Han Bennink

Han Bennink (ur. 17 kwietnia 1942 w Zaandam) – holenderski perkusista jazzowy, multiinstrumentalista i artysta wizualny, związany przede wszystkim z free jazzem i europejską swobodną improwizacją(inne języki). W 1967 wraz z Mishą Mengelbergiem i Willemem Breukerem założył Instant Composers Pool(inne języki) (ICP) – spółdzielnię muzyków i wytwórnię płytową wspierającą oraz dokumentującą działalność holenderskiej awangardy jazzowej.

Na jego wczesny rozwój muzyczny silnie wpłynął ojciec, zawodowy perkusista orkiestrowy. Bennink zaczął grać na perkusji jako nastolatek i przez krótki czas uczył się gry na klarnecie. W latach 1962–1969 towarzyszył amerykańskim muzykom występującym w Holandii, między innymi Johnny’emu Griffinowi, Ericowi Dolphy’emu, Dexterowi Gordonowi, Sonny’emu Rollinsowi i Benowi Websterowi. Z Dolphym nagrał album Last Date (1964), a w 1966 wystąpił na Newport Jazz Festival w kwartecie Mishy Mengelberga, w którego skład wchodzili także Piet Noordijk(inne języki) i kontrabasista Rob Langereis(inne języki).

Od 1968 współpracował z Peterem Brötzmannem, uczestnicząc w nagraniu albumu Machine Gun(inne języki) (1968); później występował w trio z Brötzmannem i Fredem van Hove’em(inne języki) oraz w duecie z Brötzmannem. Koncertował i nagrywał również jako solista oraz współpracował między innymi z Derekiem Baileyem, Donem Cherrym, Cecilem Taylorem, Anthonym Braxtonem, Evanem Parkerem i Irène Schweizer(inne języki). W latach 1988–1998 współtworzył Clusone 3(inne języki) z Michaelem Moore’em(inne języki) i Ernstem Reijsegerem(inne języki); trio łączyło standardy jazzowe, kompozycje freejazzowe i swobodną improwizację. W połowie lat 90. rozpoczął współpracę także z holenderskim zespołem postpunkowym The Ex; w 2002 i 2004 odbył z nim trasy koncertowe po Etiopii.

Gra Benninka obejmuje zarówno swingowy akompaniament, jak i swobodną improwizację. Poza standardowym zestawem perkusyjnym wykorzystuje rozmaite instrumenty, w tym instrumenty własnej konstrukcji, przedmioty znalezione oraz elementy otoczenia, takie jak podłoga i krzesła; jego występy często obejmują epizody komiczne i teatralne. Równolegle zajmuje się sztukami wizualnymi: w latach 60. uczęszczał do szkoły artystycznej, projektował okładki wielu płyt ze swoim udziałem i tworzył rzeźby z przedmiotów znalezionych.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Robert J. Iannapollo. Bennink, Han. „Grove Music Online”, 2023-07-24. zrewidował Simon Adams. Oxford University Press. DOI: 10.1093/gmo/9781561592630.article.J037400. (ang.).
  2. 1 2 François van de Linde: Han Bennink: from Dodds to disruption. [w:] Jazz Journal [on-line]. jazzjournal.co.uk, 2020-10-05. [dostęp 2026-07-21]. (ang.).
  3. ↑ Kevin Whitehead. ICP [Instant Composers Pool]. „Grove Music Online”, 2003. Oxford University Press. DOI: 10.1093/gmo/9781561592630.article.J597000. (ang.).
  4. 1 2 3 4 Kevin Whitehead: Bio. [w:] Han Bennink [on-line]. hanbennink.com. [dostęp 2026-07-21]. (ang.).
  5. ↑ Gary W. Kennedy. Clusone 3 [Clusone Trio]. „Grove Music Online”, 2003. Oxford University Press. DOI: 10.1093/gmo/9781561592630.article.J539400. (ang.).
  6. ↑ The Ex: History. [w:] The Ex [on-line]. theex.nl. [dostęp 2026-07-21]. (ang.).