Ernest Borgnine (1962) | |
| Imię i nazwisko |
Ermes Effron Borgnino |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
24 stycznia 1917 |
| Data i miejsce śmierci |
8 lipca 2012 |
| Zawód | |
| Współmałżonek |
Rhoda Kemins |
| Lata aktywności |
1947–2012 |
| Odznaczenia | |
Ernest Borgnine, właśc. Ermes Effron Borgnino (ur. 24 stycznia 1917 w Hamden, zm. 8 lipca 2012 w Los Angeles) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny. Laureat Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę w melodramacie Marty (1955).
8 lutego 1960 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6324 Hollywood Boulevard.
Urodził się w Hamden w stanie Connecticut w rodzinie włoskich imigrantów. Jego matka Anna (z domu Boselli; 1894 – ok. 1949) pochodziła z Carpi, niedaleko Modeny, a jego ojciec Camillo Borgnino (1891–1975) pochodził z Ottiglio niedaleko Alessandrii. Rodzice Borgnine rozstali się, gdy miał dwa lata, a następnie mieszkał z matką we Włoszech przez około cztery i pół roku. W 1923 jego rodzice pogodzili się, nazwisko rodziny zostało zmienione z Borgnino na Borgnine, a jego ojciec zmienił imię na Charles. Borgnine miał młodszą siostrę, Evelyn Borgnine Velardi (1925–2013). Rodzina osiedliła się w New Haven w Connecticut, gdzie Borgnine ukończył James Hillhouse High School. Dorastając, uprawiał sport. Był weteranem II wojny światowej – do US Navy wstąpił w 1935, tuż po ukończeniu szkoły średniej. W marynarce służył do 1945.
Studiował aktorstwo w Randall School of Drama w Hartford, a następnie związał się z Barter Theatre w Abingdon w Wirginii. W 1947 otrzymał swoją pierwszą rolę w spektaklu State of the Union. Jego następną rolą była rola dżentelmena w przedstawieniu Tennessee Williamsa Szklana menażeria. W 1949 wyjechał do Nowego Jorku, gdzie zadebiutował na Broadwayu w roli pielęgniarza w sztuce Mary Chase Harvey, a w 1952 wystąpił jako Nelson w komedii fantasy Mrs. McThing z Helen Hayes.
W Hollywood pojawił się w 1951. Pierwszą ważną rolę zagrał w filmie Stąd do wieczności (1953) w reżyserii Freda Zinnemanna. Choć grywał przeważnie role drugoplanowe, to pozostaje jednym z najpopularniejszych i najbardziej rozpoznawalnych aktorów amerykańskich. Stworzył szereg pamiętnych kreacji, m.in. w tak głośnych filmach jak Czarny dzień w Black Rock (1955), Parszywa dwunastka (1967), Dzika banda (1969), Tragedia „Posejdona” (1972) czy Ucieczka z Nowego Jorku (1981).
Do ostatnich chwil życia aktywnie pracował, pojawiając się na ekranie, głównie w produkcjach telewizyjnych.
Zmarł 8 lipca 2012 w szpitalu w Los Angeles. Bezpośrednią przyczyną zgonu była niewydolność nerek.
Był pięciokrotnie żonaty:




| Rok | Nagroda | Kategoria | Film |
|---|---|---|---|
| 1956 | Złoty Glob | Najlepszy aktor w filmie dramatycznym | Marty (1955) |
| Nagroda BAFTA | Najlepszy aktor | ||
| Nagroda Akademii Filmowej | Najlepszy aktor pierwszoplanowy | ||
| National Board of Review | Najlepszy aktor | ||
| Nagroda Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych | Najlepszy aktor | ||
| 1959 | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Locarno | Najlepszy aktor | Pułapka na króliki (1959) |
| 2011 | Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych | Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych za całokształt twórczości | – |