Jodometan

Jodometan
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
	jodometan
	Inne nazwy i oznaczenia
	jodek metylu
	Ogólne informacje
	Charakterystyka fizyczna
	bezbarwna do jasnożółtej ciecz o kłującym zapachu
Wzór Hilla	CH3I
Masa molowa	141,94 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	74-88-4
PubChem	6328
SMILES
	CI
InChI
	InChI=1S/CH3I/c1-2/h1H3
	InChIKey
	INQOMBQAUSQDDS-UHFFFAOYSA-N
Właściwości
	Gęstość
	2,2789 g/cm³ (20 °C); ciecz
	Rozpuszczalność w wodzie
	słabo rozpuszczalny: 14 g/kg (20 °C)
	w innych rozpuszczalnikach
	rozpuszczalny w acetonie, benzenie, chloroformie, mieszalny z etanolem i eterem dietylowym
Temperatura topnienia	(−66 ± 2) °C
Temperatura wrzenia	(42,4 ± 0,2) °C
logP	1,5
Współczynnik załamania nD	1,5308 (20 °C)
Lepkość	0,594 mPa·s (0 °C); 0,469 mPa·s (25 °C);
Napięcie powierzchniowe	32,19 mN/m (10 C); 30,34 mN/m (25 C);
Ciśnienie pary nasyconej	544 hPa (20 °C); 1660 hPa (55 °C);
Budowa
Moment dipolowy	(1,6406 ± 0,0004) D
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	jodometan (stabilizowany miedzią)
	Niebezpieczeństwo
Zwroty H	H226, H301+H331, H312, H315, H318, H335, H351, H410
Zwroty P	P210, P273, P280, P301+P310+P330, P303+P361+P353, P305+P351+P338
	NFPA 704
	1 2 1
Temperatura zapłonu	ok. 32,1 °C (zamknięty tygiel)
Granice wybuchowości	8,5–66%
Numer RTECS	PA9450000
Dawka śmiertelna	LD50 76 mg/kg (szczur, drogą pokarmową)
	Podobne związki
Podobne związki	bromometan, chlorometan
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
	Więcej identyfikatorów i właściwości może znajdować się w Wikidanych
	Multimedia w Wikimedia Commons

Jodometan, jodek metylu, CH₃I – organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilowych, jodowa pochodna metanu.

Jest to bezbarwna ciecz, brunatniejąca pod wpływem światła. Temperatura topnienia związku to −66 °C, a temperatura wrzenia 42,4 °C. Substancja ta jest słabo rozpuszczalna w wodzie, rozpuszczalna w alkoholu etylowym i eterze dietylowym.

Jodometan można otrzymać w reakcji metanolu z jodem w obecności fosforu lub siarczanu dimetylu z jodkiem potasu w roztworze wodnym w obecności węglanu wapnia.

Stosuje się go w syntezie organicznej i przemyśle farmaceutycznym do metylowania, a także w lecznictwie, w badaniach mikroskopowych oraz do oznaczania pirydyny.

Przypisy

CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).
1. 1 2 3 4 5 Physical Constants of Organic Compounds, s. 3-322.
2. ↑ Aqueous Solubility and Henry's Law Constants of Organic Compounds, s. 5-155.
3. ↑ Octanol–Water Partition Coefficients, s. 5-175.
4. 1 2 Viscosity of Liquids, s. 6-245.
5. 1 2 Surface Tension of Common Liquids, s. 6-192.
6. ↑ Dipole Moments, s. 9-63.
1 2 3 4 5 6 Jodometan [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 20 kwietnia 2026, numer katalogowy: 67692 [dostęp 2026-08-27] .
↑ Iodomethane [PDF], karta charakterystyki produktu Thermo Fisher Scientific Chemicals, 22 grudnia 2025, numer katalogowy: A10559 [zarchiwizowane 2026-08-27] (ang.).
↑ Harold S.H.S. King Harold S.H.S., W.W.W.W. Hartman W.W.W.W., Methyl iodide, „Organic Syntheses”, 13, 1933, s. 60, DOI: 10.15227/orgsyn.013.0060 (ang.).

Bibliografia

Encyklopedia dla wszystkich. Chemia, MałgorzataM. Wiśniewska (red.), Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, s. 172 .

[CRC-1] CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).
1 2 3 4 5 Physical Constants of Organic Compounds, s. 3-322.

↑ Aqueous Solubility and Henry's Law Constants of Organic Compounds, s. 5-155.

↑ Octanol–Water Partition Coefficients, s. 5-175.

1 2 Viscosity of Liquids, s. 6-245.

1 2 Surface Tension of Common Liquids, s. 6-192.

↑ Dipole Moments, s. 9-63.

[2] 1 2 3 4 5 Physical Constants of Organic Compounds, s. 3-322.

[3] Aqueous Solubility and Henry's Law Constants of Organic Compounds, s. 5-155.

[4] Octanol–Water Partition Coefficients, s. 5-175.

[5] 1 2 Viscosity of Liquids, s. 6-245.

[6] 1 2 Surface Tension of Common Liquids, s. 6-192.

[8] Dipole Moments, s. 9-63.

[SA-7] 1 2 3 4 5 6 Jodometan [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 20 kwietnia 2026, numer katalogowy: 67692 [dostęp 2026-08-27] .

[Thermo-9] Iodomethane [PDF], karta charakterystyki produktu Thermo Fisher Scientific Chemicals, 22 grudnia 2025, numer katalogowy: A10559 [zarchiwizowane 2026-08-27] (ang.).

[doi10.15227/orgsyn.013.0060-s60-10] Harold S.H.S. King Harold S.H.S., W.W.W.W. Hartman W.W.W.W., Methyl iodide, „Organic Syntheses”, 13, 1933, s. 60, DOI: 10.15227/orgsyn.013.0060 (ang.).

[2] 1 2 3 4 5 Physical Constants of Organic Compounds, s. 3-322.

[3] Aqueous Solubility and Henry's Law Constants of Organic Compounds, s. 5-155.

[4] Octanol–Water Partition Coefficients, s. 5-175.

[5] 1 2 Viscosity of Liquids, s. 6-245.

[6] 1 2 Surface Tension of Common Liquids, s. 6-192.

[8] Dipole Moments, s. 9-63.