Jan Kostka

Jan Kostka
Herb
Dąbrowa
Rodzina

Kostkowie herbu Dąbrowa

Data i miejsce urodzenia

1529
Sztembark

Data i miejsce śmierci

31 maja 1581
Jarosław

Ojciec

Stanisław Kostka

Matka

Elżbieta z Eilemberku

Żona

1. Jadwiga Przerębska
2. Zofii Odrowąż

Dzieci

z Jadwigą Przerębską:
Stanisław,
Jan I,
Elżbieta Kostka Żalińska,
Zofia;
z Zofią Odrowąż:
Jan II,
Anna Kostka Ostrogska,
Katarzyna Sieniawska,
Magdalena

Jan Kostka herbu Dąbrowa (łac. Ioanne Kostka de Stemberk; ur. 1529 w Sztembarku, zm. 31 maja 1581 w Jarosławiu) – sekretarz królewski od 1554, podskarbi ziem pruskich i ekonom malborski (1554), kasztelan gdański (1556), wojewoda sandomierski (1574), starosta malborski, płocki, golubski i lipieński.

Był synem Stanisława Kostki i Elżbiety Eulenburg. Studiował w Niemczech, Flandrii i Hiszpanii.


W 1568 roku Zygmunt II August postawił Jana Kostkę na czele świeżo powołanej Komisji Morskiej. Uczestniczył w organizacji polskiej floty wojennej. Był zwolennikiem unii Prus Królewskich z Koroną. Był sygnatariuszem aktu unii lubelskiej 1569 roku. Podpisał konfederację warszawską 1573 roku. Dwukrotnie (1573, 1575) kandydat na króla Polski (za pierwszym razem ostatecznie poparł Henryka Walezego, którego elekcję potwierdził, za drugim Annę Jagiellonkę). Na zjeździe w Jędrzejowie w 1576 roku potwierdził wybór Stefana Batorego na króla Polski.

Pochowany w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Lisewie obok swego ojca, Stanisława, wojewody chełmińskiego. Lisewo znajdowało się w starostwie lipieńskim (wówczas znanym także jako lipnowskie), trzymanym przez Kostków od 1530. Stanisław i Jan Kostkowie, kolejni starostowie lipieńscy, odbudowali jako swoją rezydencję dawny krzyżacki zamek w Lipienku i byli fundatorami szesnastobocznej, gotycko-renesansowej wieży lisewskiego kościoła. W 1591 rodzina Kostków ufundowała tam także zachowane do dziś renesansowe epitafium dla Jana.

Życie prywatne

Epitafium Kostków z 1591 w kościele w Lisewie

Od 1555 był mężem Jadwigi Przerębskiej, z którą miał czworo dzieci:

Od 1575 był mężem Zofii Odrowąż, z którą miał czworo dzieci:


Drzewo

Iwan Ostrogski

∞ Maria Bielska

 Semen Holszański

∞ Anastazja Zbaraska (Nieświcka)

 Jan Tarnowski

∞ Barbara

 Szydłowiecki

∞ X

 Jakub Kostka

∞ Anna Rokus
von Sehfelden

 von Eulenburg

∞ X

 Jan Odrowąż

∞ Anna Jarosławska-Tarnowska

 Konrad III

∞ Anna Radziwiłłówna

Konstanty Ostrogski (1460-1530)
herbu Ostrogski

∞ Tatiana Holszańska (+1521)
herbu Hippocentaurus

 Jan Amor Tarnowski (1488–1561)
herbu Leliwa

∞ Zofia Szydłowiecka

 Stanisław Kostka (1487–1555) herbu Dąbrowa

∞ Elżbieta von Eulenburg

 Stanisław Odrowąż (+1545)
herbu Odrowąż

∞ Anna mazowiecka (1498–1557)

Konstanty Wasyl Ostrogski (1526–1608)

∞ Zofia Tarnowska (1534–1570)

 Jan Kostka (1529–1581)

∞ Zofia Odrowążówna (1540–1580)

Aleksander Ostrogski (1570−1603)

∞ Anna Kostczanka (Kostka) (1575−1635)

Zofia Ostrogska (1595–1622) ∞ Stanisław Lubomirski (1583–1649)

Przypisy

  1. ↑ Jerzy Antoni Kostka, Kostkowie herbu Dąbrowa, Koszalin 2010, s. 79, 89–97. ISBN 978-83-89976-40-6.
  2. ↑ Oblata Privilegij Indegenatus Generosis Miklaszowskim Servientis, [w:] Sigismundus Augustus Dei gratia rex Poloniæ i inni, Actum in Castro Cracoviensi Feria Sexta post Festum Circumcisionis Christi Domini proxima Anno eius dem Millesimo Septingentesimo Vigesimo Secundo; Relationes (inducta), – Zespoł 29 Opis 5 - Relationes - inducta - Sygnatura 812 – Księgi ziemskie Krakowskie, księga 145 (Księgi grodzkie Krakowskie, księga 254., Archiwum Narodowe w Krakowie, 1722, s. 2299 [dostęp 2025-04-08] (łac.).
  3. ↑ Stanisław Bodniak, Stanisław Kostka wojewoda chełmiński (1478-1555). Rocznik Gdański, XI 1937, s. 289
  4. ↑ Leszek Podhorodecki, Rapier i koncerz, Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1985, s. 19-20, ISBN 83-05-11452-X, OCLC 176976102.
  5. ↑ Volumina Legum, t. II, Petersburg 1859, s. 88.
  6. ↑ Włodzimierz Budka, Kto podpisał konfederację warszawską 1573 R.?, w: Reformacja w Polsce. R.1 1921 nr 4, s. 318.
  7. ↑ Świętosława Orzelskiego bezkrólewia ksiąg ośmioro 1572-1576, Kraków 1917, s. 150.
  8. ↑ Constitvcie Statvta Y Przywileie, Na Walnych Seymiech Koronnych Od Roku Pańskiego 1550. aż do Roku 1625. vchwalone, Kraków 1625, s. 246.
  9. ↑ Paweł Czaplewski, Senatorowie świeccy, podskarbiowie i starostowie Prus Królewskich : 1454-1772, Toruń: TNT, 1921, s. 123.
  10. ↑ kościół p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego w Lisewie. odznaka.kuj-pom.bydgoszcz.pttk.pl. [dostęp 2021-05-27].
  11. ↑ Syn Konstantego Ostrogskiego (1460–1530) i Marii Iwanowny Bielskiej
  12. ↑ Córka Semena Holszańskiego (+1505) i Anastazji Zbaraskiej (Nieświckiej)
  13. ↑ Syn Jana Amora Iuniora Tarnowskiego i Barbary z Rożnowa
  14. ↑ Syn Jakuba Kostki i Anny Rokus von Sehfelden
  15. ↑ Syn Jana Odrowąża i Anny Jarosławskiej-Tarnowskiej
  16. ↑ z Piastów, córka Konrada III Rudego i Anny Radziwiłłówny (1476–1522)

Bibliografia

Linki zewnętrzne