| Gatunek | |
|---|---|
| Rok produkcji |
1970 |
| Data premiery | |
| Kraj produkcji | |
| Język | |
| Czas trwania |
70 min |
| Reżyseria | |
| Scenariusz |
Andrzej Bonarski, |
| Główne role |
Józef Nowak |
| Muzyka | |
| Zdjęcia | |
| Scenografia | |
| Kostiumy | |
| Montaż | |
| Produkcja | |
| Wytwórnia |
Hydrozagadka – polska komedia fantastycznonaukowa z 1971 w reżyserii Andrzeja Kondratiuka, utrzymana w konwencji groteski, parodii filmów sensacyjnych i opowieści komiksowych o superbohaterach.
W Warszawie podczas największych upałów znika woda. Naukowiec, profesor Milczarek, bezskutecznie próbuje rozwiązać zagadkę znikającej wody. Pomocą służy mu superbohater o kryptonimie As, który podejmuje walkę z tajemniczym, demonicznym przeciwnikiem. Trop prowadzi do złoczyńcy Doktora Plamy, który prowadzi lewe interesy z maharadżą pustynnego Kaburu.

Hydrozagadka została wyprodukowana przez Zespół Filmowy „Plan”. Reżyserem filmu był Andrzej Kondratiuk, który napisał doń scenariusz wraz z Andrzejem Bonarskim. Zdjęcia do filmu zrealizował Zygmunt Samosiuk, a montażu dokonała Jadwiga Zajiček. Muzykę do Hydrozagadki skomponował Waldemar Kazanecki. Listę płac na początku filmu melorecytowała Iga Cembrzyńska, późniejsza żona Kondratiuka (zabrakło bowiem funduszy na tłoczenie napisów).
W rolę Asa wcielił się Józef Nowak, członek PZPR i odtwórca głównej roli w socrealistycznych filmach Celuloza i Pod gwiazdą frygijską. Jak wspominał Kondratiuk, Nowak bawił się swoim partyjnym emploi: „Grał brawurowo, nie chciał nawet, żeby nasz wspaniały kaskader […] go dublował […]. Józek był wzorem bohatera pozytywnego. On, partyjny towarzysz, bawił się jednak świetnie przy kręceniu tego filmu”. Rolę adwersarza Asa wykonał z kolei Zdzisław Maklakiewicz, jedna z głównych postaci znanego filmu Rejs (1970) Marka Piwowskiego. Maklakiewicz wsławił się cytowanymi później przez widzów kwestiami filmowymi takimi jak „Jestem bezwzględnie inteligentny” oraz „Komary rypią, przejdźmy do środka”. W filmie wystąpiła też aligatorzyca Marta (ur. 1930), która zagrała krokodyla Hermanna. Zwierzę żyje nadal w Ogrodzie Zoologicznym w Płocku.

Robert Birkholc w 2017 pisał, iż jednym z celów Kondratiuka było wyśmianie oficjalnej kultury socjalistycznej:
Postaci w Hydrozagadce są parodią bohaterów znanych z kina socrealistycznego i kryminałów milicyjnych: z jednej strony mamy tu złowieszczego przybysza z zagranicy, polskiego zdrajcę, oraz playboya zapatrzonego w kulturę zachodnią, z drugiej nieskazitelnego pod względem moralnym obrońcę społeczeństwa Asa. Slogany wypowiadane z patosem przez superherosa („To alkohol – największa trucizna!”, „Ważne jest przestrzeganie przepisów BHP, zwłaszcza na kolei!”) jako żywo przypominają hasła lansowane w oficjalnej kulturze. Kondratiuk bezlitośnie wyśmiewa naiwną peerelowską dydaktykę.