Grand Est

Grand Est
alem. Grossa Oschta
luks. Grouss Osten
region
ilustracja
Państwo

 Francja

Siedziba

Strasburg

Kod ISO 3166-2

FR-GES

Prezydent

Jean Rottner

Powierzchnia

57 433 km²

Populacja (2024)
• liczba ludności


5 568 711

• gęstość

97 os./km²

Szczegółowy podział administracyjny
Liczba departamentów

10

Liczba kantonów

200

Liczba gmin

5195

Położenie na mapie Francji
Położenie na mapie
48°35′N 7°45′E/48,583333 7,750000
Strona internetowa

Grand Est (wymowaⓘ, ɡʁɑ̃t‿ɛst; alz. Grossa Oschta, luks. Grouss Osten, re-fra. Groß Oschte, niem. Großer Osten) – region administracyjny Francji ustanowiony z dniem 1 stycznia 2016. Stolicą jest Strasburg. Do września 2016 region nosił tymczasową nazwę Alzacja-Szampania-Ardeny-Lotaryngia (ACAL), odzwierciedlającą nazwy łączonych w ramach reformy administracyjnej regionów: Alzacja, Lotaryngia i Szampania-Ardeny.

Główne rzeki regionu to Sekwana, Moza i Ren. Zajmuje powierzchnię 57 433 km², jest piątym co do wielkości we Francji regionem. Obejmuje dwa pasma górskie (Wogezy i Ardeny). Graniczy z Belgią, Luksemburgiem, Niemcami i Szwajcarią. W 2017 roku liczył 5 549 586 mieszkańców. Znajduje się częściowo na terenie tzw. europejskiego banana. W Grand Est znajduje się m.in. lunapark Parc du Petit Prince oraz Rezerwat Biosfery Mozeli Południowej.

Podział administracyjny

Podział regionu na departamenty i okręgi (arrondissement)
Logo regionu Grand Est

W skład regionu wchodzi 10 departamentów:

 

Miejscowości

Największe miejscowości regionu (w nawiasach liczba ludności w 2020 roku):

Kontrowersje

Manifestacja w Strasburgu przeciwko połączeniu regionów (23 listopada 2014)

W 2014 roku w Strasburgu, Colmarze i Miluzie doszło do serii protestów sprzeciwiających się reformie administracyjnej, których uczestnicy wskazywali na ryzyko spadku efektywności administracji i rozmycia lokalnej tożsamości. Mieszkańcy Alzacji i Lotaryngii obawiali się, że może ona negatywnie wpłynąć na status regionu, w Alzacji i Mozeli bowiem, ze względu na zaszłości historyczne, obowiązuje lokalne prawo, składające się z części przepisów francuskich sprzed 1870 roku, części niemieckich z lat 1870-1918, gdy terytoria te zostały anektowane przez Rzeszę, oraz przepisów przyjętych przez Francę po 1918 roku.

W 2015 roku, według badań przeprowadzonych przez instytut badania opinii publicznej Odoxa dla le Parisien i BFM TV, 67% mieszkańców projektowanego Grand Est sprzeciwiało się jego utworzeniu, z czego 66% respondentów z Szampanii, 80% z Alzacji, 59% z Lotaryngii.

W odpowiedzi na protesty rząd francuski utworzył CEA (collectivité européenne d’Alsace), czyli Europejski Kolektyw Alzacji, łączący dwa alzackie departamenty Bas-Rhin i Haut-Rhin. Utworzenie zostało przegłosowane przez francuski parlament w dniu 25 lipca 2019 r. (ustawa 2019-816 z dnia 2 sierpnia 2019). 1 stycznia 2021 r. te departamenty połączyły się w jedną wspólnotę terytorialną, pozostając częścią regionu Grand-Est. Ustawa pozwoliła na prowadzenia przez CEA fakultatywnego nauczania języka i kultury regionalnej, poza godzinami nauczania prowadzonymi przez Ministerstwo Edukacji, oraz utworzenie komitetu strategicznego ds. nauczania języka niemieckiego.

Herbarz

Przypisy

  1. ↑ Estimation de la population au 1ᵉʳ janvier 2024 [online], Institut National de la Statistique et des Études Économiques, 16 stycznia 2024 [dostęp 2024-11-14] (fr.).
  2. ↑ Décret n°2016-1262 du 28 septembre 2016 portant fixation du nom de la région Grand Est, publié au JO du 29 septembre 2016.
  3. ↑ Zmiany wprowadzone na 92. posiedzeniu Komisji (24 lutego 2016 roku). Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej. [dostęp 2016-03-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-05)].
  4. ↑ Région Grand Est (44). Insee. [dostęp 2023-10-10]. (fr.).
  5. 1 2 France par commune – Population municipale 2020. [w:] Statistiques locales [on-line]. Insee. [dostęp 2023-10-10]. (fr.).
  6. ↑ Projet de loi relatif aux compétences de la Collectivité européenne d'Alsace [online], Sénat, 3 kwietnia 2023 [dostęp 2026-09-28] (fr.).
  7. ↑ n, Présentation générale du droit local Alsacien-Mosellan [online], Institut Droit Mosellan [dostęp 2026-09-28] (fr.).
  8. ↑ Pauline Théveniaud Odoxa, Grand Est : 67% des habitants rejettent la fusion des trois régions [online], 2015 [dostęp 2026-09-28] (fr.).
  9. ↑ LOI n° 2019-816 du 2 août 2019 relative aux compétences de la Collectivité européenne d’Alsace, wyd. 2 sierpnia 2019, LegiFrance (fr.).
  10. ↑ Article 2 - LOI n° 2019-816 du 2 août 2019 relative aux compétences de la Collectivité européenne d'Alsace (1) - Légifrance [online], www.legifrance.gouv.fr [dostęp 2026-09-28] [zarchiwizowane z adresu 2025-01-12] (fr.).