Whopper. Filmy z Flipem stopniowo straciły popularność, a ich późniejsza dostępność była ograniczona. Zainteresowanie historią amerykańskiej animacji przyczyniło się jednak do ponownego udostępnienia tych produkcji w wydaniach kolekcjonerskich. W XXI wieku seria doczekała się kolejnych wydań na nośnikach DVD i Blu-ray.

Charakterystyka postaci

Flip jest antropomorficzną żabą, której charakter i rola w poszczególnych filmach zmieniały się wraz z rozwojem serii. We wczesnych produkcjach występuje przede wszystkim jako bohater komediowy, uczestniczący w scenach opartych na muzyce, tańcu, śpiewie i gagach wizualnych. Charakterystycznym elementem tych filmów jest przedstawianie świata, w którym postacie zwierzęce, przedmioty oraz elementy otoczenia mogą poruszać się w rytm muzyki i uczestniczyć w sytuacjach o komediowym charakterze.

W późniejszych filmach Flip częściej występuje jako bohater zmagający się z problemami życia codziennego. Wśród przedstawianych sytuacji znajdują się trudności finansowe, poszukiwanie pracy oraz konieczność pokrywania bieżących wydatków. Pomimo niepowodzeń postać zachowuje skłonność do podejmowania kolejnych prób rozwiązania problemów. Połączenie komizmu sytuacyjnego z motywami trudnej sytuacji materialnej stanowi jeden z elementów odróżniających późniejsze realizacje od wcześniejszych filmów o charakterze przede wszystkim muzycznym.

Wśród powracających postaci drugoplanowych znajdują się pies Flipa, muł Orace oraz Fifi, przedstawiana jako jego dziewczyna. Wygląd Fifi ulegał zmianom w trakcie rozwoju serii, między innymi w związku z pracami projektowymi Grima Natwicka. Poszczególne filmy zawierały również bohaterów epizodycznych, tworzonych na potrzeby konkretnych historii[potrzebny przypis].

Rozwój wyglądu

W pierwszych filmach Flip był przedstawiany jako żaba o wydłużonym pysku, szeroko rozstawionych oczach i stosunkowo smukłych kończynach. Projekt ten podkreślał jego zwierzęce cechy anatomiczne. Począwszy od 1931 roku, wizerunek bohatera stopniowo modyfikowano, nadając mu bardziej ludzkie proporcje oraz uproszczoną sylwetkę, lepiej dostosowaną do ekspresji mimicznej i komizmu ruchowego.

Zmiany te wiązały się z rozwojem koncepcji bohatera oraz oczekiwaniami kierownictwa Metro-Goldwyn-Mayer. Bardziej antropomorficzny wygląd umożliwiał przedstawianie Flipa w sytuacjach przypominających te znane z filmowych komedii z udziałem ludzi. W pracach nad przeprojektowaniem postaci uczestniczył Grim Natwick, wcześniej związany ze studiem Fleischer Studios, gdzie brał udział w opracowywaniu wyglądu Betty Boop. Modyfikacji poddano również Fifi, której późniejszy wygląd nawiązywał do konwencji kobiecych postaci animowanych popularnych na początku lat 30. XX wieku.

Istotnym etapem ewolucji projektu był film The New Car z 1931 roku. W kolejnych produkcjach sylwetka Flipa pozostawała zasadniczo zbliżona do przyjętego wówczas modelu, choć szczegółowe rozwiązania graficzne mogły różnić się między poszczególnymi filmami[potrzebny przypis].

Znaczenie

Seria Flip the Frog stanowi część dorobku Uba Iwerksa z okresu jego samodzielnej działalności po odejściu ze studia Walta Disneya. Jej realizacja przypadła na początkowy etap rozwoju amerykańskiej animacji dźwiękowej, kiedy twórcy eksperymentowali z synchronizacją obrazu i dźwięku, wykorzystaniem muzyki oraz technikami reprodukcji barw. Film Fiddlesticks jest związany z wczesnymi próbami zastosowania dwukolorowego procesu Harriscolor w animacji dźwiękowej.

Seria nie osiągnęła takiej popularności jak produkcje studia Disneya czy Fleischer Studios. Jej znaczenie wiąże się przede wszystkim z miejscem, jakie zajmuje w historii niezależnej amerykańskiej animacji początku lat 30. XX wieku, oraz z dokumentowaniem rozwoju artystycznego Iwerksa po zakończeniu współpracy z Disneyem. Filmy z Flipem stanowią również materiał do analizy zmian w sposobie konstruowania postaci animowanych, od bohaterów opartych na muzyce i komizmie ruchowym po postacie uczestniczące w historiach nawiązujących do realiów społecznych epoki.

Media domowe

Przez wiele lat dostęp do filmów z serii Flip the Frog był ograniczony, a część materiałów pozostawała dostępna głównie w archiwach i prywatnych kolekcjach. W 2004 roku francuskie firmy Mk2 i Lobster Films wydały dwupłytowy zestaw DVD zatytułowany Flip the Frog, obejmujący większość zachowanych filmów z serii.

Część filmów została również wydana w zestawach Cartoons That Time Forgot: The Ub Iwerks Collection, obejmujących tomy 1 i 2. Film Little Orphan Willie, który nie znalazł się we wcześniejszych wydaniach DVD, został później opublikowany przez Thunderbean Animation w kolekcji Return of the 30s Characters.

W październiku 2023 roku Thunderbean Animation wydało zestaw Blu-ray Flip the Frog: The Complete Collection. Publikacja obejmuje 38 filmów z serii i materiały dodatkowe, w tym wprowadzenie przygotowane przez dokumentalistkę Leslie Iwerks, wnuczkę Uba Iwerksa. Według wydawcy filmy odrestaurowano z oryginalnych negatywów kamerowych.

W kulturze popularnej

Fragment filmu Fiddlesticks, przedstawiający Flipa tańczącego na żółwiu, pojawia się na ekranie telewizora w teledysku do utworu „The Real Slim Shady” amerykańskiego rapera Eminema[potrzebny przypis].

Fragmenty filmu Room Runners wykorzystano również w sekwencji otwierającej odcinek serialu Futurama zatytułowany „Children of a Lesser Bog”[potrzebny przypis].

Materiał z filmu Funny Face został wykorzystany w odcinku serialu Muppet Babies zatytułowanym „The Great Muppet Cartoon Show”, w sekwencji towarzyszącej wykonaniu piosenki „We Love Cartoons”[potrzebny przypis].

Dziedzictwo

Seria Flip the Frog zakończyła się w 1933 roku. Chociaż jej popularność nie dorównywała popularności produkcji największych amerykańskich studiów animacji, filmy z udziałem Flipa zachowały znaczenie jako świadectwo działalności Uba Iwerksa poza studiem Walta Disneya. Są wykorzystywane w badaniach nad rozwojem animacji dźwiękowej, technikami filmu barwnego oraz przemianami amerykańskiej komedii animowanej na początku lat 30. XX wieku[potrzebny przypis].

Status prawnoautorski poszczególnych filmów z serii jest zróżnicowany i zależy od historii publikacji oraz ochrony prawnoautorskiej danego utworu. W przypadku filmu Fiddlesticks odnowienie praw autorskich w 1959 roku przypisano Exclusive Pictures Corporation. Zgodnie z informacjami dotyczącymi amerykańskiego prawa autorskiego film wszedł do domeny publicznej w Stanach Zjednoczonych 1 stycznia 2026 roku, wraz z innymi utworami z 1930 roku, których okres ochrony dobiegł końca.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Jeff Rovin: The Illustrated Encyclopedia of Cartoon Animals. Prentice Hall Press, 1991, s. 96. ISBN 0-13-275561-0.
  2. ↑ Jeff Lenburg: The Encyclopedia of Animated Cartoons. Checkmark Books, 1999, s. 80. ISBN 0-8160-3831-7.
  3. ↑ Leslie Iwerks, John Kenworthy: The Hand Behind the Mouse. Disney Editions, 2001, s. 94.
  4. ↑ Jeff Lenburg: The Encyclopedia of Animated Cartoons. Checkmark Books, 1999, s. 80. ISBN 0-8160-3831-7.
  5. ↑ The Film Daily, 21 lutego 1930.
  6. ↑ Leslie Iwerks, John Kenworthy: The Hand Behind the Mouse. Disney Editions, 2001, s. 94.
  7. ↑ Flip the Frog: The Complete Collection Blu-ray now shipping!. Cartoon Research, 2023.
  8. ↑ Jeff Rovin: The Illustrated Encyclopedia of Cartoon Animals. Prentice Hall Press, 1991, s. 96. ISBN 0-13-275561-0.
  9. ↑ Jeff Lenburg: The Encyclopedia of Animated Cartoons. Checkmark Books, 1999, s. 80. ISBN 0-8160-3831-7.
  10. ↑ Leslie Iwerks, John Kenworthy: The Hand Behind the Mouse. Disney Editions, 2001, s. 94.
  11. ↑ Leslie Iwerks, John Kenworthy: The Hand Behind the Mouse. Disney Editions, 2001, s. 94.
  12. ↑ The Film Daily, 21 lutego 1930.
  13. ↑ Jeff Lenburg: The Encyclopedia of Animated Cartoons. Checkmark Books, 1999, s. 80. ISBN 0-8160-3831-7.
  14. ↑ Flip the Frog: The Complete Collection Blu-ray now shipping!. Cartoon Research, 2023.
  15. ↑ Flip the Frog: The Complete Collection Blu-ray now shipping!. Cartoon Research, 2023.
  16. ↑ Introduction Video for the Flip the Frog Blu-ray. Cartoon Research, 2023.
  17. ↑ January 1, 2026 is Public Domain Day: Works from 1930 are open to all, as are sound recordings from 1925!. Center for the Study of the Public Domain, 2026.

Bibliografia

Linki zewnętrzne