Gariowate

Gariowate
	; Garrya eliptica
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	gariowce
Rodzina	gariowate
	Nazwa systematyczna
	Garryaceae Lindl.; Edwards’s Bot. Reg. 20: ad t. 1686. 1 Jul 1834, nom. cons.
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Gariowate (Garryaceae) – rodzina roślin z rzędu gariowców Garryales obejmującym dwa rodzaje, spośród których typowym jest Garrya. Rośliny te występują we wschodniej Azji (aukuba Aucuba) oraz zachodniej i południowej części Ameryki Północnej (garia Garrya).

Zawierają bardzo toksyczne alkaloidy. Rośliny wykorzystywane są głownie jako ozdobne, zwłaszcza aukuba japońska Aucuba japonica, ale także Garrya elliptica. Przedstawiciele tej rodziny bywają wykorzystywani poza tym w medycynie ludowej. Garrya wrightii wydziela sok mleczny, z którego można wytwarzać gumy.

Morfologia

Pokrój: Zimozielone krzewy i drzewa.
Liście: Skórzaste, naprzeciwległe, u nasady z ogonkami liściowymi łączącymi się w pary, bez przylistków. Blaszki całobrzegie lub w różnym stopniu wcinane i szeroko ząbkowane.
Kwiaty: Zebrane w szczytowe kwiatostany, kotkowate w rodzaju Garrya i wierzchotkowate u Aucuba. Kwiaty są drobne, jednopłciowe i promieniste. Kwiaty męskie mają cztery działki kielicha, cztery płatki u Aucuba ale u Garrya korony brak, pręciki są cztery. Pylniki otwierają się podłużnym pęknięciem do środka. Kwiaty żeńskie mają cztery działki, cztery płatki u Aucuba ale u Garrya korony brak. Dolna zalążnia powstaje z jednego, dwóch lub trzech owocolistków i otoczona jest szerokim dyskiem. Szyjki słupka są wolne i zwieńczone suchym znamieniem.
Owoce: Mięsiste jagody zwieńczone trwałym kielichem, z jednym (aukuba) lub dwoma (Garrya) nasionami.

Systematyka

Pozycja systematyczna według systemu APG V z 2026

Rodzina siostrzana wobec eukomiowatych w obrębie rzędu gariowców Garryales wchodzącego w skład kladu astrowych:

gariowce

	gariowate Garryaceae

	eukomiowate Eucomiaceae

Wykaz rodzajów

aukuba Aucuba Thunb.
garia Garrya Douglas ex Lindl.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).
1 2 James L. Reveal: A Checklist of Family and Suprafamilial Names for Extant Vascular Plants. University of Maryland. [dostęp 2010-08-31]. (ang.).
1 2 Garryaceae Lindl., [w:] Plants of the World Online [online], Kew, Royal Botanic Gardens [dostęp 2026-10-17] .
↑ J. Hrynkiewicz-Sudnik, B. Sękowski, M. Wilczkiewicz: Rozmnażanie drzew i krzewów liściastych. T. 2. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 23. ISBN 83-01-07153-2.
1 2 3 4 5 6 7 Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 515. ISBN 978-1-842466346.
1 2 D. J. Mabberley: The Plant-book: A Portable Dictionary of the Vascular Plants (Second Edition). Cambridge University Press, 1997, s. 294. ISBN 978-0-521-41421-0. (ang.).
↑ Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998. ISBN 83-7079-778-4.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).

[supra-3] 1 2 James L. Reveal: A Checklist of Family and Suprafamilial Names for Extant Vascular Plants. University of Maryland. [dostęp 2010-08-31]. (ang.).

[powo-4] 1 2 Garryaceae Lindl., [w:] Plants of the World Online [online], Kew, Royal Botanic Gardens [dostęp 2026-10-17] .

[5] J. Hrynkiewicz-Sudnik, B. Sękowski, M. Wilczkiewicz: Rozmnażanie drzew i krzewów liściastych. T. 2. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 23. ISBN 83-01-07153-2.

[christenhusz-6] 1 2 3 4 5 6 7 Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 515. ISBN 978-1-842466346.

[mabb-7] 1 2 D. J. Mabberley: The Plant-book: A Portable Dictionary of the Vascular Plants (Second Edition). Cambridge University Press, 1997, s. 294. ISBN 978-0-521-41421-0. (ang.).

[ency-8] Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998. ISBN 83-7079-778-4.