Richard Chamberlain (1964) | |
| Imię i nazwisko |
George Richard Chamberlain |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
31 marca 1934 |
| Data i miejsce śmierci |
29 marca 2025 |
| Zawód |
aktor, piosenkarz |
| Lata aktywności |
1958–2019 |
Podpis aktora | |
George Richard Chamberlain (ur. 31 marca 1934 w Beverly Hills, zm. 29 marca 2025 w Waimānalo) – amerykański aktor i piosenkarz.
Trzykrotny laureat Złotego Globu: jako najlepszy gwiazdor telewizyjny 1963 za rolę lekarza Jamesa Kildare’a w serialu NBC Doktor Kildare (Dr. Kildare, 1961–1966), za rolę majora Johna Blackthorne / Anjin-sana w miniserialu NBC Szogun (Shogun, 1980) i za rolę księdza Ralpha de Bricassarta w miniserialu ABC Ptaki ciernistych krzewów (The Thorn Birds, 1983). Ponadto był czterokrotnie nominowany do nagrody Emmy (1975, 1981, 1983, 1985). W 1998 odebrał nagrodę specjalną Telekamery przyznawaną przez redakcję „Tele Tygodnia” dla najpopularniejszej gwiazdy zagranicznej. W 2005 znalazł się na siódmym miejscu listy „25 największych idoli nastolatków” magazynu „TV Guide”.
29 lutego 2000 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 7020 Hollywood Boulevard.
Urodził się w Beverly Hills jako drugi syn śpiewaczki Elsy Winnifred (von Benzon; z domu Matthews) i Charlesa Axioma Chamberlaina, fabrykanta / sprzedawcy. Jego rodzice byli aktywnymi i długoletnimi stałymi członkami Anonimowych Alkoholików i Alanon. Jego rodzina była pochodzenia angielskiego i miała korzenie niemieckie, irlandzkie i walijskie. Wychowywał się ze starszym bratem Billem (ur. 1926). W 1952 ukończył szkołę średnią w Beverly Hills. Uczęszczał potem na kierunek Sztuki Stosowanej w Pomona College w Clermont w stanie Kalifornia, gdzie występował w przedstawieniach studenckich w grupach teatralnych i zdecydował, że aktorstwo to jego prawdziwe powołanie. Po dwóch latach służby wojskowej w Korei (zdobył stopień sierżanta) powrócił do Hollywood. W latach 1957–58 uczęszczał na kurs aktorski pod kierunkiem Jeffa Coreya.
Po raz pierwszy na małym ekranie wystąpił w jednym z odcinków serialu Alfred Hitchcock przedstawia (Alfred Hitchcock Presents, 1959). Rok później zadebiutował na kinowym ekranie w dramacie kryminalnym Tajemnica fioletowej rafy (The Secret of the Purple Reef, 1960) u boku Petera Falka. Światowy rozgłos zyskał dzięki tytułowej roli lekarza Jamesa Kildare w serialu NBC Doktor Kildare (Dr. Kildare, 1961−1966), za którą otrzymał Złoty Glob w kategorii „Najlepszy gwiazdor telewizyjny 1963”, a w 2003 roku był nominowany do kalifornijskiej nagrody TV Land.
W 1966 wystąpił na scenie Broadwayu w musicalu Trumana Capote’a Śniadanie u Tiffany’ego (Breakfast at Tiffany’s) z Mary Tyler Moore, a następnie zagrał w spektaklach: Noc iguany (The Night of the Iguana, od 16 grudnia 1976 do 20 lutego 1977), Seans (Blithe Spirit, 1987), My Fair Lady w roli profesora Higginsa (od 9 grudnia 1993 do 1 maja 1994) i Dźwięki Muzyki (The Sound of Music, od 12 marca 1998 do 20 czerwca 1999), a także podróżował ze spektaklem Monty Python Spamalot i trafił na Off-Broadway w przedstawieniu Joy.

Zapadł w pamięć jako Oktawian August w ekranizacji sztuki Williama Szekspira Juliusz Cezar (Julius Caesar, 1970) z tytułową rolą Johna Gielguda i Charltonem Hestonem w roli Marka Antoniusza. Wcielił się w szekspirowskiego Hamleta w jednym z odcinków serialu CBS Hallmarkowa Sala Sławy (Hallmark Hall of Fame, 1970).
W 1965 zagrał główną rolę w melodramacie Radość o poranku (Joy In The Morning), w którym zaśpiewał też tytułową piosenkę. Odniósł sukces w adaptacjach powieści Aleksandra Dumasa w reżyserii Richarda Lestera – Trzej muszkieterowie (The Three Musketeers, 1973), Czterej muszkieterowie (The Four Musketeers, 1974) i Powrót muszkieterów (The Return of the Musketeers, 1989) jako Aramis oraz Hrabia Monte Christo (The Count of Monte Cristo, 1975) jako nieskazitelnie uczciwy i dość naiwny młody marynarz-idealista Edmund Dantes. Zwrócił na siebie uwagę w kinowych produkcjach takich jak Płonący wieżowiec (The Towering Inferno, 1974) Johna Guillermina ze Steve’em McQueenem i Paulem Newmanem, musicalu Pantofelek i róża (The Slipper and the Rose, 1976) w roli księcia Edwarda i Ostatnia fala (The Last Wave, 1977) Petera Weira.
Został laureatem nagrody Złotego Globu za kreację angielskiego żeglarza majora Johna Blackthorne/Anjin-sana w miniserialu NBC Szogun (Shogun, 1980) oraz za rolę księdza Ralpha de Bricassarta w miniserialu ABC Ptaki ciernistych krzewów (The Thorn Birds, 1983).
W swoim dorobku ma także rolę łowcy przygód w filmie Kopalnie króla Salomona (King Solomon’s Mines, 1985) i jego sequelu Allan Quatermain i zaginione miasto złota (Allan Quatermain and the Lost City of Gold, 1987) z Sharon Stone, postać Giacomo Casanovy w komedii telewizyjnej Casanova (1987) z Faye Dunaway i nominowaną do nagrody Emmy kreację tajemniczego Jasona Bourne, który ulega amnezji w telewizyjnej adaptacji powieści szpiegowskiej Roberta Ludluma ABC Tożsamość Bourne’a (The Bourne Identity, 1988) z Jaclyn Smith. Wystąpił potem w roli hawajskiego lekarza Daniela Kulani w serialu CBS Szpital pod palmami (Island Son, 1989–1990) i powrócił jako Ralph de Bricassart w sequelu CBS Ptaki ciernistych krzewów: Stracone lata (The Thorn Birds: The Missing Years, 1996).
Pojawił się również w serialach: NBC Dotyk anioła (Touched by an Angel, 2000), sitcomie ABC Para nie do pary (Will & Grace, 2005), Warner Bros. Bez skazy (Nip/Tuck, 2006) i ABC Gotowe na wszystko (Desperate Housewives, 2007) oraz Bracia i siostry (Brothers & Sisters, 2010).
W 2003 ukazała się jego autobiografia pt. Shattered Love: A Memoir.
Był na okładkach magazynów takich jak „TV Guide”, „Teen Screen”, „People”, „Ekran”, „Film” i „Teen”.
Spotykał się z Sharon Hugueny (1962), Chris Noel (1964–1965) i Joan Marshall (1965–1966). Pomimo wielu ról, w których grał romantycznego heteroseksualistę, w autobiografii, wydanej w 2003, otwarcie przyznał się do swojej orientacji homoseksualnej. W latach siedemdziesiątych poznał swojego życiowego partnera Martina Rabbetta, z którym w latach 1975–2010 był w związku (potwierdzonym w prywatnej ceremonii w gronie znajomych) i zamieszkał na Hawajach. W grudniu 1989, francuski magazyn dla kobiet „Nous Deux” ujawnił jego homoseksualną orientację, co zostało potwierdzone przez aktora dopiero we wspomnianej już autobiografii.
Zajmował się także malarstwem. W obrazach „Age and Wisdom” («Wiek i mądrość»), „Somewhere Within” («Gdzieś wewnątrz nas») można odnaleźć odbicie filozofii ich twórcy. Wiosną 2010 aktor opuścił Hawaje i powrócił do Los Angeles.
Zmarł 29 marca 2025 w swoim domu w Waimānalo na Hawajach w następstwie powikłań po udarze mózgu na 2 dni przed 91 urodzinami.
| Rok | Nagroda | Kategoria | Produkcja |
|---|---|---|---|
| 1963 | Złoty Glob | Najlepszy gwiazdor telewizyjny | Doktor Kildare (1962) |
| 1981 | Złoty Glob | Najlepszy aktor w serialu dramatycznym | Szogun (1980) |
| 1982 | Kataloński Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Sitges | Najlepszy aktor w serialu dramatycznym | Ostatnia fala (1977) |
| 1984 | Złoty Glob | Najlepszy aktor w miniserialu lub filmie telewizyjnym | Ptaki ciernistych krzewów (1983) |
| 1985 | Nagroda „Bravo” | Złota statuetka Bravo Otto dla najlepszej gwiazdy telewizyjnej | — |