Jan Gabriel Perboyre

Młodość i formacja kapłańska

Urodził się w osadzie Le Puech (obecnie część gminy Montgesty) w departamencie Lot w południowo-zachodniej Francji. Był najstarszym z ośmiorga dzieci rolników Pierre’a Perboyre’a i Marie Rigal. Sześcioro rodzeństwa poświęciło się stanowi duchownemu, wstępując do lazarystów lub sióstr miłosierdzia.

W 1817 roku towarzyszył młodszemu bratu Louisowi w podróży do niższego seminarium w Montauban, prowadzonego przez ich stryja Jacques’a Perboyre’a CM. Dostrzeżone wówczas zdolności i pobożność zadecydowały o rozpoczęciu przez niego własnej formacji seminaryjnej. W grudniu 1818 roku wstąpił do nowicjatu lazarystów w Montauban, a 28 grudnia 1820 roku złożył śluby wieczyste.

Posługa we Francji

W 1823 roku został skierowany do seminarium w Montdidier, gdzie wykładał i angażował się w posługę wobec więźniów oraz ubogich. Święcenia kapłańskie przyjął 23 września 1825 roku w Paryżu z rąk biskupa Montauban, Louisa Dubourga.

Następnie objął katedrę teologii dogmatycznej w wyższym seminarium duchownym w Saint-Flour, a w 1832 roku mianowano go wicerektorem i magistrem nowicjatu domu macierzystego lazarystów w Paryżu. Przez lata ubiegał się o wyjazd na misje do Chin, czemu sprzeciwiali się lekarze z uwagi na jego wątłe zdrowie. Gdy jego brat Louis zmarł na statku w drodze do Chin w 1831 roku, Jan Gabriel ponowił prośby, chcąc dokończyć dzieło zmarłego brata.

Działalność w Chinach

Otrzymawszy zgodę przełożonych, odpłynął z portu w Hawrze 21 marca 1835 roku (m.in. wraz z o. Josephem Gabetem) i 29 sierpnia dotarł do Makau. Aby wtopić się w otoczenie zamkniętego wówczas dla Europejczyków cesarstwa, przyjął chiński strój, ogolił głowę i zapuścił tradycyjny warkocz (kolejkę).

W grudniu 1835 roku wyruszył w podróż w głąb lądu tradycyjną dżonką. W sierpniu 1836 roku dotarł do przydzielonej mu misji w prowincji Henan, gdzie zastał niewielką i ubogą wspólnotę chrześcijańską. W styczniu 1838 roku został przeniesiony do prowincji Hubei, leżącej w dorzeczu rzeki Han Shui, gdzie niósł posługę sakramentalną i pomoc charytatywną w rozproszonych wspólnotach.

Prześladowanie, proces i śmierć

W 1839 roku, w przededniu wybuchu I wojny opiumowej, w Chinach nasiliły się nastroje wrogie cudzoziemcom i chrześcijaństwu. We wrześniu władze prowincji Hubei pod przewodnictwem wicekróla zarządziły obławę na misjonarzy. 15 września żołnierze otoczyli rezydencję w Cha-yuen-kou. O. Perboyre ukrył się w pobliskich lasach, został jednak zdradzony za pieniądze przez jednego ze skaptowanych katechumenów.

Przez blisko rok był więziony i pędzony od jednego sądu do drugiego (m.in. w Xiangyangu). Poddawano go torturom, wieszano go za kciuki i warkocz na bambusowych belkach, bito kijami oraz zmuszano do deptania krucyfiksu, czemu stanowczo odmówił.

Przewieziony do stolicy prowincji w Wuchangu, stanął przed sądem najwyższym. Wyrok śmierci zatwierdził edyktem cesarz Daoguang. 11 września 1840 roku Jan Gabriel Perboyre został wyprowadzony na wzgórze straceń wraz z pospolitymi przestępcami. Przywiązano go do szubienicy w kształcie krzyża i uduszono za pomocą sznura skręcanego kołkiem (zadzierzgnięcie).

Miejscowy katechista wykupił ciało duchownego, które pochowano w poświęconej ziemi obok o. Franciszka Regisa Cleta, straconego w Wuchangu w 1820 roku. Dwadzieścia lat później francuscy lazaryści Évariste Huc i Joseph Gabet odnaleźli mogiłę i dokonali ekshumacji. Szczątki Perboyre’a przewieziono do Francji i złożono w kościele św. Wincentego a Paulo w Paryżu.