Chlorowodór

Chlorowodór
Ogólne informacje
Charakterystyka fizyczna
bezbarwny gaz o duszącym zapachu
Wzór chemiczny

HCl

• zapis Hilla

ClH

Masa molowa

36,46 g/mol

Identyfikacja
Numer CAS

7647-01-0

PubChem

313

DrugBank

DB13366

Podobne związki
Inne aniony

fluorowodór, bromowodór, jodowodór, cyjanowodór

Inne kationy

chlorek sodu

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Więcej identyfikatorów i właściwości może znajdować się w Wikidanych
Multimedia w Wikimedia Commons

Chlorowodór, HCl – nieorganiczny związek chemiczny, połączenie chloru i wodoru. Dobrze rozpuszcza się w wodzie, tworząc kwas solny (kwas chlorowodorowy) z wydzieleniem dużej ilości ciepła.

Otrzymywanie

Otrzymywany jest w wyniku działania kwasu siarkowego na chlorek sodu (reakcja przebiega w dwóch etapach):

Spalanie wodoru w chlorze

Synteza chlorowodoru może być zintegrowana z innymi procesami chemicznymi, np. chlorowaniem węglowodorów. Źródłem szczególnie czystego chlorowodoru jest synteza z pierwiastków. Gazy do tej reakcji uzyskuje się podczas produkcji wodorotlenku sodu przez elektrolizę wodnego roztworu chlorku sodu. Wodór jest następnie spalany w chlorze z wykorzystaniem palników kwarcowych:

H2 + Cl2 → 2HCl

Właściwości

Właściwości fizyczne

W warunkach normalnych chlorowodór jest gazem, 1,27 raza cięższym od powietrza. Ciekły chlorowodór nie przewodzi prądu elektrycznego.

Rozpuszcza się bardzo dobrze w wodzie (770 g/l w 20 °C), tworząc kwas solny, w eterze dietylowym (220 g/l w 20 °C), w którym tworzy się [Et2OH]+Cl−, a także w innych rozpuszczalnikach organicznych, np. benzenie (13,7 g/l w 25 °C). W rozpuszczalnikach mało polarnych nie ulega dysocjacji.

Właściwości chemiczne

Suchy chlorowodór jest dużo mniej aktywny chemicznie, niż jego wodny roztwór, kwas solny. Nie reaguje z fosforem, siarką, węglem, żelazem, niklem oraz chromem; reaguje zaś z litowcami (metalami alkalicznymi), np. litem, sodem, potasem. W podwyższonej temperaturze reaguje także z innymi metalami.

Ciekły chlorowodór nie dysocjuje i jest mało reaktywny. Jako jeden z nielicznych chlorków metali, rozpuszcza się w nim chlorek cyny(IV) (bez dysocjacji).

Zastosowanie

W przemyśle używany jest do produkcji kwasu solnego i niektórych syntez, np. chlorku winylu z etynu.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Podręczny słownik chemiczny, Romuald Hassa (red.), Janusz Mrzigod (red.), Janusz Nowakowski (red.), Katowice: Videograf II, 2004, s. 74, ISBN 83-7183-240-0, OCLC 749698778.
  2. David R. Lide (red.), CRC Handbook of Chemistry and Physics, wyd. 90, Boca Raton: CRC Press, 2009, ISBN 978-1-4200-9084-0 (ang.).
    1. 1 2 3 S. 4-67.
    2. 1 2 S. 6-52.
    3. ↑ S. 9-51.
  3. 1 2 3 4 5 Philip John Durrant, Bryl Durrant, Zarys współczesnej chemii nieorganicznej, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1965, s. 1046–1047.
  4. ↑ Robert Anthony Robinson, Roger G. Bates, Dissociation constant of hydrochloric acid from partial vapor pressures over hydrogen chloride-lithium chloride solutions, „Analytical Chemistry”, 43 (7), 1971, s. 969–970, DOI: 10.1021/ac60302a030.
  5. ↑ Chlorowodór [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 26614 [dostęp 2020-01-02].
  6. ↑ Chlorowodór [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 26614 [dostęp 2015-03-28] (ang.). (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  7. ↑ Stanisław Tołłoczko, Wiktor Kemula, Chemia nieorganiczna z zasadami chemii ogólnej, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1954, s. 176.
  8. ↑ Włodzimierz Trzebiatowski, Chemia nieorganiczna, wyd. 8, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1978, s. 155.