Angela Bassett (2025) | |
| Imię i nazwisko |
Angela Evelyn Bassett |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
16 sierpnia 1958 |
| Zawód |
aktorka, producentka, reżyserka, aktywistka |
| Współmałżonek |
Courtney B. Vance |
| Lata aktywności |
od 1985 |
Angela Evelyn Bassett (ur. 16 sierpnia 1958 w Nowym Jorku) – amerykańska aktorka, reżyserka i producentka filmowa.
Laureatka Emmy, Nagrody Gildii Aktorów Ekranowych, dwóch Złotych Globów i Honorowej Nagrody Akademii Filmowej za całokształt twórczości. Dwukrotnie nominowana do Oscara, za role w filmach Tina (1993) i Czarna Pantera: Wakanda w moim sercu (2022).
20 marca 2008 otrzymała własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 7000 Hollywood Boulevard.

Urodziła się w Nowym Jorku jako córka Betty Jane (z domu Gilbert; 1935–2014), i Daniela Benjamina Bassetta (1924–1981). Dorastała w Harlemie. Po separacji rodziców przeniosła się z matką i młodszą siostrą D’nette z Winston-Salem w Karolinie Północnej do St. Petersburga na Florydzie, gdzie wychowywana była przez samotną matkę, która pracowała jako urzędnik państwowy i pracownik socjalny. Po ukończeniu szkoły podstawowej Jordan Park Elementary School, w 1970 zaczęła uczęszczać do Disston Middle School. Po ukończeniu siódmej klasy została przeniesiona do Azalea Middle School, gdzie ukończyła ósmą i dziewiątą klasę.
W młodości Bassett była „zakochana” w The Jackson 5 i wraz z rozwojem jej zainteresowań rozrywką z siostrą często wystawiały przedstawienia, czytały wiersze lub wykonywały muzykę popularną dla swojej rodziny. Nauczycielka szkoły średniej zachęciła ją do złożenia wniosku na Uniwersytet Yale. Po ukończeniu Boca Ciega High School w Gulfport (1976)[potrzebny przypis], otrzymała stypendium i podjęła afroamerykańskie studia na Uniwersytecie Yale w New Haven (1980)[potrzebny przypis]. W roku 1983 uzyskała tytuł magistra sztuk pięknych w Yale School of Drama, a jako studentka poznała swojego przyszłego męża Courtneya B. Vance’a.
Podczas studiów w latach 1981–1982 występowała w przedstawieniu autorstwa Dereka Walcotta Beef, No Chicken w Yale Repertory Theatre. W 1982 była obsadzona w produkcji off-broadwayowskiej Colored People’s Time. W latach 1984–1985 była związana z Hartford Stage Company w Hartford, gdzie wystąpiła jako Eve, Żona Noego, Mary i Gill w The Mystery Plays.
W 1985 jej pierwszym występem na Broadwayu był spektakl Czarna kobieta w Second Stage Theatre. Wystąpiła także w dwóch dramatach Augusta Wilsona w Yale Repertory Theatre, pod kierunkiem swojego instruktora Lloyda Richardsa: Ma Rainey’s Black Bottom (1985) i Joe Turner’s Come and Gone (1985–1986) jako Martha Pentecost. Zadebiutowała na szklanym ekranie jako prostytutka przy HQ w dreszczowcu telewizyjnym CBS Podwójne ujęcie (Doubletake, 1985) z Richardem Crenną i Beverly D’Angelo. Jej pierwszym występem na kinowym ekranie była niewielka rola dziennikarki w filmie sensacyjnym F/X (1986) u boku Bryana Browna i Briana Dennehy’ego. Potem przyłączyła się do Screen Actors Guild (SAG).
W 1988 przeniosła się do Los Angeles, gdzie podjęła pracę na planie dramatu gangsterskiego Johna Singletona Chłopaki z sąsiedztwa (1991) u boku Laurence’a Fishburne’a, Cuby Goodinga Jr. i Ice’a Cube’a. Dwukrotnie zagrała postać Betty Shabazz, wdowy po Malcolmie X: w dramacie biograficznym Spike’a Lee Malcolm X (1992) z Denzelem Washingtonem i Maria Van Peeblesa Czarne Pantery (Panther, 1995) z Kadeemem Hardisonem.
W miniserialu biograficznym ABC The Jacksons: An American Dream (1992) w reżyserii Karena Arthura wystąpiła jako Katherine Jackson, matka słynnych dzieci (Michael Jackson, Randy Jackson, Jackie Jackson, Jermaine Jackson, Marlon Jackson, Tito Jackson, La Toya Jackson i Janet Jackson). W 1993 przyjęła rolę Tiny Turner (do roli kandydowały też Halle Berry i Robin Givens) w dramacie biograficznym Briana Gibsona Tina (Tina – What’s Love Got To With It), za którą otrzymała Złoty Glob dla najlepszej aktorki w filmie komediowym lub musicalu i zdobyła nominację do Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej (nagrodę odebrała Holly Hunter za Fortepian).
W 1995 zagrała w komedii grozy Wesa Cravena Wampir w Brooklynie jako torturowana policjant detektyw Rita Veder z mroczną tajemnicą u boku Eddiego Murphy’ego, dreszczowcu Kathryn Bigelow Dziwne dni jako szofer i ochroniarz Lornette „Mace” Mason (Nagroda Saturn w kategorii najlepsza aktorka drugoplanowa) z Ralphem Fiennesem i melodramacie Foresta Whitakera Czekając na miłość wg powieści Terry McMillan jako Bernadine Harris z Whitney Houston.
Trzy razy zdobyła NAACP Image Awards: jako Ruby Delacroix, zamężna właścicielka baru w Luizjanie w dramacie Showtime Gdzieś w Luizjanie (Ruby’s Bucket of Blood, 2001), za kreację Rosy Parks w dramacie telewizyjnym CBS Droga do wolności – historia Rosy Parks (The Rosa Parks Story, 2002) i za rolę Cate Banfield w serialu NBC Ostry dyżur (2008–2009).
Była sześciokrotnie nominowana do nagrody Emmy: w 1996 za występ w programie PBS Storytime, w 2002 za Droga do wolności – historia Rosy Parks (The Rosa Parks Story, 2002), w 2003 jako producentka dramatu Showtime Ich Ameryka (Our America, 2002) z Joshem Charlesem, w 2014 jako Marie Laveau w American Horror Story: Sabat (2013–14), w 2015 za rolę Desiree Dupree w American Horror Story: Freak Show (2014–15) oraz w 2017 jako Catherine w jednym z odcinków serialu Netflix Specjalista od niczego – pt. „Thanksgiving” (2017).
12 października 1997 wyszła za mąż za Courtneya B. Vance’a. 27 stycznia 2006 zostali rodzicami bliźniaków: Bronwyn Golden i Slatera Josiaha, urodzonymi w Kalifornii przez surogatkę.
Ambasadorka dobrej woli UNICEF. Zwolenniczka Boys & Girls Clubs of America (BGCA).
Jest osobą wierzącą, uczęszcza na nabożeństwa do Kościoła Bożego w Los Angeles wraz ze swoim kolegą Denzelem Washingtonem.
| Oczekuje na premierę | |
| A | Aktorka lub występ w dokumencie |
| R | Reżyserka |
| P | Producentka |
| W | Producentka wykonawcza |
| Rok | Tytuł | Profesje | Rola | Odcinki | Dodatkowe informacje | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
A |
R |
W | |||||
| 1985 | Search for Tomorrow | Tak | Salina McCulla | 5 odcinków | |||
| Bill Cosby Show | Tak | pani Mitchell | „Mr. Quiet” | ||||
| Spenser: For Hire | Tak | córka Joego | „The Choice” | ||||
| 1987 | Ryan’s Hope | Tak | Leonie Peach | nieznane odcinki | |||
| Guiding Light | Tak | Angela | 1.103 | ||||
| Leg Work | Tak | dr Griffin | „Things That Go Bump in the Night” | ||||
| 1988 | Bill Cosby Show | Tak | Sara | „Bookworm” | |||
| 1989 | HeartBeat | Tak | Jeanette Calder R.N. | „Gestalt and Battery” | |||
| A Man Called Hawk | Tak | Bailey Webster | 2 odcinki | ||||
| Tour of Duty | Tak | Camilla Patterson | 2 odcinki | ||||
| 227 | Tak | Amy Burnett | „A Pampered Tale” | ||||
| Thirtysomething | Tak | Kate Harriton | „Legacy” | ||||
| 1990 | Alien Nation | Tak | Renee Longstreet | „Eyewitness News” | |||
| Rodzina szpiegów | Tak | Bev Andress | „2” | miniserial | |||
| Equal Justice | Tak | Janet Fields | „Goodbye, Judge Green” | ||||
| 1991 | Flash | Tak | Linda Lake | „Beat the Clock” | |||
| Stat | Tak | Willie Burns | „Ladyfinger” | ||||
| 1992 | Bar widmo | Tak | Evelyn | „Sanctuary for a Child” | |||
| The Jacksons: An American Dream | Tak | Katherine Jackson | 2 odcinki | miniserial | |||
| 2003 | The Bernie Mac Show | Tak | ona sama | „Laughing Matters” | |||
| 2005 | Agentka o stu twarzach | Tak | Hayden Chase | 4 odcinki | |||
| 2008–2009 | Ostry dyżur | Tak | Cate Banfield | 20 odcinków | |||
| 2010 | Simpsonowie | Tak | Michelle Obama | „Bart zdobywa pierwszą bazę” | dubbing | ||
| 2011 | Identity | Tak | Martha Adams | niesprzedany pilot serialu | |||
| 2012 | Rogue | Tak | Alice Vargas | niesprzedany pilot serialu | |||
| 2013–2014 | American Horror Story: Sabat | Tak | Marie Laveau | 12 odcinków | trzeci sezon American Horror Story | ||
| 2014–2015 | American Horror Story: Freak Show | Tak | Desiree Dupree | 11 odcinków | czwarty sezon American Horror Story | ||
| 2014–2015 | American Horror Story: Hotel | Tak | Ramona Royale | 7 odcinków | piąty sezon American Horror Story | ||
| 2015–2018 | BoJack Horseman | Tak | Ana Spanikopita | 10 odcinków | dubbing | ||
| 2016 | American Horror Story: Roanoke | Tak | Tak | Lee Harris / Monet Tumusiime | 9 odcinków (jako aktorka) „Rozdział 6” (jako reżyserka) |
szósty sezon American Horror Story | |
| Na usługach wroga | Tak | Eva | 7 odcinków | miniserial | |||
| 2017 | Underground | Tak | położna | „Ache” | niewymieniona w napisach | ||
| 2017, 2021 | Specjalista od niczego | Tak | Catherine | 2 odcinki | |||
| 2017 | American Horror Story: Kult | Tak | – | „Lojalność” | siódmy sezon American Horror Story | ||
| 2018–obecnie | 9-1-1 | Tak | Tak | Athena Grant / Athena Grant-Nash | 124 odcinki | ||
| 2018 | American Horror Story: Apokalipsa | Tak | Marie Laveau | „Apokalipsa” | ósmy sezon American Horror Story | ||
| 2019 | A Black Lady Sketch Show | Tak | Mo | „Angela Bassett Is the Baddest Bitch” | |||
| 2020–2025 | 9-1-1: Teksas | Tak | Tak | Athena Grant-Nash | 72 odcinki (jako producentka wykonawcza) „Podejrzana paczka” (jako aktorka) |
||
| 2021 | A gdyby…? | Tak | Królowa Ramonda | „A gdyby… Killmonger ocalił Tony’ego Starka?” | dubbing | ||
| 2025 | Dzień zero | Tak | Evelyn Mitchell | 6 odcinków | |||
| Moon Girl i Diabelski Dinozaur | Tak | Decoy | 2 odcinki | ||||
| Doktor Odyssey | Tak | Athena Grant-Nash | „Tydzień Casino” | ||||
| 2026 | American Horror Story: 13 | Tak | Marie Laveau | trzynasty sezon American Horror Story | |||
| Rok | Tytuł | Rola |
|---|---|---|
| 2015 | Tom Clancy’s Rainbow Six Siege | Agentka Six |
| Rok | Tytuł | Profesje | Rola | Dodatkowe informacje | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
A |
R |
W | ||||
| 2003 | Freedom: A History of Us | Tak | Sheyann Webb | serial telewizyjny (odcinek „Marching to Freedom Land”); dubbing | ||
| Tak | Melba Pattillo | serial telewizyjny (odcinek „Let Freedom Ring”); dubbing | ||||
| 2015 | Breakthrough | Tak | Tak | narratorka | serial telewizyjny (odcinek „Water Apocalypse”) | |
| 2017 | Remand | Tak | Tak | narratorka | film krótkometrażowy | |
| 2019 | Jak to się robi w Disneyu | Tak | narratorka | miniserial (6 odcinków) | ||
| 2021 | Tina | Tak | ona sama | film | ||
| Rok | Tytuł | Rola | Teatr |
|---|---|---|---|
| 1986 | Black Girl | nieznana | McGinn-Cazale Theatre, Nowy Jork |
| 1987 | Henryk IV, część 1 | Lady Percy | Delacorte Theater, Nowy Jork |
| 1988 | Joe Turner’s Come and Gone | Martha Pentecost | Ethel Barrymore Theatre, Nowy Jork |
| 1998 | Makbet | Lady Makbet | Joseph Papp Public Theater / Martinson Theater, Nowy Jork |
| 2011–2012 | The Mountaintop | Camae | Bernard B. Jacobs Theatre, Nowy Jork |