Idris Elba (2024) | |
| Imię i nazwisko |
Idrissa Akuna Elba |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
6 września 1972 |
| Zawód |
aktor, wokalista |
| Współmałżonek |
Hanne Nørgaard (1999–2003; rozwód) |
| Lata aktywności |
od 1994 |
| Odznaczenia | |
| Strona internetowa | |

Idris Elba, właśc. Idrissa Akuna Elba (ur. 6 września 1972 w Londynie) – brytyjski aktor filmowy, telewizyjny i teatralny, zdobywca Złotego Globu dla najlepszego aktora w miniserialu lub filmie telewizyjnym za rolę w produkcji Luther (2011). Poza tym nagrywa własną muzykę oraz działa jako DJ pod pseudonimami Big Driis i Big Driis the Londoner.
Jedną z pierwszych ról Elby był udział w operze mydlanej Channel 5 Family Affairs. Występował w wielu serialach, w tym m.in.: Ultraviolet, Sprawy inspektora Lynleya, Prawo ulicy i Biuro. Od września 2009 wcielał się w główną rolę w serialu telewizyjnym Luther, wyprodukowanym przez BBC i emitowanym na antenie BBC One. W 2010 zagrał w filmowej adaptacji komiksu Losers, a także w obrazie Takers, w którym partnerował Mattowi Dillonowi, T.I. i Chrisowi Brownowi.
Elba urodził się jako Idrissa Akuna Elba, a podczas nauki w szkole w Canning Town skrócił swoje pierwsze imię. Jego matka, Eve (z domu White), pochodziła z Ghany, natomiast ojciec, Winston Elba, z Sierra Leone. Elba dorastał jako jedynak w East Ham. W wieku 14 lat zaczął pomagać swojemu wujkowi, który zajmował się zapewnianiem muzyki na weselach. Po niecałym roku Elba rozpoczął z przyjaciółmi własny muzyczny biznes. Mając 16 lat porzucił szkołę i wygrał miejsce w National Youth Music Theatre. Od tego czasu imał się różnych zajęć, w tym m.in. cold callingowej sprzedaży, aby opłacić rachunki, w międzyczasie grając w Crimewatch, serii rekonstruującej morderstwa. Poza tym, w wieku 19 lat, pracował jako DJ w nocnych klubach pod pseudonimem Big Driis. Niedługo po tym zaczął brać udział w przesłuchaniach do seriali telewizyjnych. W 1989 podjął się pracy na nocną zmianę w fabryce Forda w Londynie. Elba zaczął traktować aktorstwo poważnie podczas nauki w szkole średniej, w czym pomogła mu nauczycielka tego przedmiotu, Susan McPhee.
Mimo że działalność aktorska Elby rozpoczęła się oficjalnie w 1992, dopiero trzy lata później otrzymał swoją pierwszą rolę w serialu Bramwell. W 1995 roku po raz pierwszy został wymieniony w czołówce, przy okazji występu w jednym z odcinków serialu Absolutnie fantastyczne. W kolejnych latach pojawiał się w rolach drugoplanowych w wielu brytyjskich serialach, w tym m.in.: The Bill, Degrees of Error, The Ruth Rendell Mysteries, The Governor, Family Affairs, Ultraviolet oraz Dangerfield.
Elba podjął decyzję o wyjeździe do Nowego Jorku, a do Anglii wracał tylko po to, aby brać udział w nagraniach, w tym np. serialu Sprawy inspektora Lynleya. W 2001 wystąpił jako Achilles w sztuce Troilus and Cressida. W tym samym roku zagrał w jednym z odcinków serialu Prawo i porządek, a rok później dostał angaż do Prawa ulicy, w którym występował przez dwa lata. W 2005 roku wcielił się w postać kapitana Augustina Muganzy w filmie telewizyjnym Czasem w kwietniu, mówiącym o ludobójstwie w Rwandzie. W 2007 roku Elba pojawił się w specjalnym programie Black Entertainment Television Black Men: The Truth.
W 2008 zagrał w serialu The No. 1 Ladies’ Detective Agency, filmowanym w Botswanie. Premierowy odcinek wyemitowany został 23 marca i osiągnął 6,3 miliona widzów i 27% udziału w rynku. Rok później pojawił się w amerykańskim serialu Biuro. W 2009 zaczął grać tytułową rolę w serialu BBC, Luther, za którą dostał Złoty Glob.
W 2001 wystąpił w Buffalo Soldiers, jednak film został szybko wycofany z kin ze względu na polityczny oddźwięk. W 2005 zagrał w obrazie The Gospel, a w 2007 wystąpił z Hilary Swank w horrorze Plaga.
W 2007 zagrał główną rolę w dramacie Moje córki oraz jedną z drugoplanowych ról w filmie 28 tygodni później. W tym samym roku wcielił się również w postać Tango w thrillerze Amerykański gangster oraz pojawił się w obrazie This Christmas.
W 2008 roku Elba wystąpił w horrorze Prom Night oraz kryminale RocknRolla w reżyserii Guya Ritchiego. W 2009 zagrał w filmach Nienarodzony oraz Obsesja.
W 2010 zagrał w filmowej adaptacji komiksu The Losers, która kręcona była w Portoryko. Poza tym wystąpił w thrillerze Takers, gdzie partnerował Haydenowi Christensenowi, Chrisowi Brownowi, T.I. i Paulowi Walkerowi.
W 2012 wziął udział w głośnym horrorze science-fiction Prometeusz, wyreżyserowanym przez Ridleya Scotta. Wystąpił tam obok m.in. Charlize Theron, Noomi Rapace i Michaela Fassbendera.
W 2016 roku użyczył głosu złowrogiemu tygrysowi Shere Khanowi w filmie Księga Dżungli.
Był na okładkach „Details”, „Entertainment Weekly”, „Esquire”, „Men’s Health”, „Maxim”, „Essence”, „Vanity Fair”, „NME”, „GQ” i „Interview”.
W 2001 wystąpił w teledyskach Fata Joego i Angie Stone. W 2006 wydał swój pierwszy minialbum Big Man. Elba był współproducentem i współwykonawcą intra na albumie American Gangster Jaya-Z.
Elba był DJ-em na NBA All Star 2007 w Venetian Hotel i Ice House Lounge w Las Vegas, w 2009 roku pełnił tę samą funkcję w programie BET Rising Icons. Wystąpił również w wideoklipie „Respect My Conglomerate” Busta Rhymesa. Drugi minialbum Elby nosi tytuł Kings Among Kings.
Elba był w przeszłości żonaty; w wywiadzie przyznał, że jego była żona jest wspaniałą osobą, ale chcieli innych rzeczy w życiu, dlatego musieli się rozstać. Z tego związku ma córkę, Isan, która urodziła się w 2002. Elba był wielokrotnie widywany z byłą żoną po rozwodzie, gdyż, jak powiedział, pozostają w przyjacielskich stosunkach. Elba przyjaźni się z Seanem Combsem i Ludacrisem, a większość czasu spędza w Atlancie, gdzie mieszka jego córka. W kwietniu 2009 roku Elba został ambasadorem akcji przeciw przemocy. Elba jest kibicem londyńskiej drużyny Arsenal FC, podczas gdy jego ojciec to fan Manchester United.
W październiku 2016 stoczył swoją pierwszą walkę w kickboxingu w pojedynku w London’s York Hall i wygrał ją. W filmie dokumentalnym na kanale Discovery Channel Idris Elba: Fighter (2017), Elba podróżuje po całym świecie i doskonali swoje umiejętności w boksie tajskim i kickboxingu.
W 2004 i 2005 Elba wybierany był jednym z najprzystojniejszych mężczyzn planety według magazynu „Essence”. Idris w 2007 roku umieszczony został również przez magazyn People na dorocznej liście 100 najpiękniejszych. W sierpniu 2009 roku pojawił się na okładce Essence.
| Rok | Film/Serial | Rola | Uwagi |
|---|---|---|---|
| 1995 | Absolutnie fantastyczne | Gigolo | Odcinek: „Sex” |
| 1997 | Family Affairs | Tim Webster | |
| 1998 | Ultraviolet | Vaughan Rice | |
| 1999 | Belle maman | Grégoire | |
| Dangerfield | Matt Gregory | ||
| 2000 | Sorted | Jam | |
| In Defence | PC Paul Fraser | ||
| 2001 | Buffalo Soldiers | Kimborough | |
| 2002 | Sprawy inspektora Lynleya | Robert Gabriel | Odcinek: „Payment in Blood” |
| Prawo ulicy | Russell ‘Stringer’ Bell | ||
| 2003 | One Love | Aaron | |
| 2005 | Czasem w kwietniu | Augustin Muganza | Nominacja – Black Reel Awards, Najlepszy aktor telewizyjny Nominacja – NAACP Image Awards, Najlepszy aktor telewizyjny |
| Gospel | Charles Frank | Nominacja – Black Reel Awards, Najlepszy aktor | |
| 2007 | Moje córki | Monty James | Nominated – BET Awards, Najlepszy aktor |
| Plaga | Ben | ||
| 28 tygodni później | General Stone | ||
| Amerykański gangster | Tango | Nominacja – Screen Actors Guild Awards, Najlepsza obsada | |
| This Christmas | Quentin Whitfield | ||
| 2008 | The No. 1 Ladies’ Detective Agency | Charles Gotso | |
| Prom Night | Detektyw Winn | ||
| RocknRolla | Mumbles | ||
| The Human Contract | Larry | ||
| 2009 | Nienarodzony | Arthur Wyndham | |
| Biuro | Charles Miner | Kilka odcinków 5. serii | |
| Obsesja | Derek Charles | Nominacja – NAACP Image Awards, Najlepszy aktor | |
| 2010 | Takers | Gordon Jennings | |
| Legacy | Malcolm Gray | ||
| The Losers: Drużyna potępionych | Roque | ||
| 2010–2015 | Luther | John Luther | Złoty Glob, Najlepszy aktor w miniserialu lub filmie telewizyjnym |
| 2011 | Thor | Heimdall | |
| Ghost Rider 2 | Moreau | ||
| 2012 | Prometeusz | Captain Janek | |
| 2013 | Pacific Rim | Stacker Pentecost | |
| Thor: Mroczny świat | Heimdall | ||
| Mandela: Droga do wolności | Nelson Mandela | Nominacja – Złote Globy, Najlepsza rola męska | |
| 2014 | Second Coming | Mark | |
| No Good Deed | Colin | ||
| 2015 | Gunman: Odkupienie | Barnes | |
| Avengers: Czas Ultrona | Heimdall | ||
| Beasts of No Nation | Komendant | ||
| 2016 | 100 Streets | Max | |
| Dzień Bastylii | Sean Briar | ||
| Star Trek: W nieznane | Krall | ||
| Księga dżungli | Shere Khan | Rola głosowa | |
| 2017 | Mroczna Wieża | Roland Deschain | |
| Pomiędzy nami góry | Ben Bass | ||
| Thor: Ragnarok | Heimdall | ||
| Gra o wszystko | Charlie Jaffey | ||
| 2018 | Avengers: Wojna bez granic | Heimdall | |
| 2019 | Szybcy i wściekli: Hobbs i Shaw | Brixton | |
| 2021 | Legion samobójców: The Suicide Squad | Robert DuBois / Bloodsport | |
| 2022 | Sonic 2. Szybki jak błyskawica | Knuckles the Echidna | Rola głosowa |
| Bestia | Dr Nate Samuels | ||
| 2023 | Luther: Zmrok | John Luther | |
| 2023 | Cyberpunk 2077: Widmo Wolności | Solomon Reed | |
| 2025 | Sojusznicy | Sam Clarke |