Giselher Klebe

Giselher Klebe
	; Giselher Klebe, 2008
Imię i nazwisko	Giselher Wolfgang Klebe
Data i miejsce urodzenia	28 czerwca 1925 ; Mannheim
Pochodzenie	niemieckie
Data i miejsce śmierci	5 października 2009 ; Detmold
Gatunki	muzyka poważna
Zawód	kompozytor
	Multimedia w Wikimedia Commons

Giselher Wolfgang Klebe (ur. 28 czerwca 1925 w Mannheimie, zm. 5 października 2009 w Detmold) – niemiecki kompozytor.

Życiorys

W latach 1940–1943 studiował w Städtisches Konsevatorium w Berlinie u Kurta von Wolfurta, następnie został zmobilizowany do wojska i wysłany na front, gdzie dostał się do niewoli. Po zakończeniu wojny kontynuował studia u Josefa Rufera (1946) i Borisa Blachera (1946–1951). Od 1946 do 1949 roku był pracownikiem rozgłośni Berliner Rundfunk. W 1950 roku zdobył sobie rozgłos wykonanym na pierwszym powojennym festiwalu muzycznym w Donaueschingen utworem orkiestrowym Die Zwitschermaschine, inspirowanym obrazami Paula Klee. Od 1957 roku wykładał kompozycję w Musikakademie w Detmold. W latach 1962–1963 przebywał na stypendium w Villa Massimo w Rzymie. Członek Freie Akademie der Künste w Hamburgu (1963), Bayerische Akademie der Schönen Künste w Monachium (1978) oraz Akademie der Künste w Berlinie Zachodnim (1964), której w latach 1986–1989 był przewodniczącym.

Twórczość

Początkowo związany z powojenną awangardą muzyczną, posługiwał się techniką dodekafoniczną. Z czasem uprościł swój język dźwiękowy, stopniowo oddalając się od awangardy. Tworzył głównie opery i balety, stając się jednym z czołowych współczesnych niemieckich twórców operowych.

Wybrane kompozycje

(na podstawie materiałów źródłowych)

Utwory orkiestrowe

6 symfonii (I na 42 instrumenty smyczkowe 1953, II 1953, III 1966, IV „Villons Testament” 1971, V 1977, VI 1995)
Con moto (1948)
Divertissement joyeux na orkiestrę kameralną (1949)
Die Zwitschermaschine (1950)
Deux nocturnes (1951)
Rhapsodie (1953)
Koncert podwójny na skrzypce i wiolonczelę (1954)
Moments musicaux (1954)
Estatico na instrumenty perkusyjne (1956)
2 koncerty na 2 wiolonczele (1957, 1989)
Ommagio (1959)
Adagio und Fuge (1962)
Adagio und Allegro na instrumenty perkusyjne (1964)
Missa „Miserere nobis” na 18 instrumentów dętych (1964)
Szene und Arie (1968)
Herzschläge – Furcht, Bitte und Hoffnung na zespół beatowy i orkiestrę (1969)
Koncert na klawesyn i małą orkiestrę (1971)
Orpheus (1976)
La tomba di Igor Strawinsky na obój, orkiestrę smyczkową i fortepian (1978)
Koncert organowy (1980)
Begrüssung – Salutations (1981)
Boogie agitato (1981)
Umbria verde. Poema per Banda (1984)
Koncert klarnetowy (1984)
Lied (1985)
Notturno (1987)
Koncert na harfę (1988)

Utwory kameralne

4 kwartety smyczkowe (1951, 1957, 1963, 1981)
Kwintet dęty (1948)
Elegia appassionata na trio fortepianowe (1955)
Concerto à cinque (1965)
Kwintet fortepianowy (1966)
Variationen über ein Thema von Hector Berlioz na organy i 3 perkusje (1970)
Tennen No Bi na flet, obój, klarnet, harfę, fortepian, wiolonczelę i kontrabas (1971–1972)
Al Rovescio na flet, harfę, fortepian i idiofony metalowe (1972)
Nenia na wiolonczelę (1974)
Alborada na harfę (1977)
Cinq chants sans paroles na klawesyn i perkusję (1978)
Der dunkle Gedanke na klarnet lub rożek basetowy i fortepian (1979)
Quattrofonia na 2 fortepiany i perkusję (1982)
Soirée na puzon i zespół kameralny (1987)

Utwory fortepianowe

Nokturny (1949)
Sonata na 2 fortepiany (1949)
4 inwencje (1956)
Neun Klavierstucke für Sonja (1973–1977)
Feuersturz (1983)
Glockentürme na fortepian na 4 ręce (1990)
Widmungen (1993)

Utwory organowe

Passacaglia (1968)
Fantasie und Lobpreisung (1970)
Surge aquilo: et veni, auster (1970)
Orgelfanfare (1989)

Utwory wokalne i wokalno-instrumentalne

Geschichte vom lustigen Musikanten na tenora, chór i 5 instrumentów (1946–1947)
5 Römische Elegien na recytatora, fortepian, klawesyn i kontrabas (1953)
Raskolnikows Traum na sopran, klarnet i orkiestrę (1956)
Kantata na baryton, chór i orkiestrę (1960)
Fünf Lieder na głos i fortepian lub orkiestrę (1962)
Vier Vocalisen na 4 głosy żeńskie (1963)
Stabat Mater na głosy solowe, chór i orkiestrę (1964)
Msza „Gebet einer armen Seele” na chór i orkiestrę (1966)
Drei Lieder na głos i fortepian (1976)
Beuge dich, du Menschenseele na głos i orkiestrę (1977)
Choral und Te Deum na sopran, chór i orkiestrę (1978)
Weihnachtsoratorium na mezzosopran, baryton, recytatora, chór i orkiestrę (1989)

Opery

Die Räuber (1951–1956, wyst. Düsseldorf 1957; 2. wersja wyst. Kassel 1962)
Die tödlichen Wünsche (1957–1959, wyst. Düsseldorf 1959)
Die Ermordung Cäsars (1958–1959, wyst. Essen 1959)
Alkmene (wyst. Berlin 1961)
Figaro lässt sich scheiden (1962–1963, wyst. Hamburg 1963)
Jacobowsky und der Oberst (wyst. Hamburg 1965)
Das Märchen von der schönen Lilie (1967–1968, wyst. Schwetzingen 1969)
Das Testament (1970–1971, wyst. Wiesbaden 1971)
Ein wahrer Held (1972–1973, wyst. Zurych 1975)
Das Mädchen aus Domrémy (wyst. Stuttgart 1976)
Das Rendezvous (wyst. Hanower 1977)
Der jüngste Tag (1978–1979, wyst. Mannheim 1980)
Die Fastnachtsbeichte (wyst. Darmstadt 1983)
Gervaise Macquart (wyst. Düsseldorf 1995)

Balety

Pas de trois (wyst. Wiesbaden 1951)
Signale (wyst. Berlin 1955)
Fleuronville (wyst. Berlin 1956)
Menagerie (wyst. Berlin 1958)

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 5. Część biograficzna klł. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1997, s. 98. ISBN 978-83-224-3303-4.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 3 Haar–Levi. New York: Schirmer Books, 2001, s. 1896. ISBN 978-0-02-865528-4.
1 2 3 4 The Harvard Biographical Dictionary of Music. Cambridge: Harvard University Press, 1996, s. 450–451. ISBN 0-674-37299-9.
↑ Komponist Giselher Klebe gestorben. hna.de, 2009-10-05. [dostęp 2021-05-12]. (niem.).
↑ Komponist Giselher Klebe gestorben. tagesspiegel.de, 2009-10-06. [dostęp 2021-05-12]. (niem.).

[encmuz-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 5. Część biograficzna klł. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1997, s. 98. ISBN 978-83-224-3303-4.

[baker-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 3 Haar–Levi. New York: Schirmer Books, 2001, s. 1896. ISBN 978-0-02-865528-4.

[harvard-3] 1 2 3 4 The Harvard Biographical Dictionary of Music. Cambridge: Harvard University Press, 1996, s. 450–451. ISBN 0-674-37299-9.

[hna-4] Komponist Giselher Klebe gestorben. hna.de, 2009-10-05. [dostęp 2021-05-12]. (niem.).

[tagesspiegel-5] Komponist Giselher Klebe gestorben. tagesspiegel.de, 2009-10-06. [dostęp 2021-05-12]. (niem.).