HSK Orion

HSK Orion
ilustracja
Historia
Stocznia

Blohm & Voss, Hamburg

Położenie stępki

1930

Wodowanie

1930

 III Rzesza
Nazwa

Kurmark

Wejście do służby

1931

 Kriegsmarine
Nazwa

Orion
Hektor
Orion

Wejście do służby

9 grudnia 1939

Wycofanie ze służby

4 maja 1945

Zatopiony

4 maja 1945 po kilkukrotnym trafieniu bombami, gdy był w drodze do Kopenhagi

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność

15 700 ton (7 021 BRT)

Długość

148 m

Szerokość

18,6 m

Zanurzenie

8,2 m

Napęd
turbiny parowe (Blohm + Voss) (silniki używane wcześniej na liniowcu „New York”), jedna śruba, 4 kotły, 6 200 shp (4.557 MW)
Prędkość

14,8 węzłów

Zasięg

18 000 mil morskich przy prędkości 10 węzłów

Uzbrojenie
(1939) 6 × 155 mm L/45 C13 (zdjęte z pancernika „Schleswig-Holstein”)
1 x 75 mm L/33 Schneider/Creuznot
2 x 37 mm
4 x 20 mm
wyrzutnie torped 6 x 533 mm, 228 min EMC
Wyposażenie lotnicze
1 Arado Ar 196 A-1
Załoga

356 (zmienna)

HSK Orion (HSK1, „Schiff 36”) – niemiecki krążownik pomocniczy (rajder) Kriegsmarine okresu II wojny światowej. Zbudowany w latach 1930–31 jako frachtowiec „Kurmark” został zarekwirowany przez Kriegsmarine w momencie wybuchu II wojny światowej. Wszedł do służby 9 grudnia 1939. Royal Navy nadała mu oznaczenie Raider A.

Budowa i przebudowa

Budowa frachtowca „Kurmark” dla HAPAG rozpoczęła się w 1930 roku w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu. Aby zmniejszyć koszty użyto silników z liniowca „New York”. To okazało się być złą decyzją i statek do końca służby był trapiony przez problemy z napędem.

Po wybuchu wojny niemiecki sztab Kierownictwa Wojny Morskiej (Seekriegsleitung) stwierdził, że Kriegsmarine jest źle przygotowana do wojny rajderskiej. Operacje niemieckich krążowników pomocniczych w czasie I wojny światowej były oceniane jako wielki sukces wpływający na zakłócenia w brytyjskim ruchu statków na całym świecie. Jednak stwierdzono, że ich wpływ na nowy konflikt będzie mniejszy i zaaprobowano jedynie mały projekt przeróbki statków handlowych na krążowniki pomocnicze. Wprowadzanie w życie tego projektu rozpoczęto 5 września 1939.

Pierwszymi dwoma statkami zarekwirowanymi do tego celu były „Kurmark” (przyszły „Orion”) i „Neumark” (przyszły „Widder”). Przebudowę rozpoczęto natychmiast.

Służba jako krążownik pomocniczy

Jako jeden z pierwszych niemieckich rajderów „Orion” opuścił Niemcy 6 kwietnia 1940. Jego dowódcą był Korvettenkapitän (później Fregattenkapitän) Kurt Weyher. Patrolował południowy Atlantyk udając neutralną jednostkę. W drodze zaatakował i zatopił statek „Haxby”.

W marcu 1940 „Orion” okrążył przylądek Horn i przeszedł na Pacyfik. Wszedł na wody otaczające Nową Zelandię w czerwcu 1940 i postawił miny w pobliżu Auckland w nocy 13/14 czerwca 1940, z których jedna zatopiła liniowiec pasażerski „Niagara” pięć dni później.

Dwa inne statki, dwa trawlery i pomocniczy trałowiec weszły na miny postawione przez „Oriona”.

Rajder następnie działał na Oceanie Indyjskim i Pacyfiku atakując kolejne 4 jednostki. Jedną wysłał do okupowanej Francji jako pryz, inne zatopił.

20 października 1940 spotkał się z rajderem „Komet” i statkiem zaopatrzeniowym „Kulmerland”. Operując razem zaliczyły one zatopienie kolejnych 7 statków, z których największy był liniowiec „Rangitane”.

Kolejne 6 miesięcy spędzone na Oceanie Indyjskim zaowocowały tylko jedną dalszą ofiarą: SS „Chaucer” w lipcu 1941.

„Orion” wrócił do Bordeaux w okupowanej Francji 23 sierpnia 1941. Rejs trwał 510 dni, w jego trakcie okręt przepłynął 127 337 mil morskich, zatopił 10 statków o łącznym tonażu 62 915 BRT i dwa kolejne (razem 21 125 BRT) we współpracy z „Kometem”.

Dalsza służba

Po wycofaniu ze służby jako rajder jednostkę przemianowano na „Hektor” w 1944 i użytkowano jako szkolny okręt artyleryjski. W styczniu 1945 ponownie zmieniono jego nazwę na „Orion” i użyto do transportu uchodźców z niemieckich wschodnich prowincji (Prusy Wschodnie) przez Bałtyk do portów północnych Niemiec i okupowanej Danii. W drodze do Kopenhagi 4 maja 1945 statek został trafiony bombami koło Swinemünde (Świnoujścia) i zatonął. Z ponad 4000 ludzi, którzy wtedy byli na pokładzie, zginęło 150 osób. Kadłub złomowano w 1952 roku.

Zatopienia

Rejs „Oriona”

Zatopione przez „Oriona”:

Zatonęły na minach położonych przez „Oriona”:

We współudziale z HSK „Komet”:

Bibliografia

Linki zewnętrzne