John Travolta

John Travolta
Ilustracja
John Travolta (2024)
Imię i nazwisko

John Joseph Travolta

Data i miejsce urodzenia

18 lutego 1954
Englewood

Zawód

aktor, producent filmowy, piosenkarz

Współmałżonek

Kelly Preston
(1991–2020, jej śmierć)

Lata aktywności

od 1972

podpis
Strona internetowa

John Joseph Travolta (ur. 18 lutego 1954 w Englewood) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny, producent oraz piosenkarz. Status światowej gwiazdy filmowej zyskał dzięki występom w filmach: Gorączka sobotniej nocy (1977), Grease (1978) i Pulp Fiction (1994). Dwukrotnie nominowany do Oscara.

W 1985 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6901 Hollywood Boulevard.

Życiorys

Urodził się 18 lutego 1954 w Englewood w stanie New Jersey w rodzinie rzymskokatolickiej jako najmłodsze z sześciorga dzieci Salvatore J. Travolty (ur. 27 listopada 1912 w Brooklynie, zm. 18 maja 1995 w Englewood), półprofesjonalnego gracza futbolu amerykańskiego, i Helen Cecilii Travolty (z domu Burke; ur. 18 stycznia 1912 w New Jersey, zm. w grudniu 1978 w hrabstwie Santa Barbara), nauczycielki dramatu i wokalistki radiowego zespołu „Sunshine Sisters”. Jego ojciec był pochodzenia włoskiego, a jego matka była pochodzenia irlandzkiego. Ma piątkę starszego rodzeństwa; siostry: Ellen (ur. 6 października 1940), Ann i Margaret, oraz braci: Josepha „Joeya” (ur. 14 października 1950) i Sama. Był wychowany w wierze rzymskokatolickiej, ale w 1975 przystąpił do kościoła scjentologicznego.

Travolta (1976)

Na scenie zadebiutował rolą w przedstawieniu Who’ll Save the Plowboy?. Uczęszczał do szkoły aktorskiej w Nowym Jorku, gdzie uczył się śpiewu, tańca i aktorstwa. W wieku 16 lat wystąpił w musicalu Bye Bye Birdie. Uczył się w Dwight Morrow High School, ale porzucił szkołę średnią po pierwszej klasie i przeprowadził się w poprzek Hudson do Nowego Jorku, by znaleźć pracę. Brał udział w reklamach telewizyjnych. Dostał rolę na Broadwayu w Over Here! i zaśpiewał piosenkę „Dream Drummin” napisaną przez braci Sherman. Nagrywał także w lokalnych studiach, ale jego piosenki nie znalazły uznania i zostawały szybko zapomniane. W końcu przeprowadził się do Los Angeles, by rozwinąć karierę w show-biznesie.

Travolta (1979)

Jako aktor zadebiutował we wrześniu 1972 rolą ofiary w serialu NBC Emergency. Na dużym ekranie zagrał rolę Billy’ego Nolana w horrorze Briana De Palmy Carrie (1976) ze Sissy Spacek. Dostał też rolę Vinniego Barbarina w sitcomie ABC Welcome Back, Kotter (1975–1979). W lipcu 1976 jego muzyczny przebój „Let Her In” znalazł się na 10. miejscu na liście Billboard Hot 100. Za rolę Tonego Manero w dramacie Johna Badhama Gorączka sobotniej nocy (1977) otrzymał National Board of Review Award oraz nominację do Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego i Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu. Sławę przyniosła mu także rola Daniela „Danny’ego” Zuko w musicalu Grease (1978), za którą na 36. ceremonii wręczenia Złotych Globów otrzymał Złoty Glob dla Ulubieńców Światowego Filmu i drugą w karierze nominację do nagrody dla najlepszego aktora w komedii lub musicalu.

Travolta i Diana, księżna Walii (1985)

Zagrał w westernie Miejski kowboj (1980) z Debrą Winger. Jego kolejne filmy okazywały się niepowodzeniami – Pozostać żywym (1983; kontynuacja Gorączki sobotniej nocy), W swoim rodzaju (1983; komedia romantyczna z Olivią Newton-John) i Być doskonałym (1985) poniosły komercyjne porażki. W listopadzie 1985 wziął udział w kolacji inauguracyjnej w Białym Domu, podczas której zatańczył z Dianą, księżną Walii; nazajutrz zdjęcia pary ukazały się w międzynarodowej prasie.

Po serii niepowodzeń, jakie odnotowały filmy z jego udziałem w latach 80., zagrał w kasowym filmie I kto to mówi (1989). Za rolę Vincenta Vegi w filmie Quentina Tarantino Pulp Fiction (1994) otrzymał drugą w karierze nominację do Oscara.

Jego zdjęcia zostały umieszczone na okładkach magazynów: „Harper’s Bazaar”, „Entertainment Weekly”, „McCall’s”, „Rolling Stone”, „Vanity Fair”, „People”, „After Dark”, „Time”, „Esquire”, „Bravo”, „Playgirl”, „InStyle”, „GQ”, „TV Guide”, „Interview”, „Tele Tydzień” i „The Hollywood Reporter”.

Życie prywatne

5 września 1991 ożenił się z aktorką Kelly Preston (zm. 12 lipca 2020). Mieli córkę Ellę Bleu (ur. 3 kwietnia 2000) i synów: Benjamina (ur. 2010) oraz Jetta (ur. 13 kwietnia 1992, zm. 2 stycznia 2009 w wyniku uderzenia głową w wannę podczas ataku epilepsji). Jett zmagał się z chorobą Kawasakiego.

Od dziecka był fascynatem lotnictwa, posiada licencję pilota i jest właścicielem czterech samolotów. Gdy nocą 24 listopada 1992 pilotował samolot Gulfstream N728T (później przerejestrowany na N492JT) wraz ze swoją rodziną, awarii uległ generator elektryczny w samolocie, na skutek czego Travolta musiał awaryjnie lądować, kierując się tylko kompasem magnetycznym i światłami miejskimi Waszyngtonu – podczas tego lądowania o mało nie doszło do czołowej kolizji w powietrzu z Boeingiem 727. Był posiadaczem Boeinga 707–138 pochodzącego z floty Qantas. W maju 2017 podarował go organizacji HARS zajmującej się restauracją historycznych samolotów związanych z Australią.

W 1975 roku przystąpił do Kościoła Scjentologicznego.

Filmografia

Aktor

Travolta (1983)
Travolta (1991)
Travolta (2013)
Travolta (2018)

Scenarzysta

Producent

Aktor gościnnie

Nagrody

Rok Nagroda Kategoria Film
1978 Golden Apple Award Gwiazda roku –
Bravo Otto Najlepszy aktor –
1979 Złoty Glob Ulubiony światowy aktor filmowy –
Bravo Otto Najlepszy aktor –
1993 Najlepszy aktor –
1994 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Sztokholmie Najlepszy aktor Pulp Fiction (1994)
1995 David di Donatello Najlepszy aktor zagraniczny
MTV Movie Award Najlepsza sekwencja taneczna z Umą Thurman
1996 Złoty Glob Najlepszy aktor w filmie komediowym lub musicalu Dorwać małego (1995)
1998 MTV Movie Award Najlepszy duet ekranowy z Nicolasem Cage’em Bez twarzy (1997)
Złote Jabłko Gwiazda roku –
1999 Nagroda Satelita Najlepsza obsada filmowa Cienka czerwona linia (1998)
2001 Złota Malina Najgorszy aktor Bitwa o Ziemię (2000)
Numer stulecia (2000)
Najgorsza ekranowa para / duet filmowy Bitwa o Ziemię (2000)
Najgorszy obraz
2012 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w San Sebastián Nagroda za całokształt twórczości –
2013 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Karlowych Warach Nagroda specjalna za wybitny wkład w światowe kino –
2020 Złota Malina Najgorszy aktor Fanatyk (2019)
Na zakręcie (2019)
2026 Honorowa Złota Palma Całokształt twórczości –