Jason Bourne

Jason Bourne
Postać z serii Jason Bourne
Pierwsze wystąpienie

Tożsamość Bourne’a (powieść)
Tożsamość Bourne’a (film z 1988)

Twórca

Robert Ludlum

Grany przez

Matt Damon (Tożsamość Bourne’a, Krucjata Bourne’a, Ultimatum Bourne’a, Jason Bourne)
Richard Chamberlain (Tożsamość Bourne’a (1988))

Dubbing

Jeff Pierce (Robert Ludlum’s The Bourne Conspiracy)

Inne informacje
Specjalność

tajny agent wyszkolony przez CIA

Jason Charles Bourne, właśc. David Webb – postać fikcyjna stworzona przez Roberta Ludluma, tajny agent wyszkolony przez CIA.

Bourne jest główną postacią trzech powieści Ludluma: Tożsamość Bourne’a, Krucjata Bourne’a i Ultimatum Bourne’a. Po śmierci autora serię powieści o przygodach Bourne’a kontynuuje Eric Van Lustbader, który napisał kolejne książki: Dziedzictwo Bourne’a, Zdrada Bourne’a, Sankcja Bourne’a, Mistyfikacja Bourne’a, Cel Bourne’a, Świat Bourne’a, Imperatyw Bourne'a, Odwet Bourne’a, Przewaga Bourne’a i Zagadka Bourne’a.

Ekranizacje

W 1988 na podstawie pierwszej powieści nakręcono miniserial sensacyjny, pt. Tożsamość Bourne’a z Richardem Chamberlainem w roli głównej.

W 2002 w rolę Bourne’a w filmie Tożsamość Bourne’a wcielił się Matt Damon. W odróżnieniu od wcześniejszego miniserialu film w wersji kinowej był bardzo luźną adaptacją powieści Ludluma. Po jego sukcesie komercyjnym nakręcono dwa kolejne filmy o Bourne'ie: Krucjata Bourne’a (2004) i Ultimatum Bourne’a (2007). Premiera kinowa czwartej części pt. Dziedzictwo Bourne’a odbyła się 10 sierpnia 2012 r., natomiast w 2016 r. nakręcono film pt. Jason Bourne, w reżyserii Paula Greengrassa, również z Mattem Damonem w roli głównej, którego premiera miała miejsce 27 lipca 2016 roku.

W 2008 roku została wydana gra komputerowa pt. Robert Ludlum’s The Bourne Conspiracy.

Historia filmowa bohatera

W serii filmów okazuje się, że Jason Bourne urodził się jako David Webb 13 września 1970 roku (lub 4 czerwca 1978 roku w Jason Bourne; ale mogła to być data urodzenia samego Bourne'a) w Nixa w stanie Missouri (chociaż w Ultimatum podano mu fałszywą datę 15 kwietnia 1971 roku, jako zaszyfrowane odniesienie do konkretnego miejsca). W retrospekcjach dołącza do Delty Sił Armii Stanów Zjednoczonych i ostatecznie zostaje wybrany do programu CIA Treadstone w 1997 roku. Jego ojciec, Richard Webb, starszy analityk CIA, jest odpowiedzialny za stworzenie Treadstone, tajnego programu mającego na celu szkolenie i rozmieszczanie elitarnych zabójców. CIA zabija jego ojca, podkładając bombę pod samochód pod fałszywą flagą w Bejrucie, próbując zwerbować Webba.

Podstęp zadziałał; Webb zgłasza się do CIA i zostaje wciągnięty do programu przez Neala Danielsa, kierownika programu Treadstone, pod nadzorem dr. Alberta Hirscha, który nadzoruje ocenę medyczną agentów Treadstone. Trafia do tajnego centrum rekrutacyjnego w Nowym Jorku, gdzie Hirsch każe go torturować przez wiele dni – metodą waterboardingu i pozbawiania snu – aby złamać jego ducha i umożliwić mu przekształcenie się w zabójcę. Oficjalnie zostaje przyjęty, gdy bez pytania zabija niezidentyfikowanego mężczyznę (domniemanego jako prawdziwy Jason Bourne). Następnie otrzymuje nową tożsamość jako Jason Bourne, a jego prawdziwa tożsamość zostaje objęta klauzulą tajności.

Po intensywnym treningu, podczas którego uczy się kilku języków i opanowuje szeroki wachlarz umiejętności sztuk walki, Bourne trafia do programu Treadstone, którego misjami kieruje Conklin. Jego pierwsze, nieoficjalne zadanie, jak się okazuje, miało miejsce w Berlinie: zabójstwo Władimira Neskiego, rosyjskiego polityka, który zamierzał ujawnić kradzież 20 milionów dolarów z tajnych funduszy CIA przez dyrektora Treadstone, Warda Abbotta, i rosyjskiego oligarchę, Jurija Gretkowa. Na rozkaz Conklina, Bourne morduje Neskiego i jego żonę, upozorowując morderstwo z samobójstwem.

Bourne pracuje w programie jako główny agent przez trzy lata, stacjonując w Paryżu, gdzie prowadzi odosobnione życie, dokonując jednocześnie zamachów, głównie w Europie. Jego oficjalnym opiekunem jest agentka logistyczna Nicky Parsons, również stacjonująca w Paryżu, która rzekomo żywi do Bourne'a uczucia, które ukrywa przed pracodawcami z Treadstone.

Przełom w jego życiu następuje po otrzymaniu rozkazu zamordowania Nykwany Wombosiego, wygnanego afrykańskiego watażki, który szantażował CIA, by przywróciła go na stanowisko głowy państwa, w obawie przed ujawnieniem kilku sekretów CIA. Używając pseudonimu John Michael Kane, Bourne zbiera informacje o Wombosim. Włamuje się na jacht watażki i ukrywa się na nim przez pięć dni, wynurzając się w zimną noc na środku Morza Śródziemnego, zamierzając zaaranżować morderstwo tak, aby wyglądało na to, że Wombosi został zabity przez członka załogi. Jednak Wombosi jest otoczony przez swoje dzieci, a Bourne nie jest w stanie go zabić. Próbuje porzucić misję, opuszczając łódź, ale nieznana osoba strzela mu dwa razy w plecy, wyrzucając go z jachtu do morza i wywołując amnezję, przez co Webb/Bourne zapomina swojej tożsamości.

Przypisy

  1. ↑ "The Bourne Identity" by Robert Ludlum [online], patrickburleson.com, 3 lutego 2005 [dostęp 2020-02-05] (ang.).
  2. ↑ Piotr Żymełka, TOŻSAMOŚĆ BOURNE’A (1988) vs TOŻSAMOŚĆ BOURNE’A (2002) [online], 30 lipca 2016 [dostęp 2026-07-27].
  3. ↑ Jest Kultowo!: Seria "Jason Bourne" - kolejność oglądania [online], Jest Kultowo! [dostęp 2026-07-27].
  4. ↑ Robert Ludlum’s The Bourne Conspiracy - Wielka Encyklopedia Gier - GRYOnline.pl [online], GRY-Online.pl [dostęp 2026-07-27].
  5. ↑ Recenzja filmu Jason Bourne. Nieprzyjemny obowiązek [online], www.gram.pl, 30 lipca 2016 [dostęp 2026-07-27].

Bibliografia