| Imię i nazwisko |
Franz Wachsmann |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
24 grudnia 1906 |
| Data i miejsce śmierci |
24 lutego 1967 |
| Przyczyna śmierci | |
| Instrumenty | |
| Gatunki | |
| Zawód | |
| Aktywność |
1930–1967 |
| Instrument | |
| fortepian | |
| Strona internetowa | |
Franz Waxman (ur. 24 grudnia 1906 w Królewskiej Hucie (obecnie Chorzów), zm. 24 lutego 1967 w Los Angeles) – niemiecko–amerykański kompozytor, dyrygent, impresario i autor muzyki filmowej. Dwukrotny zdobywca Oscara (1951, 1952). Laureat Złotego Globu (1952). Został odznaczony Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec.
Urodził się i wychował w Królewskiej Hucie (obecnie Chorzów) na Górnym Śląsku jako najmłodszy z sześciorga dzieci Rosalie (z domu Perl) i Ottona Wachsmanna. Jego rodzina była pochodzenia żydowskiego. Mieszkali na Bismarckstraße 61 (dzisiaj ulica Stalmacha). Mając trzy lata podczas zabawy wylał na siebie wrzątek, na trwałe uszkodził wzrok i od tamtej pory nosił bardzo mocne okulary. Nikt w rodzinie nie był muzykalny poza Franzem, który zaczął lekcje gry na fortepianie w wieku siedmiu lat. Jego ojciec był przemysłowcem i nie wierząc, że jego syn może zarabiać na życie muzyką, zachęcał go do kariery bankowej. W 1912 wraz z rodziną przeprowadził się do Opola, gdzie pracował przez dwa i pół roku jako kasjer w jednym z opolskich banków i przeznaczał swoją pensję na opłacenie lekcji gry na fortepianie, harmonii i kompozycji. W wieku 17 lat podjął studia na Akademii Muzycznej w Dreźnie. Naukę kontynuował w Konserwatorium Muzycznym w Berlinie. W tym okresie opłacił swoją edukację muzyczną, grając na pianinie w nocnych klubach i kawiarniach.
Występował z popularnym zespole jazzowym późnych lat 20. Weintraub Syncopaters. Przygodę z filmem rozpoczynał od dyrygowania orkiestrą w czasie nagrywania muzyki do kultowego Błękitnego anioła (1930) z Marleną Dietrich w roli głównej. W następnych latach był autorem muzyki do wielu filmów niemieckich. Jego pierwsza muzyka powstała do filmu Fritza Langa Liliom (1934) z Charlesem Boyerem.
W 1933 naziści doszli do władzy. W 1934 Waxman został na berlińskiej ulicy zaatakowany i dotkliwie pobity przez nazistowskich chuliganów. Jeszcze tej samej nocy wyemigrował ze swoją przyszłą narzeczoną do Paryża. Waxman znalazł zakwaterowanie w hotelu Ansonia (już nie istnieje), którego mieszkańcy byli innymi uchodźcami, takimi jak Billy Wilder, Fritz Lang i Peter Lorre. W 1935 wyjechał do USA, gdzie osiadł w Kalifornii i szybko zyskał sławę jednego z najzdolniejszych kompozytorów muzyki filmowej. Współpracował z wytwórniami Universal Studios (1935–36), Metro-Goldwyn-Mayer (1936–43) i Warner Bros. (1943–48). Napisał muzykę do ponad 200 filmów. Dwunastokrotnie nominowano go do Oscara, a statuetkę odebrał dwukrotnie – za muzykę do Bulwaru Zachodzącego Słońca Wildera (1951) i Miejsca pod słońcem George'a Stevensa (1952).
W 1947 Waxman założył Los Angeles Music Festival i do końca życia pełnił funkcję jego dyrektora muzycznego i dyrygenta.
23 czerwca 1934 poślubił Alice Pauline Schachmann, z którą miał syna Johna Williama (ur. 2 czerwca 1940). Jego żona zmarła 13 września 1957 w wieku 52 lat. W 1958 ponownie ożenił się z pianistką Lellą Simone.
Zmarł 24 lutego 1967 w Los Angeles na raka w wieku 60 lat. Jego prochy spoczęły na Hollywood Forever Cemetery.
| Rok | Nagroda | Kategoria | Film | Rezultat |
|---|---|---|---|---|
| 1939 | Nagroda Akademii Filmowej | Najlepsza muzyka filmowa | Młode serca (1938) | Nominacja |
| Najlepsza ścieżka muzyczna | Nominacja | |||
| 1941 | Nagroda Akademii Filmowej | Najlepsza muzyka filmowa | Rebeka (1940) | Nominacja |
| 1942 | Nagroda Akademii Filmowej | Najlepsza muzyka filmowa w dramacie | Podejrzenie (1941) | Nominacja |
| Doktor Jekyll i pan Hyde (1941) | Nominacja | |||
| 1946 | Nagroda Akademii Filmowej | Najlepsza muzyka filmowa w dramacie lub komedii | Operacja Birma (1945) | Nominacja |
| 1947 | Nagroda Akademii Filmowej | Najlepsza muzyka filmowa w dramacie lub komedii | Humoreska (1946) | Nominacja |
| 1951 | Złoty Glob | Najlepsza muzyka | Bulwar Zachodzącego Słońca (1950) | Wygrana |
| Nagroda Akademii Filmowej | Najlepsza muzyka filmowa w dramacie lub komedii | Wygrana | ||
| 1952 | Nagroda Akademii Filmowej | Najlepsza muzyka filmowa w dramacie lub komedii | Miejsce pod słońcem (1951) | Wygrana |
| 1955 | Nagroda Akademii Filmowej | Najlepsza muzyka filmowa w dramacie lub komedii | Srebrny kielich (1954) | Nominacja |
| 1959 | Nagroda Akademii Filmowej | Najlepsza muzyka filmowa w dramacie lub komedii | Historia zakonnicy (1959) | Nominacja |
| Nagroda Grammy | Najlepszy album ze ścieżką dźwiękową, ścieżka dźwiękowa w tle – film lub telewizja | Nominacja | ||
| 1963 | Złoty Glob | Najlepsza muzyka filmowa | Taras Bulba (1962) | Nominacja |
| Nagroda Akademii Filmowej | Najlepsza muzyka filmowa | Nominacja | ||