Hanguanaceae

*Hanguanaceae*
	; Hanguana malayana
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	komelinowce
Rodzina	Hanguanaceae
	Nazwa systematyczna
	Hanguanaceae Airy Shaw; Kew Bull. 18: 260. 8 Dec 1965
	Typ nomenklatoryczny
	Hanguana Blume
	Zasięg
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Hanguanaceae – monotypowa rodzina roślin jednoliściennych z pojedynczym rodzajem Hanguana Blume in Enum. Pl. Javae 15. Oct-Dec 1827 (syn. Susum Blume, Veratronia Miq.). Należą tu 23 gatunki występujące w Indiach, na wyspie Cejlon, w Azji południowo-wschodniej sięgając do północnej Australii. Gatunkiem typowym jest H. kassintu Blume. Są to rośliny lądowe i wodne, występujące na mokradłach, wzdłuż brzegów rzek i jezior, czasem tworzące pływające wyspy. Hanguana malayana ma jadalne łodygi, ale spożywane są rzadko.

Morfologia

Pokrój: Silnie rosnące rośliny zielne, za młodu okryte rozgałęzionymi włoskami. Z płożącego lub unoszącego się na wodzie kłącza wyrastają liście i prosto wzniesione łodygi.
Liście: Wyrastają skrętolegle z kłącza obejmując je otwartymi pochwami liściowymi. Blaszka z wyraźnym nerwem środkowym i licznymi nerwami równoległymi oraz poprzecznymi wiązkami przewodzącymi, zwinięta w pąku. W dolnej części zwężona w ogonek liściowy, w górnej blaszka pojedyncza, lancetowata do równowąskiej.
Kwiaty: Rośliny dwupienne. Niepozorne, drobne, siedzące, zebrane są w rozgałęziające się kłosy. Kwiaty o symetrii promienistej. Okwiat składa się z dwóch okółków, a każdy z nich z listków zrastających się nasadami. Wewnętrzny okółek ma listki większe i kapturkowate. Kwiaty męskie zawierają 6 pręcików o nitkach rozszerzonych u nasady. Ich pylniki otwierają się podłużnymi pęknięciami. Słupek otoczony jest dyskowatą strukturą i zawiera szczątkową zalążnię. W kwiatach żeńskich występuje 6 prątniczków, czasem bardzo zredukowanych, a w pozycji centralnej górna zalążnia trójkomorowa.
Owoce: Jedno- lub trójnasienne jagody.

Systematyka

Pozycja systematyczna rodziny według systemu APG V z 2026

Rodzina Hanguanaceae jest siostrzaną dla komelinowatych (Commelinaceae):

←

	rozpławowate Pontederiaceae

	hemodorowate Haemodoraceae

Philydraceae

	Hanguanaceae

	komelinowate Commelinaceae

Podział

rodzaj: Hanguana Blume
Hanguana anthelminthica (Blume ex Schult. & Schult.f.) Masam.
Hanguana bakoensis Siti Nurfazilah, Sofiman Othman & P.C.Boyce
Hanguana bogneri Tillich & E.Sill
Hanguana corneri Škorničk. & P.C.Boyce
Hanguana deflexa Hrones & Dancák
Hanguana exultans Siti Nurfazilah, Mohd Fahmi, Sofiman Othman & P.C.Boyce
Hanguana fraseriana Škorničk. & Kiew
Hanguana karimatae Randi & Škorničk.
Hanguana kassintu Blume
Hanguana loi Mohd Fahmi, Sofiman Othman & P.C.Boyce
Hanguana major Airy Shaw
Hanguana malayana (Jack) Merr.
Hanguana minor (Miq.) Škorničk. & Niissalo
Hanguana nana Randi & Škorničk.
Hanguana neglecta Škorničk. & Niissalo
Hanguana nitens Siti Nurfazilah, Mohd Fahmi, Sofiman Othman & P.C.Boyce
Hanguana pantiensis Siti Nurfazilah, Mohd Fahmi, Sofiman Othman & P.C.Boyce
Hanguana podzolicola Siti Nurfazilah, Mohd Fahmi, Sofiman Othman & P.C.Boyce
Hanguana rubinea Škorničk. & P.C.Boyce
Hanguana sitinurbayae Randi
Hanguana stenopoda Siti Nurfazilah, Mohd Fahmi, Sofiman Othman & P.C.Boyce
Hanguana thailandica Wijedasa & Niissalo
Hanguana triangulata Škorničk. & P.C.Boyce

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).
1 2 3 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).
1 2 James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium. University of Maryland. [dostęp 2010-11-17]. (ang.).
1 2 Huangana. Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2010-11-11]. (ang.).
1 2 3 4 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-09]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 179-180. ISBN 978-1-84246-634-6.
↑ James W. Byng (i inni). Large‐scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V. „Journal of Systematics and Evolution”. 64 (5), s. 845–874, 2026-09-17. DOI: 10.1111/jse.70096.
↑ James W. Byng, Rogier van Vugt, Ehoarn Bidault, Mark W. Chase, Maarten J.M. Christenhusz: Angiosperm Phylogeny Poster APG V. APG V (2026), supplementary information. [dostęp 2026-10-06].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).

[apweb-2] 1 2 3 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).

[rev-3] 1 2 James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium. University of Maryland. [dostęp 2010-11-17]. (ang.).

[ing-4] 1 2 Huangana. Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2010-11-11]. (ang.).

[kew-5] 1 2 3 4 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-09]. (ang.).

[maarten-6] 1 2 3 4 5 6 Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 179-180. ISBN 978-1-84246-634-6.

[APGV-7] James W. Byng (i inni). Large‐scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V. „Journal of Systematics and Evolution”. 64 (5), s. 845–874, 2026-09-17. DOI: 10.1111/jse.70096.

[APPV-8] James W. Byng, Rogier van Vugt, Ehoarn Bidault, Mark W. Chase, Maarten J.M. Christenhusz: Angiosperm Phylogeny Poster APG V. APG V (2026), supplementary information. [dostęp 2026-10-06].