Charles Durning (1975) | |
| Imię i nazwisko |
Charles Edward Durning |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
28 lutego 1923 |
| Data i miejsce śmierci |
24 grudnia 2012 |
| Zawód | |
| Współmałżonek |
Carole Doughty |
| Lata aktywności |
1951–2012 |
| Odznaczenia | |
Charles Edward Durning (ur. 28 lutego 1923 w Highland Falls, zm. 24 grudnia 2012 w Nowym Jorku) – amerykański aktor filmowy teatralny i telewizyjny. Dwukrotnie nominowany do Oscara za drugoplanowe role w filmach Najlepszy mały burdelik w Teksasie (1982) i Być albo nie być (1983). Laureat Złotego Globu i nagrody Tony.
Weteran II wojny światowej; uhonorowany najwyższymi amerykańskimi odznaczeniami wojskowymi, m.in. Srebrną Gwiazdą i trzykrotnie Purpurowym Sercem. 31 lipca 2008 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6504 Hollywood Boulevard.
Urodził się w niewielkiej miejscowości Highland Falls w stanie Nowy Jork w rodzinie rzymskokatolickiej jako dziewiąte z dziesięciorga dzieci Louise Marie (z domu Leonard) Durning, pracownicy pralni w West Point, i Jamesa Geralda Durninga. Pięć jego sióstr zmarło na ospę prawdziwą i szkarlatynę. Jego ojciec – irlandzki imigrant, który stracił nogę podczas I wojny światowej – zmarł w wyniku narażenia na działanie gazu musztardowego, gdy Durning miał 12 lat.
W wieku piętnastu lat imał się różnych zajęć, w pracował jako robotnik budowlany, montował mosty, próbował boksować. Jako 20-latek zaciągnął się do wojska. Brał udział w inwazji w Normandii 6 czerwca 1944. Z jego oddziału przeżył tylko on. Po pobycie w szpitalu wrócił na front, uczestnicząc potem m.in. w bitwie o Ardeny. Był jeszcze kilka razy ranny, znów cudem uniknął śmierci, trafił do niewoli. Za odwagę i rany odniesione w walce Durning został wielokrotnie odznaczony.
Po wojnie postanowił zostać aktorem. Rozwijając karierę aktorską, Durning – zawodowy tancerz tańca towarzyskiego – uczył w nowojorskim studiu tańca Fred Astaire Dance Studio. Durning rozpoczął karierę w 1951. Pracując jako bileter w teatrze rewiowym, został zatrudniony, by zastąpić na scenie pijanego aktora. W 1953 trafił na mały ekran w jednym z odcinków serialu historycznego CBS Ty tam jesteś (You Are There) – pt. „Zdrada Benedicta Arnolda” („The Treason of Benedict Arnold”) jako pułkownik John Jameson. Występował na off-Broadwayu w sztukach Williama Szekspira: Juliusz Cezar (1962), Król Lear (1962), Makbet (1962), Antoniusz i Kleopatra (1963), Zimowa opowieść (1963), Wieczór Trzech Króli (1963), Komedia omyłek (1967), Życie i śmierć króla Jana (1967) i Tytus Andronikus (1967). W 1964 zadebiutował na Broadwayu w przedstawieniu Jeana Anouilha Biedny Bitos u boku Donalda Pleasence’a w roli tytułowej. W 1972 za rolę George’a Sikowskiego w sztuce Ten sezon mistrzostw Jasona Millera zdobył nagrodę Drama Desk Award. W 1990 kreacja Harveya „Big Daddy’ego” Pollitta w przedstawieniu Kotka na gorącym blaszanym dachu autorstwa Tennessee Williamsa z Kathleen Turner przyniosła mu drugą nagrodę Drama Desk Award i nagrodę Tony. W 2006 za rolę Jacka Jamesona w spektaklu Wendy Wasserstein Trzeci otrzymał nagrodę im. Lucille Lortel.
Po raz pierwszy na kinowym ekranie pojawił się w roli amerykańskiego żołnierza w komediodramacie wojennym Andrew L. Stone’a Hasło „Odwaga” (The Password Is Courage, 1962) z Dirkiem Bogarde. Zwrócił na siebie uwagę rolą przemytnika alkoholu Hunnicutta w melodramacie kryminalnym Johna Frankenheimera Na krawędzi (I Walk the Line, 1970) u boku Gregory’ego Pecka. W komedii kryminalnej George’a Roya Hilla Żądło (The Sting, 1973) z Paulem Newmanem i Robertem Redfordem zagrał postać skorumpowanego policjanta porucznika Williama Snydera. Od tej chwili występował regularnie w kilku produkcjach rocznie. Prawdziwym przełomem okazała się rola doświadczonego nowojorskiego policjanta porucznika Eugene’a Morettiego w biograficznym dramacie kryminalnym Sidneya Lumeta Pieskie popołudnie (Dog Day Afternoon, 1975) z Alem Pacino, za którą był nominowany do Złotego Globu dla najlepszego aktora drugoplanowego. Za postać Eda Healeya w miniserialu emitowanym na kanale NBC Kapitanowie i królowie (Captains and the Kings, 1976) był nominowany do nagrody Emmy za wybitny pojedynczy występ aktora drugoplanowego w serialu komediowym lub dramatycznym i Złotego Globu dla najlepszego aktora drugoplanowego w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym.
W komedii Sydneya Pollacka Tootsie (1982) z Dustinem Hoffmanem wystąpił jako Leslie „Les” Nichols, ojciec aktorki Julie (Jessica Lange). W kasowym musicalu Colina Higginsa Najlepszy mały burdelik w Teksasie (The Best Little Whorehouse in Texas, 1982) swoją efektowną komiczną rolą gubernatora przyćmił Burta Reynoldsa i Dolly Parton, zdobywając nominację do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego. Jako standartenführer Erhardt w komedii wojennej Być albo nie być (To Be or Not to Be, 1983) z Anne Bancroft był po raz drugi nominowany do Oscara i Złotego Globu w kategorii „Najlepszy aktor drugoplanowy”.
Durning był dwukrotnie żonaty. 27 czerwca 1959 zawarł związek małżeński z Carole Doughty, z którą miał troje dzieci, dwie córki Jeanine i Michelle oraz syna Douglasa Edwarda. W 1972 doszło do rozwodu. W 1974 poślubił Mary Ann Amelio.
Zmarł w wigilię Bożego Narodzenia 24 grudnia 2012 w swoim mieszkaniu na Manhattanie w wieku 89 lata z przyczyn naturalnych. Niemal do końca życia pozostawał aktywny zawodowo.
| Rok | Nagroda | Kategoria | Film |
|---|---|---|---|
| 1975 | National Board of Review | Najlepszego aktor drugoplanowy | Pieskie popołudnie (1975) |
| 1991 | Złoty Glob | Najlepszy aktor drugoplanowy w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym | The Kennedys of Massachusetts (1990) |
| 2000 | National Board of Review | Nagroda Amerykańskiej Gildii Reżyserów Filmowych dla najlepszej obsady | Hollywood atakuje (2000) |
| 2008 | Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych | Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych za całokształt twórczości | – |