Goffer

Goffer
	Geomys
	Rafinesque, 1817
	; Goffer równinny (G. bursarius)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	gryzonie
Podrząd	Supramyomorpha
Infrarząd	bobrokształtne
Rodzina	gofferowate
Podrodzina	Geomyinae
Plemię	Geomyini
Rodzaj	goffer
	Typ nomenklatoryczny
	Geomys pinetis Rafinesque, 1817
Synonimy
	Diplostoma Rafinesque, 1817; Saccophorus Kuhl, 1820; Pseudostoma Say, 1823; Ascomys H. Lichtenstein, 1825; Mamgeomyscus Herrera, 1899; Nerterogeomys Gazin, 1942; Parageomys Hibbard, 1944;
	Diplostoma Rafinesque, 1817; Saccophorus Kuhl, 1820; Pseudostoma Say, 1823; Ascomys H. Lichtenstein, 1825; Mamgeomyscus Herrera, 1899; Nerterogeomys Gazin, 1942; Parageomys Hibbard, 1944;
Podrodzaje i gatunki
	2 podrodzaje (w tym 1 wymarły) i 27 gatunków (w tym 13 wymarłych) – zobacz opis w tekście
	2 podrodzaje (w tym 1 wymarły) i 27 gatunków (w tym 13 wymarłych) – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Goffer (Geomys) – rodzaj ssaków z podrodziny Geomyinae w obrębie rodziny gofferowatych (Geomyidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Kanadzie, Stanach Zjednoczonych i Meksyku.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 115–280 mm, długość ogona 50–120 mm; masa ciała 78–400 g; samce są zazwyczaj większe i cięższe od samic.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1817 roku francusko-amerykański przyrodnik Constantine Samuel Rafinesque w artykule poświęconym opisom siedmiu nowych rodzajów północnoamerykańskich czworonogów, opublikowanym w czasopiśmie The American Monthly Magazine and Critical Review. Rafinesque wymienił dwa gatunki – Geomys pinetis Rafinesque, 1817 i Geomys cinerea Rafinesque, 1817 (= Mus bursarius G. Shaw, 1800) – nie wskazując gatunku typowego; w ramach późniejszego oznaczenia w 1836 roku francuski chirurg i zoolog René Lesson na typ nomenklatoryczny wyznaczył goffera południowowschodniego (G. pinetis).

Etymologia

Geomys: gr. γεω- geō- ‘ziemny’, od γη gē „ziemia, grunt”; μυς mus, μυός muos ‘mysz’.
Diplostoma: gr. διπλοος diploos ‘podwójny’, od δυο duo ‘dwa’; στομα stoma, στοματος stomatos ‘usta’. Gatunek typowy: Rafinesque wymienił dwa gatunki – Diplostoma alba Rafinesque, 1817 (= Mus bursarius G.K. Shaw, 1800) i Diplostoma fusca Rafinesque, 1817 = Mus bursarius G.K. Shaw, 1800) – z których gatunkiem typowym jest Diplostoma fusca Rafinesque, 1817 (= Mus bursarius G.K. Shaw, 1800).
Saccophorus: gr. σακκος sakkos ‘worek’; φερω pherō ‘nosić’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Mus bursarius G.K. Shaw, 1800.
Pseudostoma: gr. ψευδος pseudos ‘fałszywy’; στομα stoma, στοματος stomatos ‘usta’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Mus bursarius G.K. Shaw, 1800.
Ascomys: gr. ασκος askos skóra przerobiona na worek’ (tj. kieszeń); μυς mus, μυός muos ‘mysz’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Ascomys canadensis H. Lichtenstein, 1825 (= Mus bursarius G.K. Shaw, 1800).
Mamgeomyscus: modyfikacja zaproponowana przez meksykańskiego przyrodnika Alfonso Luisa Herrerę w 1899 roku polegająca na dodaniu do nazwy rodzaju ssaków przedrostka Mam (od Mammalia).
Nerterogeomys: gr. νερτερος nerteros ‘niżej, poniżej’; rodzaj Geomys Rafinesque, 1817. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): †Geomys persimilis Hay, 1927.
Parageomys: gr. παρα para ‘blisko, przy’; rodzaj Geomys Rafinesque, 1817. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): †Parageomys tobinensis Hibbard, 1944.

Podział systematyczny

Do rodzaju goffer zaliczane są następujące występujące współcześnie gatunki:

Podrodzaj	Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa	Podgatunki	Rozmieszczenie geograficzne	Podstawowe wymiary	Status IUCN
Geomys	Geomys bursarius	(G.K. Shaw, 1800)	goffer równinny	8 podgatunków	Kanada (skrajna południowa Manitoba), na południe przez środkowe Wielkie Równiny w Stanach Zjednoczonych do Nowego Meksyku i Teksasu	DC: 13,5–23 cm DO: 6–12 cm MC: 120–250 g	LC
Geomys	Geomys texensis	C.H. Merriam, 1895	goffer ilasty	3 podgatunki	endemit Stanów Zjednoczonych: środkowy i południowo-środkowy Teksas	DC: 12–21 cm DO: 5–8 cm MC: 155–215 g	LC
Geomys	Geomys jugossicularis	Hooper, 1940		2 podgatunki	endemit Stanów Zjednoczonych: wschodnie Kolorado, południowo-zachodnia Nebraska i zachodnie Kansas	DC: 11,5–19 cm DO: 5,5–10,5 cm MC: 160–185 g	NE
Geomys	Geomys lutescens	C.H. Merriam, 1890		gatunek monotypowy	endemit Stanów Zjednoczonych: wschodni Wyoming, zachodnia Nebraska, południowo-zachodnia Dakota Południowa i północno-wschodnie Kolorado	DC: 11,5–19 cm DO: 5,5–10,5 cm MC: 160–185 g	NE
Geomys	Geomys arenarius	C.H. Merriam, 1895	goffer pustynny	2 podgatunki	południowo-środkowe Stany Zjednoczone (południowy Nowy Meksyk i zachodni Teksas) oraz sąsiadujący Meksyk (północno-wschodni Chihuahua)	DC: 13–22 cm DO: 5–10,5 cm MC: 165–255 g	NT
Geomys	Geomys knoxjonesi	R.J. Baker & Genoways, 1975	goffer płowy	gatunek monotypowy	endemit Stanów Zjednoczonych: zarośla w południowo-wschodnim Nowym Meksyku i przyległym zachodnim Teksasie	DC: 11,5–19 cm DO: 5,5–10,5 cm MC: 160–185g	LC
Geomys	Geomys attwateri	C.H. Merriam, 1895	goffer teksaski	2 podgatunki	endemit Stanów Zjednoczonych: trawy na wybrzeżu zatoki w południowo-wschodnim Teksasie	DC: 13–17,5 cm DO: 5–7 cm MC: 130–160 g	LC
Geomys	Geomys personatus	F.W. True, 1889	goffer brunatny	6 podgatunków	południowo-wschodnie Stany Zjednoczone (nierównomiernie w południowym Teksasie, włącznie z wyspami Mustang i Padre) i północno-wschodni Meksyk (północno-wschodni Tamaulipas)	DC: 14–28 cm DO: 6–12 cm MC: 165–400 g	LC
Geomys	Geomys streckeri	W.B. Davis, 1943		gatunek monotypowy	endemit Stanów Zjednoczonych: południowo-zachodni Teksas (na północ od rzeki Rio Grande w hrabstwach Dimmit i Zavala)	DC: 12–19 cm DO: 7,5–10,5 cm MC: 160–185 g	NE
Geomys	Geomys tropicalis	A.E. Goldman, 1915	goffer tropikalny	gatunek monotypowy	endemit Meksyku: południowo-wschodni Tamaulipas (równiny nadmorskie wokół Altamiry i Tampico)	DC: 12–18 cm DO: 6–9 cm MC: 130–250 g	EN
Geomys	Geomys breviceps	S.F. Baird, 1855	goffer mniejszy	gatunek monotypowy	endemit Stanów Zjednoczonych: północno-środkowa Luizjana (Mer Rouge, Parafia Morehouse)	DC: 13–16 cm DO: 5–7 cm MC: 78–150 g	LC
Geomys	Geomys brazensis	W.B. Davis, 1938		gatunek monotypowy	endemit Stanów Zjednoczonych: południowo-wschodnia Oklahoma, południowo-zachodnie Arkansas, wschodnie Teksas (na wschód od rzeki Brazos) i zachodnia Luizjana	DC: 13–16 cm DO: 5–7 cm MC: 78–150 g	NE
Geomys	Geomys pinetis	Rafinesque, 1817	goffer południowowschodni	2 podgatunki	endemit Stanów Zjednoczonych: środkowa i południowa Georgia oraz północna i środkowa Floryda	DC: 13–24 cm DO: 5,5–12 cm MC: 135–210 g	LC
Geomys	Geomys mobilensis	C.H. Merriam, 1895		gatunek monotypowy	endemit Stanów Zjednoczonych: środkowa i południowa Alabama	DC: 15,7–17,2 cm DO: 5,8–8,8 cm MC: brak danych	NE

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, NT – gatunek bliski zagrożenia, EN – gatunek zagrożony; NE – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Opisano również gatunki wymarłe (jeden podrodzaj i taksony o statusie incertae sedis):

Nerterogeomys Gazin, 1942
- Geomys anzensis Becker & J.A. White, 1981 (Stany Zjednoczone; pliocen/plejstocen)
- Geomys garbanii J.A. White & Downs, 1961 (Stany Zjednoczone; plejstocen)
- Geomys paenebursarius Strain, 1966 (Stany Zjednoczone; plejstocen)
- Geomys persimilis Hay, 1927 (Stany Zjednoczone; plejstocen)
- Geomys smithi Hibbard, 1967 (Stany Zjednoczone; pliocen)
Incertae sedis
- Geomys adamsi Hibbard, 1967 (Stany Zjednoczone; pliocen)
- Geomys bisulcatus Marsh, 1871 (Stany Zjednoczone; pliocen)
- Geomys carranzai (Lindsay & Jacobs, 1985) (Meksyk; pliocen)
- Geomys floralindae Martin, Peláez-Campomanes, Honey, Marcolini & Akersten, 2011 (Stany Zjednoczone; pliocen)
- Geomys parvidens B. Brown, 1908 (Stany Zjednoczone; plejstocen)
- Geomys quinni McGrew, 1944 (Stany Zjednoczone; plejstocen)
- Geomys tobinensis (Hibbard, 1944) (Stany Zjednoczone; plejstocen)
- Geomys tyrioni Martin, 2016 (Stany Zjednoczone; plejstocen)

Uwagi

↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 Rafinesque 1817 ↓, s. 45.
↑ Rafinesque 1817 ↓, s. 44.
↑ H. Kuhl: Beiträge zur Zoologie und vergleichenden Anatomie. T. 1. Frankfurt am Main: Verlag der Hermannschen Buchhandlung, 1820, s. 65. (niem.).
↑ T. Say: Journey by land from St. Louis to Council Bluff—Grand River—Plains at the sources of the Little Platte, the Nishnebottona. W: J. Edwin: Account of an expedition from Pittsburgh to the Rocky Mountains, performed in the years 1819 and '20. Cz. 1. Philadelphia: H.C. Carey and I. Lea, 1823, s. 406. (ang.).
↑ M.H.C.. Über äufsere Backentaschen an Nagethieren. „Abhandlungen der physikalischen Klasse der Königlich-Preussischen Akademie der Wissenschaften”. 1822–1823, s. 20, 1825. (niem.).
↑ A.L. Herrera: Sinonimia vulgar y cientifica de los principales vertebrados mexicanos. Mexico: Officina Tipografica de la Secretan’a de Foment, 1899, s. 26. (hiszp.).
1 2 Ch.L. Gazin. The late Cenozoic vertebrate faunas from the San Pedro Valley, Ariz. „Proceedings of the United States National Museum”. 92 (3155), s. 507, 1942. (ang.).
1 2 C.W. Hibbard. Stratigraphy and vertebrate paleontology of Pleistocene deposits of southwestern Kansas. „Bulletin of the Geological Society of America”. 55 (6), s. 735, 1944. DOI: 10.1130/GSAB-55-707. (ang.).
1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 223. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 5 M. Hafner: Family Geomyidae (Pocket Gophers). W: D.E. Wilson, T.E. Lacher Jr. & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 6: Lagomorphs and Rodents I. Barcelona: Lynx Edicions, 2016, s. 257–261. ISBN 978-84-941892-3-4. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Geomys. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-02-27].
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 199–200. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ R.-P. Lesson: Histoire naturelle générale et particulière des mammifères et des oiseaux découverts depuis le mort de Buffon. Oiseaux et mammifères. W: Complement des oeuvres de Buffon, ou histoire naturelle des animaux rares découverts par les naturalistes et les voyageurs depuis la mort de Buffon. T. 5. Paris: Roret, 1836, s. 460. (fr.).
↑ Palmer 1904 ↓, s. 293.
↑ Palmer 1904 ↓, s. 238.
↑ Palmer 1904 ↓, s. 615.
↑ Palmer 1904 ↓, s. 593.
↑ Palmer 1904 ↓, s. 124.
↑ Palmer 1904 ↓, s. 25.
↑ C.J. Burgin, J.S. Zijlstra, M.A. Becker, H. Handika, J.M. Alston, J. Widness, S. Liphardt, D.G. Huckaby & N.S. Upham: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.1) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-04-17]. (ang.).
1 2 3 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 308–310. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
1 2 3 S.T. Álvarez-Castañeda & C.A. Segura-Trujillo. Genus-level review of pocket gophers in the family Geomyidae. „Theyra”. 16 (1), s. 41–75, 2025. DOI: 10.12933/therya-25-6153. (ang.).
↑ Taxonomy: Geomys – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-08-18]. (ang.).
1 2 D.W. Linzey. Mammals of Mobile and Baldwin Counties, Alabama. „The Journal of the Alabama Academy of Science”. 41 (2), s. 97, 1970. (ang.).
↑ J.S.J.S. Zijlstra J.S.J.S., Geomys Rafinesque, 1817, Hesperomys project (Version 25.3.0), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2025-06-24] (ang.).
↑ J.J. Becker & J.A. White. Late Cenozoic geomyids (Mammalia: Rodentia) from the Anza-Borrego desert, southern California. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 1 (2), s. 212, 1981. DOI: 10.1080/02724634.1981.10011892. (ang.).
↑ J.A. White & T. Downs. A new Geomys from the Vallecito Creek Pleistocene of California, with notes on variation in recent and fossil species. „Contributions in Science”. 42, s. 8, 1961. (ang.).
↑ W.S. Strain. Blancan mammalian fauna and Pleistocene formations, Hudspeth County, Texas. „Bulletin of the Texas Memorial Museum”. 10, s. 36, 1966. (ang.).
↑ O.P. Hay. The Pleistocene of the western region of North America and its vertebrated animals. „Carnegie Institution of Washington Publication”. 322B, s. 136, 1927. (ang.).
↑ Hibbard 1967 ↓, s. 116.
↑ Hibbard 1967 ↓, s. 120.
↑ O.Ch. Marsh. Notice of some new fossil mammals and birds from the Tertiary formation of the West. „The American journal of science and arts”. Third series. 2 (8), s. 121, 1871. (ang.).
↑ E.H. Lindsay & L.L. Jacobs. Pliocene small mammal fossils from Chihuahua, Mexico. „Paleontologia Mexicana”. 51, s. 15, 1985. (ang.).
↑ R.A. Martin, P. Peláez-Campomanes, J.G. Honey, F. Marcolini & W.A. Akersten. Five million years of pocket gopher history in the Meade Basin of southwestern Kansas and northwestern Oklahoma. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 31 (4), s. 870, 2011. DOI: 10.1080/02724634.2011.576729. (ang.).
↑ B. Brown. The Conard Fissure, a Pleistocene bone deposit in northern Arkansas: with descriptions of two new genera and twenty new species of mammals. „Memoirs of the American Museum of Natural History”. 9 (4), s. 194, 1908. (ang.).
↑ P.O. McGrew. An early Pleistocene (Blancan) fauna from Nebraska. „Publication. Field Museum of Natural History”. 9 (2), s. 49, 1944. (ang.).
↑ C.W. Hibbard. Stratigraphy and vertebrate paleontology of Pleistocene deposits of southwestern Kansas. „Geological Society of America Bulletin”. 55 (6), s. 736, 1944. DOI: 10.1130/GSAB-55-707. (ang.).
↑ R.A. Martin. Geomys tyrioni, a new species of early Pleistocene dwarf pocket gopher from the Meade Basin of southwestern Kansas. „Journal of Mammalogy”. 97 (3), s. 951, 2016. DOI: 10.1093/jmammal/gyw024. (ang.).

Bibliografia

C.S. Rafinesque. Descriptions of seven new genera of North American Quadrupeds. „The American Monthly Magazine and Critical Review”. 2 (1), s. 44–46, 1817. (ang.).
T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904. (ang.).
C.W. Hibbard. New rodents from the Late Cenozoic of Kansas. „Papers of the Michigan Academy of Science, Arts, and Letters”. 52, s. 115–131, 1967. (ang.).

[23] DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

[CITEREFRafinesque1817[http://books.google.com/books?id=JltFAAAAYAAJ&pg=PA45_45]-1] 1 2 Rafinesque 1817 ↓, s. 45.

[CITEREFRafinesque1817[http://books.google.com/books?id=JltFAAAAYAAJ&pg=PA44_44]-2] Rafinesque 1817 ↓, s. 44.

[Kuhl-3] H. Kuhl: Beiträge zur Zoologie und vergleichenden Anatomie. T. 1. Frankfurt am Main: Verlag der Hermannschen Buchhandlung, 1820, s. 65. (niem.).

[Say-4] T. Say: Journey by land from St. Louis to Council Bluff—Grand River—Plains at the sources of the Little Platte, the Nishnebottona. W: J. Edwin: Account of an expedition from Pittsburgh to the Rocky Mountains, performed in the years 1819 and '20. Cz. 1. Philadelphia: H.C. Carey and I. Lea, 1823, s. 406. (ang.).

[Lichtenstein-5] M.H.C.. Über äufsere Backentaschen an Nagethieren. „Abhandlungen der physikalischen Klasse der Königlich-Preussischen Akademie der Wissenschaften”. 1822–1823, s. 20, 1825. (niem.).

[Herrera-6] A.L. Herrera: Sinonimia vulgar y cientifica de los principales vertebrados mexicanos. Mexico: Officina Tipografica de la Secretan’a de Foment, 1899, s. 26. (hiszp.).

[gaz-7] 1 2 Ch.L. Gazin. The late Cenozoic vertebrate faunas from the San Pedro Valley, Ariz. „Proceedings of the United States National Museum”. 92 (3155), s. 507, 1942. (ang.).

[Hibbard-8] 1 2 C.W. Hibbard. Stratigraphy and vertebrate paleontology of Pleistocene deposits of southwestern Kansas. „Bulletin of the Geological Society of America”. 55 (6), s. 735, 1944. DOI: 10.1130/GSAB-55-707. (ang.).

[Cichocki&inni-9] 1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 223. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Hafner-10] 1 2 3 4 5 M. Hafner: Family Geomyidae (Pocket Gophers). W: D.E. Wilson, T.E. Lacher Jr. & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 6: Lagomorphs and Rodents I. Barcelona: Lynx Edicions, 2016, s. 257–261. ISBN 978-84-941892-3-4. (ang.).

[Wilson&Reeder-11] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Geomys. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-02-27].

[amw-12] 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 199–200. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[les-13] R.-P. Lesson: Histoire naturelle générale et particulière des mammifères et des oiseaux découverts depuis le mort de Buffon. Oiseaux et mammifères. W: Complement des oeuvres de Buffon, ou histoire naturelle des animaux rares découverts par les naturalistes et les voyageurs depuis la mort de Buffon. T. 5. Paris: Roret, 1836, s. 460. (fr.).

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/item/88553#page/301/mode/1up_293]-14] Palmer 1904 ↓, s. 293.

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/item/88553#page/246/mode/1up_238]-15] Palmer 1904 ↓, s. 238.

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/item/88553#page/623/mode/1up_615]-16] Palmer 1904 ↓, s. 615.

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/item/88553#page/601/mode/1up_593]-17] Palmer 1904 ↓, s. 593.

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/item/88553#page/132/mode/1up_124]-18] Palmer 1904 ↓, s. 124.

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/item/88553#page/33/mode/1up_25]-19] Palmer 1904 ↓, s. 25.

[mdd-20] C.J. Burgin, J.S. Zijlstra, M.A. Becker, H. Handika, J.M. Alston, J. Widness, S. Liphardt, D.G. Huckaby & N.S. Upham: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.1) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-04-17]. (ang.).

[Burgin&inni-21] 1 2 3 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 308–310. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).

[cas&tru-22] 1 2 3 S.T. Álvarez-Castañeda & C.A. Segura-Trujillo. Genus-level review of pocket gophers in the family Geomyidae. „Theyra”. 16 (1), s. 41–75, 2025. DOI: 10.12933/therya-25-6153. (ang.).

[24] Taxonomy: Geomys – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-08-18]. (ang.).

[lin-25] 1 2 D.W. Linzey. Mammals of Mobile and Baldwin Counties, Alabama. „The Journal of the Alabama Academy of Science”. 41 (2), s. 97, 1970. (ang.).

[zij-26] J.S.J.S. Zijlstra J.S.J.S., Geomys Rafinesque, 1817, Hesperomys project (Version 25.3.0), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2025-06-24] (ang.).

[bec&whi-27] J.J. Becker & J.A. White. Late Cenozoic geomyids (Mammalia: Rodentia) from the Anza-Borrego desert, southern California. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 1 (2), s. 212, 1981. DOI: 10.1080/02724634.1981.10011892. (ang.).

[whi&dow-28] J.A. White & T. Downs. A new Geomys from the Vallecito Creek Pleistocene of California, with notes on variation in recent and fossil species. „Contributions in Science”. 42, s. 8, 1961. (ang.).

[str-29] W.S. Strain. Blancan mammalian fauna and Pleistocene formations, Hudspeth County, Texas. „Bulletin of the Texas Memorial Museum”. 10, s. 36, 1966. (ang.).

[hay-30] O.P. Hay. The Pleistocene of the western region of North America and its vertebrated animals. „Carnegie Institution of Washington Publication”. 322B, s. 136, 1927. (ang.).

[CITEREFHibbard1967[https://books.google.pl/books?redir_esc=y&hl=pl&id=bGccAAAAMAAJ&focus=searchwithinvolume&q=Geomys+smithi_116]-31] Hibbard 1967 ↓, s. 116.

[CITEREFHibbard1967[https://books.google.pl/books?redir_esc=y&hl=pl&id=bGccAAAAMAAJ&focus=searchwithinvolume&q=Geomys+adamsi_120]-32] Hibbard 1967 ↓, s. 120.

[mars-33] O.Ch. Marsh. Notice of some new fossil mammals and birds from the Tertiary formation of the West. „The American journal of science and arts”. Third series. 2 (8), s. 121, 1871. (ang.).

[lin&jac-34] E.H. Lindsay & L.L. Jacobs. Pliocene small mammal fossils from Chihuahua, Mexico. „Paleontologia Mexicana”. 51, s. 15, 1985. (ang.).

[mar&inni-35] R.A. Martin, P. Peláez-Campomanes, J.G. Honey, F. Marcolini & W.A. Akersten. Five million years of pocket gopher history in the Meade Basin of southwestern Kansas and northwestern Oklahoma. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 31 (4), s. 870, 2011. DOI: 10.1080/02724634.2011.576729. (ang.).

[bro-36] B. Brown. The Conard Fissure, a Pleistocene bone deposit in northern Arkansas: with descriptions of two new genera and twenty new species of mammals. „Memoirs of the American Museum of Natural History”. 9 (4), s. 194, 1908. (ang.).

[mcg-37] P.O. McGrew. An early Pleistocene (Blancan) fauna from Nebraska. „Publication. Field Museum of Natural History”. 9 (2), s. 49, 1944. (ang.).

[hib44-38] C.W. Hibbard. Stratigraphy and vertebrate paleontology of Pleistocene deposits of southwestern Kansas. „Geological Society of America Bulletin”. 55 (6), s. 736, 1944. DOI: 10.1130/GSAB-55-707. (ang.).

[mart-39] R.A. Martin. Geomys tyrioni, a new species of early Pleistocene dwarf pocket gopher from the Meade Basin of southwestern Kansas. „Journal of Mammalogy”. 97 (3), s. 951, 2016. DOI: 10.1093/jmammal/gyw024. (ang.).