Liv Ullmann

Liv Ullmann
	; Liv Ullmann (2014)
Imię i nazwisko	Liv Johanne Ullmann
Data i miejsce urodzenia	16 grudnia 1938 ; Tokio
Zawód	aktorka, reżyserka, scenarzystka
Lata aktywności	od 1957
	Odznaczenia
	Multimedia w Wikimedia Commons

Liv Johanne Ullmann (ur. 16 grudnia 1938 w Tokio) – norweska aktorka, reżyser i scenarzystka. Jedna z muz szwedzkiego reżysera Ingmara Bergmana. Laureatka honorowego Oscara za całokształt twórczości.

Życiorys

Będąc aktorką Królewskiego Teatru w Oslo, poznała szwedzkiego reżysera Ingmara Bergmana. Zagrała potem główne role w jego dziesięciu filmach. W 1966 urodziła się ich córka, norwesko-szwedzka dziennikarka Linn Ullmann. Ullmann grała również na scenach Nowego Jorku. Jest uznawana, obok Bibi Andersson, Harriet Andersson i Ingrid Thulin, za najwybitniejszą aktorkę w filmach Bergmana.

Była dwukrotnie nominowana do Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej w filmach: Emigranci (1971) Jana Troella oraz Twarzą w twarz (1976) Ingmara Bergmana. W 1973 otrzymała Złoty Glob dla najlepszej aktorki w filmie dramatycznym za rolę w Emigrantach.

Zasiadała w jury konkursu głównego na 31. MFF w Cannes (1978). Przewodniczyła obradom tego gremium na 54. MFF w Cannes (2001).

W 2004 została unonorowana Europejską Nagrodą Filmową za osiągnięcia w światowej kinematografii.

W 2021 Liv Ullman otrzymała honorowego Oscara za całokształt twórczości, który został wręczony podczas ceremonii Governors Awards w Los Angeles, 25 marca 2022.

W 2026 została uhonorowana Europejską Nagrodą Filmową za osiągnięcia życia.

Filmografia

Aktorka

Krnąbrne dziewczę (Ung flukt) (1959)
Tonny (1962)
Krótkie lato (Kort är sommaren) (1962)
Persona (tytuł oryginalny) (1966) – reż. Ingmar Bergman
Cocktail party (1967)
Hańba (Skammen) (1968) – reż. Ingmar Bergman
Godzina wilka (Vargtimmen) (1968) – reż. Ingmar Bergman
Namiętność (En Passion) (1969) – reż. Ingmar Bergman
The Night Visitor (1971)
Emigranci (Utvandrarna) (1971)
Szepty i krzyki (Viskningar och rop) (1972) – reż. Ingmar Bergman
Osadnicy (Nybyggarna) (1972)
Papież Joanna (Pope Joan) (1972)
Czterdzieści karatów (40 Carats) (1973)
Sceny z życia małżeńskiego (Scener ur ett äktenskap) (1973) – film kinowy oraz serial telewizyjny; reż. Ingmar Bergman
Zagubiony horyzont (Lost Horizon) (1973)
Narzeczona Zandy’ego (Zandy's Bride) (1974)
Abdykacja (The Abdication) (1974)
Lenora (Leonor) (1975) – reż. Juan Buñuel (syn Luisa Buñuela)
Twarzą w twarz (Ansikte mot ansikte) (1976) – reż. Ingmar Bergman
O jeden most za daleko (A Bridge Too Far) (1977)
Jajo węża (The Serpent’s Egg) (1977) – reż. Ingmar Bergman
Jesienna sonata (Höstsonaten) (1978) – reż. Ingmar Bergman
Gracze (Players) (1979)
Rzeczy Ryszarda (Richard’s Things) (1980)
Jenny (1982)
Dzika kaczka (The Wild Duck) (1983)
Przekątna gońca (La Diagonale du fou) (1984)
Chłopiec z zatoki (The Bay Boy) (1984)
King Kongs Faust (1985)
Miejmy nadzieję, że to będzie córka (Speriamo che sia femmina) (1985)
Żegnaj Moskwo (Mosca addio) (1987)
Gaby. Historia prawdziwa (Gaby: A True Story) (1987)
Przyjaciółka (La Amiga) (1988)
Różany ogród (The Rose Garden) (1989)
Mindwalk (Mindwalk) (1990)
Oxen (1991)
Sadako and the Thousand Paper Cranes (1991)
The Long Shadow (1992)
Gra snów (Dromspel) (1994)
Zorn (1994)
I Am Curious (1995)
Lumiere i spółka (Lumiere et compagnie) (1996)
Muraren (2002)
Sarabanda (Saraband) (2003) – reż. Ingmar Bergman
I et speil, i en gåte (2008)

Reżyser

Sofie (1992)
Krystyna, córka Lavransa (1995)
Enskilda samtal (1996)
Wiarołomni (2000)
Panna Julia (Miss Julie) (2014)

Odznaczenia i wyróżnienia

Przypisy

↑ Liv Ullmann [online], goldenglobes.com (ang.).
↑ Europeisk filmpris til Ullmann [online], nrk.no, 29 września 2004 [dostęp 2026-01-19] [zarchiwizowane z adresu 2026-01-19] (norw.).
↑ Governors Awards | 2021. oscars.org. [dostęp 2022-03-31]. (ang.).
↑ Marius HelgeM.H. Larsen Marius HelgeM.H., Liv Ullmann har fått Æres-Oscar [online], „Aftenposten”, 26 marca 2022 [dostęp 2022-04-03] [zarchiwizowane z adresu 2022-03-27] (norw.).
↑ Tomasz-MarcinT.M. Wrona Tomasz-MarcinT.M., „Europejskie Oscary” przyznane. „Wartość sentymentalna” Europejskim Filmem [online], tvn24.pl, 17 stycznia 2026 [dostęp 2026-01-19] [zarchiwizowane z adresu 2026-01-19] .
↑ Enskilda samtal w bazie IMDb (ang.)
1 2 3 Tildelinger av orderer og medaljer [online], kongehuset.no [dostęp 2026-01-19] (norw.).

Linki zewnętrzne

Liv Ullmann w bazie IMDb (ang.)
Liv Ullmann w bazie Filmweb

[1] Liv Ullmann [online], goldenglobes.com (ang.).

[2] Europeisk filmpris til Ullmann [online], nrk.no, 29 września 2004 [dostęp 2026-01-19] [zarchiwizowane z adresu 2026-01-19] (norw.).

[3] Governors Awards | 2021. oscars.org. [dostęp 2022-03-31]. (ang.).

[4] Marius HelgeM.H. Larsen Marius HelgeM.H., Liv Ullmann har fått Æres-Oscar [online], „Aftenposten”, 26 marca 2022 [dostęp 2022-04-03] [zarchiwizowane z adresu 2022-03-27] (norw.).

[5] Tomasz-MarcinT.M. Wrona Tomasz-MarcinT.M., „Europejskie Oscary” przyznane. „Wartość sentymentalna” Europejskim Filmem [online], tvn24.pl, 17 stycznia 2026 [dostęp 2026-01-19] [zarchiwizowane z adresu 2026-01-19] .

[6] Enskilda samtal w bazie IMDb (ang.)

[Order-7] 1 2 3 Tildelinger av orderer og medaljer [online], kongehuset.no [dostęp 2026-01-19] (norw.).

1980-99	Love (1982, segment) Sofie (1992) Krystyna, córka Lavransa (1995) Lumiere i spółka (1995, segment) Intymne zwierzenia (1996)
2000-19	Wiarołomni (2000) Panna Julia (2014)

1980–1989	Gregory Peck / Gene Tierney (1986) Glenn Ford (1987) Vittorio Gassman (1988) Bette Davis (1989)
1990–1999	Claudette Colbert (1990) Anthony Perkins (1991) Lauren Bacall (1992) Robert Mitchum (1993) Lana Turner (1994) Susan Sarandon / Catherine Deneuve (1995) Al Pacino (1996) Michael Douglas / Jeremy Irons (1997) Jeanne Moreau / Anthony Hopkins / John Malkovich (1998) Anjelica Huston / Fernando Fernán Gómez / Vanessa Redgrave (1999)
2000–2009	Michael Caine / Robert De Niro (2000) Julie Andrews / Warren Beatty / Francisco Rabal (2001) Jessica Lange / Bob Hoskins / Dennis Hopper / Francis Ford Coppola (2002) Robert Duvall / Sean Penn / Isabelle Huppert (2003) Annette Bening / Jeff Bridges / Woody Allen (2004) Willem Dafoe / Ben Gazzara (2005) Max von Sydow / Matt Dillon (2006) Liv Ullmann / Richard Gere (2007) Meryl Streep / Antonio Banderas (2008) Ian McKellen (2009)
2010–2019	Julia Roberts (2010) Glenn Close (2011) Oliver Stone / Ewan McGregor / Tommy Lee Jones / John Travolta / Dustin Hoffman (2012) Carmen Maura / Hugh Jackman (2013) Denzel Washington / Benicio del Toro (2014) Emily Watson (2015) Sigourney Weaver / Ethan Hawke (2016) Ricardo Darín / Monica Bellucci / Agnès Varda (2017) Hirokazu Koreeda / Danny DeVito / Judi Dench (2018) Penélope Cruz / Costa-Gavras / Donald Sutherland (2019)
2020–2029	Viggo Mortensen (2020) Johnny Depp / Marion Cotillard (2021) Juliette Binoche / David Cronenberg (2022) Javier Bardem / Víctor Erice / Hayao Miyazaki (2023) Cate Blanchett / Pedro Almodóvar (2024) Esther García / Jennifer Lawrence (2025) Werner Herzog / Naomi Watts (2026)

1927–1939	Warner Bros. / Charles Chaplin (1927/1928) Walt Disney (1931/1932) Shirley Temple (1934) David Wark Griffith (1935) The March of Time / W. Howard Greene i Harold Rosson (1936) Edgar Bergen / W. Howard Greene / Museum of Modern Art Department of Film / Mack Sennett (1937) J. Arthur Ball / Walt Disney / Deanna Durbin i Mickey Rooney / Gordon Jennings, Jan Domela, Dev Jennings, Irmin Roberts, Art Smith, Farciot Edouart, Loyal Griggs, Loren Ryder, Harry Mills, Louis H. Mesenkop i Walter Oberst / Oliver Marsh i Allen Davey / Harry M. Warner (1938) Douglas Fairbanks / Judy Garland / William Cameron Menzies / Motion Picture & Television Fund (Jean Hersholt, Ralph Morgan, Ralph Block i Conrad Nagel) / Technicolor Company (1939)
1940–1959	Bob Hope / Nathan Levinson (1940) Walt Disney, William Garity, John N.A. Hawkins i RCA Manufacturing Company / Leopold Stokowski i jego współpracownicy / Rey Scott / Brytyjskie Ministerstwo Informacji (1941) Charles Boyer / Noël Coward / Metro-Goldwyn-Mayer (1942) George Pal (1943) Bob Hope / Margaret O’Brien (1944) Republic Studio, Daniel J. Bloomberg i Republic Studio Sound Department / Walter Wanger / The House I Live In / Peggy Ann Garner (1945) Harold Russell / Laurence Olivier / Ernst Lubitsch / Claude Jarman Jr. (1946) James Baskett / William N. Selig, Albert E. Smith, Thomas Armat i George K. Spoor / Bill and Coo / Dzieci ulicy (1947) Ivan Jandl / Walter Wanger / Monsieur Vincent / Sid Grauman / Adolph Zukor / Jean Hersholt (1948) Jean Hersholt / Bobby Driscoll / Fred Astaire / Cecil B. DeMille / Złodzieje rowerów (1949) Louis B. Mayer / George Murphy / Mury Malapagi (1950) Gene Kelly / Rashōmon (1951) Merian C. Cooper / Bob Hope / Harold Lloyd / George Alfred Mitchell / Joseph M. Schenck / Zakazane zabawy (1952) 20th Century-Fox Film Corporation / Bell and Howell Company / Joseph I. Breen / Pete Smith (1953) Bausch & Lomb Optical Company / Danny Kaye / Kemp R. Niver / Greta Garbo / Jon Whiteley / Vincent Winter / Wrota piekieł (1954) Samuraj (1955) Eddie Cantor (1956) Society of Motion Picture and Television Engineers / Gilbert M. „Broncho Billy” Anderson / Charles Brackett / B.B. Kahane (1957) Maurice Chevalier (1958) Buster Keaton / Lee De Forest (1959)
1960–1979	Gary Cooper / Stan Laurel / Hayley Mills (1960) William L. Hendricks / Fred L. Metzler / Jerome Robbins (1961) William J. Tuttle (1964) Bob Hope (1965) Yakima Canutt / Y. Frank Freeman (1966) Arthur Freed (1967) John Chambers / Onna White (1968) Cary Grant (1969) Lillian Gish / Orson Welles (1970) Charles Chaplin (1971) Charles S. Boren / Edward G. Robinson (1972) Henri Langlois / Groucho Marx (1973) Howard Hawks / Jean Renoir (1974) Mary Pickford (1975) Margaret Booth (1977) Walter Lantz / Laurence Olivier / King Vidor / Museum of Modern Art Department of Film (1978) Hal Elias / Alec Guinness (1979)
1980–1999	Henry Fonda (1980) Barbara Stanwyck (1981) Mickey Rooney (1982) Hal Roach (1983) James Stewart / National Endowment for the Arts (1984) Paul Newman / Alex North (1985) Ralph Bellamy (1986) Eastman Kodak Company / National Film Board of Canada (1988) Akira Kurosawa (1989) Sophia Loren / Myrna Loy (1990) Satyajit Ray (1991) Federico Fellini (1992) Deborah Kerr (1993) Michelangelo Antonioni (1994) Kirk Douglas / Chuck Jones (1995) Michael Kidd (1996) Stanley Donen (1997) Elia Kazan (1998) Andrzej Wajda (1999)
2000–2019	Jack Cardiff / Ernest Lehman (2000) Sidney Poitier / Robert Redford (2001) Peter O’Toole (2002) Blake Edwards (2003) Sidney Lumet (2004) Robert Altman (2005) Ennio Morricone (2006) Robert Boyle (2007) Lauren Bacall / Roger Corman / Gordon Willis (2009) Kevin Brownlow / Jean-Luc Godard / Eli Wallach (2010) James Earl Jones / Dick Smith (2011) D.A. Pennebaker / Hal Needham / George Stevens Jr. (2012) Angela Lansbury / Steve Martin / Piero Tosi (2013) Jean-Claude Carrière / Hayao Miyazaki / Maureen O’Hara (2014) Spike Lee / Gena Rowlands (2015) Jackie Chan / Lynn Stalmaster / Anne V. Coates / Frederick Wiseman (2016) Charles Burnett / Owen Roizman / Donald Sutherland / Agnès Varda / Alejandro G. Iñárritu (2017) Marvin Levy / Lalo Schifrin / Cicely Tyson (2018) David Lynch / Wes Studi / Lina Wertmüller (2019)
Od 2020	Samuel L. Jackson / Elaine May / Liv Ullmann (2021) Euzhan Palcy / Diane Warren / Peter Weir (2022) Angela Bassett / Mel Brooks / Carol Littleton (2023) Quincy Jones / Juliet Taylor (2024) Debbie Allen / Tom Cruise / Wynn Thomas (2025) Glenn Close / Floyd Norman / Ridley Scott (2026)

1953-1970	Julia Martínez (1953) Marisa de Leza (1954) Luisa Della Noce (1956) Giulietta Masina (1957) Jacqueline Sassard (1958) Audrey Hepburn (1959) Joanne Woodward (1960) Pina Pellicer (1961) Anne Bancroft (1962) Lee Remick (1963) Ava Gardner (1964) Lilli Palmer (1965) Evangelina Salazar (1966) Serena Vergano (1967) Monica Vitti (1968) Ludmiła Czursina / Stefania Sandrelli (1969) Stéphane Audran (1970)
1971-1990	Graciela Borges (1971) Mia Farrow (1972) Françoise Fabian / Glenda Jackson (1973) Sophia Loren (1974) Gena Rowlands (1975) Helen Morse (1976) Katherine Hunter (1977) Carol Burnett (1978) Laura Betti (1979) Mercedes Sampietro (1985) Ángela Molina (1986) Victoria Abril (1987) Cipe Lincovsky / Liv Ullmann (1988) Mirjana Joković (1989) Margherita Buy (1990)
1991-2010	Deborra-Lee Furness / Noni Hazlehurst / Helen Jones / Fiona Press (1991) Krystyna Janda (1992) Niki Karimi (1993) Ning Jing (1994) Victoria Abril (1995) Norma Aleandro (1996) Julie Christie (1997) Jeanne Balibar (1998) Aitana Sánchez-Gijón (1999) Carmen Maura (2000) Pilar López de Ayala (2001) Mercedes Sampietro (2002) Laia Marull (2003) Connie Nielsen (2004) Anna Geislerová (2005) Nathalie Baye (2006) Blanca Portillo (2007) Tsilla Chelton / Melissa Leo (2008) Lola Dueñas (2009) Nora Navas (2010)
2011-2020	María León (2011) Katie Coseni / Macarena García (2012) Marian Álvarez (2013) Paprika Steen (2014) Yordanka Ariosa (2015) Fan Bingbing (2016) Sofía Gala Castiglione (2017) Pia Tjelta (2018) Nina Hoss (2019) Ia Suchitaszwili (2020)

1940–1959	Jennifer Jones (1943) Ingrid Bergman (1944) Ingrid Bergman (1945) Rosalind Russell (1946) Rosalind Russell (1947) Jane Wyman (1948) Olivia de Havilland (1949) Gloria Swanson (1950) Jane Wyman (1951) Shirley Booth (1952) Audrey Hepburn (1953) Grace Kelly (1954) Anna Magnani (1955) Ingrid Bergman (1956) Joanne Woodward (1957) Susan Hayward (1958) Elizabeth Taylor (1959)
1960–1979	Greer Garson (1960) Geraldine Page (1961) Geraldine Page (1962) Leslie Caron (1963) Anne Bancroft (1964) Samantha Eggar (1965) Anouk Aimée (1966) Edith Evans (1967) Joanne Woodward (1968) Geneviève Bujold (1969) Ali MacGraw (1970) Jane Fonda (1971) Liv Ullmann (1972) Marsha Mason (1973) Gena Rowlands (1974) Louise Fletcher (1975) Faye Dunaway (1976) Jane Fonda (1977) Jane Fonda (1978) Sally Field (1979)
1980–1999	Mary Tyler Moore (1980) Meryl Streep (1981) Meryl Streep (1982) Shirley MacLaine (1983) Sally Field (1984) Whoopi Goldberg (1985) Marlee Matlin (1986) Sally Kirkland (1987) Jodie Foster / Shirley MacLaine / Sigourney Weaver (1988) Michelle Pfeiffer (1989) Kathy Bates (1990) Jodie Foster (1991) Emma Thompson (1992) Holly Hunter (1993) Jessica Lange (1994) Sharon Stone (1995) Brenda Blethyn (1996) Judi Dench (1997) Cate Blanchett (1998) Hilary Swank (1999)
2000–2019	Julia Roberts (2000) Sissy Spacek (2001) Nicole Kidman (2002) Charlize Theron (2003) Hilary Swank (2004) Felicity Huffman (2005) Helen Mirren (2006) Julie Christie (2007) Kate Winslet (2008) Sandra Bullock (2009) Natalie Portman (2010) Meryl Streep (2011) Jessica Chastain (2012) Cate Blanchett (2013) Julianne Moore (2014) Brie Larson (2015) Isabelle Huppert (2016) Frances McDormand (2017) Glenn Close (2018) Renée Zellweger (2019)
2020–2039	Andra Day (2020) Nicole Kidman (2021) Cate Blanchett (2022) Lily Gladstone (2023) Fernanda Torres (2024) Jessie Buckley (2025)

1946–1975	Georges Huisman (1946) Georges Huisman (1947) Georges Huisman (1949) André Maurois (1951) Maurice Genevoix (1952) Jean Cocteau (1953) Jean Cocteau (1954) Marcel Pagnol (1955) Maurice Lehmann (1956) André Maurois (1957) Marcel Achard (1958) Marcel Achard (1959) Georges Simenon (1960) Jean Giono (1961) Tetsurō Furukaki (1962) Armand Salacrou (1963) Fritz Lang (1964) Olivia de Havilland (1965) Sophia Loren (1966) Alessandro Blasetti (1967) André Chamson (1968) Luchino Visconti (1969) Miguel Ángel Asturias (1970) Michèle Morgan (1971) Joseph Losey (1972) Ingrid Bergman (1973) René Clair (1974) Jeanne Moreau (1975)
1976–2000	Tennessee Williams (1976) Roberto Rossellini (1977) Alan J. Pakula (1978) Françoise Sagan (1979) Kirk Douglas (1980) Jacques Deray (1981) Giorgio Strehler (1982) William Styron (1983) Dirk Bogarde (1984) Miloš Forman (1985) Sydney Pollack (1986) Yves Montand (1987) Ettore Scola (1988) Wim Wenders (1989) Bernardo Bertolucci (1990) Roman Polański (1991) Gérard Depardieu (1992) Louis Malle (1993) Clint Eastwood (1994) Jeanne Moreau (1995) Francis Ford Coppola (1996) Isabelle Adjani (1997) Martin Scorsese (1998) David Cronenberg (1999) Luc Besson (2000)
2001–2025	Liv Ullmann (2001) David Lynch (2002) Patrice Chéreau (2003) Quentin Tarantino (2004) Emir Kusturica (2005) Wong Kar-Wai (2006) Stephen Frears (2007) Sean Penn (2008) Isabelle Huppert (2009) Tim Burton (2010) Robert De Niro (2011) Nanni Moretti (2012) Steven Spielberg (2013) Jane Campion (2014) Joel i Ethan Coenowie (2015) George Miller (2016) Pedro Almodóvar (2017) Cate Blanchett (2018) Alejandro González Iñárritu (2019) Spike Lee (2021) Vincent Lindon (2022) Ruben Östlund (2023) Greta Gerwig (2024) Juliette Binoche (2025) Park Chan-wook (2026)