Gundia

Gundia
	Ctenodactylus
	J.E. Gray, 1830
	; Gundia zwyczajna (C. gundi)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	gryzonie
Podrząd	jeżozwierzowce
Infrarząd	gundiokształtne
Rodzina	gundiowate
Podrodzina	Ctenodactylinae
Rodzaj	gundia
	Typ nomenklatoryczny
	Ctenodactylus massonii J.E. Gray, 1830 (= Mus gundi Rothmann, 1776)
Gatunki
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	Zasięg występowania
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Gundia (Ctenodactylus) – rodzaj ssaków z rodziny gundiowatych (Ctenodactylidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w północno-zachodniej Afryce (Maroko, Algieria, Tunezja i Libia).

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 124–228 mm, długość ogona 20–45 mm; masa ciała około 185–396 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1830 roku angielski zoolog John Edward Gray w publikacji swojego autorstwa o tytule Spicilegia zoologica, czyli oryginalne ryciny i krótkie systematyczne opisy nowych i nieznanych zwierząt. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) gundia zwyczajna (C. gundi).

Etymologia

Ctenodactylus: gr. κτεις kteis, κτενος ktenos ‘grzebień’; δακτυλος daktulos ‘palec’.

Nazwa zwyczajowa

We wcześniejszej polskiej literaturze zoologicznej nazwa zwyczajowa „gundia” używana była dla określenia gatunku Ctenodactylus gundi. W wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” gatunkowi nadano oznaczenie gundia zwyczajna, rezerwując nazwę gundia dla rodzaju Ctenodactylus.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Grafika	Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa	Podgatunki	Rozmieszczenie geograficzne	Podstawowe wymiary	Status IUCN
	Ctenodactylus gundi	(Rothmann, 1776)	gundia zwyczajna	gatunek monotypowy	północno-zachodnia Afryka (północno-wschodnie Maroko, północna Algieria, Tunezja i północno-zachodnia Libia); zakres wysokości: do 2900 m n.p.m.	DC: 15–23 cm DO: 4–4,5 cm MC: do 396 g	LC
	Ctenodactylus vali	O. Thomas, 1902	gundia berberyjska	gatunek monotypowy	północno-zachodnia Afryka (północno-wschodnie Maroko, północno-zachodnia Algieria i północno-zachodnia Libia)	DC: 12,4–18,5 cm DO: 2,7–4,3 cm MC: do 185 g	DD

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, DD – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.

Uwagi

↑ DC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 J.E. Gray: Spicilegia zoologica or, original figures and short systematic descriptions of new and unfigured animals. Cz. 2. London: Treüttel, Würtz, 1830, s. 10. (ang.).
1 2 3 4 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 285. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 542. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
1 2 3 4 5 R. López-Antoñanzas: Family Ctenodactylidae (Gundis). W: D.E. Wilson, T.E. Lacher, Jr & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 6: Lagomorphs and Rodents I. Barcelona: Lynx Edicions, 2016, s. 298–299. ISBN 978-84-941892-3-4. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Ctenodactylus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2019-10-05].
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 349. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 205, 1904. (ang.).
↑ Kazimierz Kowalski (redaktor naukowy), Adam Krzanowski, Henryk Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Mały słownik zoologiczny: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 100. ISBN 83-214-0637-8.
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-10-10]. (ang.).
↑ Taxonomy: Ctenodactylus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-10-10]. (ang.).

[10] DC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała

[Gray-1] 1 2 J.E. Gray: Spicilegia zoologica or, original figures and short systematic descriptions of new and unfigured animals. Cz. 2. London: Treüttel, Würtz, 1830, s. 10. (ang.).

[Cichocki&inni-2] 1 2 3 4 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 285. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-3] 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 542. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).

[López-Antoñanzas-4] 1 2 3 4 5 R. López-Antoñanzas: Family Ctenodactylidae (Gundis). W: D.E. Wilson, T.E. Lacher, Jr & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 6: Lagomorphs and Rodents I. Barcelona: Lynx Edicions, 2016, s. 298–299. ISBN 978-84-941892-3-4. (ang.).

[Wilson&Reeder-5] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Ctenodactylus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2019-10-05].

[amw-6] 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 349. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[Palmer-7] T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 205, 1904. (ang.).

[ssaki-8] Kazimierz Kowalski (redaktor naukowy), Adam Krzanowski, Henryk Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Mały słownik zoologiczny: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 100. ISBN 83-214-0637-8.

[mdd-9] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-10-10]. (ang.).

[11] Taxonomy: Ctenodactylus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-10-10]. (ang.).