Guebwiller

Guebwiller
gmina
Ilustracja
Guebwiller i okolice
Herb Flaga
Herb flaga gminy Guebwiller↗
Państwo

 Francja

Region

Grand Est

Departament

Górny Ren

Okręg

Thann-Guebwiller

Kanton

Guebwiller(inne języki)

Kod INSEE

68112

Powierzchnia

9,62 km²

Wysokość

254–632 m n.p.m.

Populacja (2023)
• liczba ludności


11 243

• gęstość

1168,31 os./km²

Kod pocztowy

68500

Położenie na mapie Górnego Renu
Mapa konturowa Górnego Renu, w centrum znajduje się punkt z opisem „Guebwiller”
Położenie na mapie Francji
Mapa konturowa Francji, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Guebwiller”
Położenie na mapie regionu Grand Est
Mapa konturowa regionu Grand Est, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Guebwiller”
Ziemia47°55′N 7°13′E/47,909722 7,210000
Strona internetowa

Guebwiller [gebviˈlεːr] (niem. Gebweiler, alzacki Gawill'r) – gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Górny Ren, w kantonie Guebwiller(inne języki).

1 stycznia 2021 populacja gminy liczyła 11 137 mieszkańców. Miejscowość leży nad rzeką Lauch(inne języki), spływającą na wysokości ok. 268 m n.p.m. na Nizinę Górnoreńską. Obszar miejski Guebwiller, będący częścią ponadregionalnego parku przyrody Parc naturel régional des Ballons des Vosges, położony jest ok. 7 km w linii prostej od Grand Ballon (1424 m), najwyższego wzniesienia Wogezów. Na terenie Guebwiller, jednym z najważniejszych miast winiarskich w Alzacji, uprawiane są cztery winnice z apelacją Alsace Grand Cru. Na terenie miasta znajduje się kilka znaczących zabytków architektury, np. późnoromański kościół św. Leodegara, kościół Notre Dame – największy klasycystyczny budynek kościelny w Alzacji, późnogitycki ratusz w stylu flamboyant.

Historia

Najstarsza zachowana wzmianka o Guebwiller (łac. Gebvilla) – jako Gebunvillare – pochodzi z 774 r. i znajduje się w akcie darowizny, gdzie jako dobra ziemskie przekazane zostało pobliskiemu opactwu Murbach. Do czasu Rewolucji Francuskiej (jako Gebweiler) było siedzibą wójtostwa (Vogtei Gebweiler), jednego z trzech podległych książęcemu opactwu Murbach, i leżało w obrębie Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Jako miasto rozwinęło się w XII w. wokół kościoła św. Leodegara (Saint-Léger) i zespołu zamkowego (zwanego dziś Burgstall). W latach 1270–1287 otoczono zabudowania Gebweiler murami miejskimi. W 1394 r. liczyło ono 1350 mieszkańców. Podczas wojny trzydziestoletniej, w 1634 r. miasto zostało złupione przez wojska szwedzkie, a w 1635 r. doszczętnie splądrował je stacjonujący w Colmar garnizon francuski. W 1657 r. w mieście pozostało zaledwie 176 mieszkańców. Kończący wojnę trzydziestoletnią w 1648 r. pokój westfalski, przyznawał Francji prawa do Alzacji, podkreślając jednak przynależność opactwa Murbach bezpośrednio do Świętego Cesarstwa Rzymskiego, a w jego obrębie leżało też Guebwiller. W drugiej połowie XVII wieku Ludwik XIV, powołując się na niejasne sformułowania w traktacie westfalskim, planował w ramach polityki zjednoczeniowej, przyłączyć do Francji resztę niemieckich dóbr książęcych. W 1680 r. włączono Guebwiller pod administrację Królestwa Francji. Traktat pokojowy, zawarty 10 maja 1871 r. i kończący wojnę francusko-pruską, przyznawał Alzację zjednoczonemu państwu niemieckiemu. Utworzono powiat Gebweiler (Kreis Gebweiler) w okręgu Górna Alzacja (Bezirk Oberelsaß). W przeciągu XIX w. miasto urosło do rangi ważnego ośrodka przemysłu tekstylnego, drugiego co do wielkości po Miluzie. Przetwarzano tu wełnę i bawełnę. W mieście wybudowano specjalne dzielnice robotnicze. Na przełomie XIX i XX w. działały tu: jeden kościół protestancki i dwa katolickie, synagoga, gimnazjum, sąd rejonowy i nadleśnictwo. Po I wojnie światowej cały ten obszar został na mocy postanowień traktatu wersalskiego przyznany Francji. W trakcie II wojny światowej zajmowały go wojska Wehrmachtu i były do 1944 r. zarządzane przez Niemcy. Następnie, wraz z innymi terenami na lewym brzegu górnego Renu, Guebwiller znalazło się w granicach republiki francuskiej.

Demografia

Rozwój demograficzny do końca I wojny światowej
Rok Liczba mieszkańców Uwagi
1780 – ok. 400 domost
1793 3005
1821 3703 z tego 3284 katolików, 350 protestantów i 69 Żydów
1836 3873
1856 8971
1861 10 680
1866 12 218
1872 11 338
  1. grudnia, w 1042 domach
1880 12 452 1 grudnia, na powierzchni 980 ha, w 1078 domach, z tego 10 875 katolików, 1194 protestantów i 345 Żydów
1885 12 388 z tego 10 805 katolików, 1194 protestantów i 346 Żydów
1890 12 367
1900 13 254 przeważnie wyznania katolickiego
1905 13 313
1910 13 024 z tego 11 332 katolików, 1346 protestantów i 295 Żydów (318 Francuzów)
Liczba mieszkańców od połowy XX wieku
Rok 1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2017
Rezydent 10568 10840 11072 10689 10942 11525 11609 11094

Według danych INSEE w 2023 roku gminę zamieszkiwało 11 243 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 1168,31 os./km².

Zabytki

Miasta partnerskie

Miastami partnerskimi Guebwiller są włoska gmina Castelfiorentino w Toskanii oraz, ze względów historycznych szwajcarska Lucerna, założona przez opactwo Murbach.