Joka

Joka
ilustracja
Imię i nazwisko

Michał Marten

Pseudonim

Joka, Ś.P. Brat Joka, Joka Brat, Jokez

Data i miejsce urodzenia

12 maja 1977
Katowice

Pochodzenie

Polska

Data i miejsce śmierci

2 maja 2025
Sosnowiec

Gatunki

hip-hop, alternatywny hip-hop, boom bap, hardcore psycho-rap

Zawód

raper, autor tekstów

Aktywność

1991–2025

Wydawnictwo

S.P. Records, Mystic Production

Powiązania

AbradAb, HST, Jajonasz

Zespoły
Kaliber 44
Baku Baku Skład
Czarne Złoto
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Joka, właśc. Michał Marten (ur. 12 maja 1977 w Katowicach, zm. 2 maja 2025 w Sosnowcu) – polski raper i autor tekstów, znany przede wszystkim z występów w zespole Kaliber 44. Udzielał się również w krótkotrwałym zespole Czarne Złoto i kolektywie Baku Baku Skład. Laureat Fryderyka. Starszy brat AbradAba.

Współpracował z takimi wykonawcami, jak HST, Miuosh, Borixon, Grubson, Pih, L.U.C., Jimek, Bisz, Buka, Promoe, WSZ, CNE, Bolec, Włodi, Wilku, Vienio, Jajonasz, Spinache, Magiera, DJ 600V, DJ Hans, czy Pokahontaz.

W 2011 roku Marten znalazł się na 26. miejscu listy 30 najlepszych polskich raperów według magazynu Machina. Rok później znalazł się na 5. miejscu analogicznej listy opublikowanej przez serwis Porcys.

Życiorys

W szczytowym okresie działalności artystycznej Michała „Joki” Martena, przypadającym na lata 1996–2000, nagrał on wraz z formacją Kaliber 44, założoną w 1993 roku z AbradAbem i Magikiem, trzy albumy studyjne. Pierwszy z nich, Księga Tajemnicza. Prolog, wydany w 1996 roku, przyniósł Joce, jak i pozostałym członkom tria znaczną popularność. Za sprawą wydawcy S.P. Records grupa intensywnie koncertowała poprzedzając m.in. projekt Kazika Staszewskiego – Kazik na Żywo. Pochodzący z płyty solowy utwór rapera pt. „Moja obawa (bądź a klęknę)” został wykorzystany w latach późniejszych w niezależnym filmie dramatycznym Że życie ma sens (2001), w którym znalazły się jeszcze dwa utwory zespołu Kaliber 44. W 1998 roku ukazał się drugi album formacji pt. W 63 minuty dookoła świata znacznie odbiegający stylistycznie od debiutu. Popularnością w kraju cieszył się pochodzący z wydawnictwa utwór „Film” notowany na listach przebojów Polskiego Radia Szczecin i Programu Trzeciego Polskiego Radia.

W 2000 roku ukazał się trzeci album Kalibra 44 zatytułowany 3:44. Jednym z popularniejszych utworów na płycie jest piosenka „Konfrontacje”, która szybko dotarła na listy przebojów Polskiego Radia, ustanawiając rekord obecności także na liście przebojów Radiostacji (ponad dwieście tygodni). Joka wraz z zespołem otrzymał nagrodę Fryderyka w kategorii „Album roku – rap/hip-hop” (3:44). Reedycja albumu z 2021 roku uplasowała się na 3. miejscu zestawienia OLiS. Wkrótce potem Marten wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie spędził blisko trzy lata. 26 stycznia 2002 roku Michał Marten w Katowicach ożenił się z Karoliną Piszczek, plastyczką i fotomodelką. W podróż poślubną udali się do Nowego Jorku i Ustronia. Po powrocie do ojczyzny sporadycznie koncertował wraz z AbradAbem. Występy te w mediach były anonsowane jako koncerty zespołu Kaliber 44, jednakże według AbradAba nie stanowiły one o jego reaktywacji. Wystąpił także na wydanym w 2005 roku drugim albumie brata – AbradAba pt. Emisja spalin (2005) oraz niemal pięć lat później na albumie Lukatricks pt. Czarne złoto (2010).

W 2012 roku Joka ponownie wystąpił gościnnie na płycie AbradAba zatytułowanej ExtraVertik. Zwrotki rapera znalazły się w utworze „Moje demony”. Natomiast pod koniec roku ukazał się album katowickiego rapera Miuosha – Prosto przed siebie z utworem „Reprezent” nagrany z udziałem Joki. Rok później raper wziął udział w reaktywacji składu Kaliber 44. Pierwszy występ zespołu odbył się na Open’er Festival, gdzie trio wystąpiło z udziałem instrumentalistów, tzw. „żywym zespołem”. Równolegle działalność wznowił koncertowy skład towarzyszący K44 – Baku Baku Skład. Zespół wydał swoją czwartą studyjną płytę, Ułamek tarcia, 2 marca 2016 roku. Płyta okazała się bestsellerem zajmując 1. miejsce na liście OLiS, uzyskując tym samym status płyty platynowej.

Życie prywatne

Mural autorstwa Tuse upamiętniający Jokę w Gdańsku.

Syn Zbigniewa i Haliny.

Zmarł 2 maja 2025. O śmierci dwa dni później poinformował w mediach społecznościowych jego brat Marcin. Raper został pochowany 10 maja 2025 roku na cmentarzu przy ulicy Wróblewskiego. Ceremonia miała charakter świecki.

Dyskografia

 Zobacz więcej w artykule Kaliber 44, w sekcji Dyskografia.
Występy gościnne
Album Rok Utwór Źródło
WSZ & CNE – Jeszcze raz 2005 „Baku baku potęga” (gościnnie: AbradAb, Joka, Gutek)
AbradAb – Emisja spalin „Rap to nie zabawa już” (gościnnie: Joka, DJ Feel-X)
Lukatricks – Czarne złoto 2010 „Trzeba wziąć” (gościnnie: Joka, Jajonasz, HST, Fokus)
AbradAb – ExtraVertik 2012 „Moje demony” (gościnnie: Joka)
Młody Grzech & Jakuza – Wielkie Joł zajafka kipi (mixtape) WSZ & CNE – „Baku Baku Potęga” (gościnnie: AbradAb, Joka, Gutek)
Miuosh – Prosto przed siebie „Reprezent” (gościnnie: Joka)
HST – Sen koszmarny 2014 „Przegląd” (gościnnie: Joka)
WSZ, Filip Samo Siejka – Wszystko gra „Western” (gościnnie: Joka)
Pih – Kino nocne „Przeszłość niemile widziana” (gościnnie: Joka, Buka)
Miuosh, Jimek, NOSPR – 2015 2015 „Reprezent” (gościnnie: Joka)
L.U.C., Rebel Babel Ensmble – Dialog I 2016 „Jak słowo daję” (gościnnie: Joka, Bisz, Promoe, Ńemy, Jan)
G2e – Wciepy „Co Tam Robisz 2” (gościnnie: Joka)
AbradAb – 048 2018 „Yee Boy” (gościnnie: Joka)
Skorup, Młody – Naturalny Satelita 2020 „Jacy my” (gościnnie: Joka)
Mechanik – Bliskość „Samotny” (gościnnie: Joka)

Teledyski

 Zobacz więcej w artykule Kaliber 44, w sekcji Teledyski.
Tytuł Rok Reżyseria Album Źródło
Thinkadelic – „Wyżej i wyżej” (gościnny występ w klipie) 1998 — Lek
AbradAb – „Rap to nie zabawa już” (gościnnie: Joka, DJ Feel-X) 2006 Kobas Laksa, Lak Gutt Emisja spalin
AbradAb – „Odór” (gościnnie: Grubson) (gościnny występ w klipie) 2008 Kopruch / Przedmarańcza Ostatni Poziom Kontroli
Lukatricks – „Trzeba wziąć”/„Podaruj mi trochę słońca” (gościnnie: Joka, Jajonasz, HST, Fokus) 2010 — Czarne złoto
AbradAb – „Mamy Królów Na Banknotach” (gościnny występ w klipie) Kopruch / Przedmarańcza Abradabing
Miuosh – „Reprezent” (gościnnie: Joka) 2012 Piotr Smoleński Prosto przed siebie
Pih – „Przeszłość niemile widziana” (gościnnie: Joka, Buka) 2014 Evil Eye Studio Kino nocne
„#Hot16Challenge” — —
Miuosh, Jimek, NOSPR – „Represent” (gościnnie: Joka) 2015 CinematicArtists 2015
„Jak słowo daję” Jan Feat., Piotr Bartos, L.U.C. Dialog I
G2e – „Co Tam Robisz 2” (gościnnie: Joka) 2016 BNT Wciepy
Skorup, Młody – „Jacy My” (gościnnie: Joka) 2020 Ace Of Art, Kleszcz Naturalny Satelita
Mechanik – „Samotny” (gościnnie: Joka) Ilustracja Plakat Obraz Bliskość
„Hot16Challenge2” Ilustracja Plakat Obraz —
Małpa – „Pamiętaj kto 2” (gościnny występ w klipie) 2022 Piotr Zajączkowski Bóg nie gra w kości

Filmografia

Tytuł Rok Uwagi Źródło
„Kielce – Czyli Polski Bronx” 1995 film dokumentalny, reżyseria: Bogna Świątkowska, Marek Lamprecht
„Poniedziałek” 1998 film fabularny, jako chłopak z samochodu, reżyseria: Witold Adamek
„Kaliber 44” 1999 krótkometrażowy film dokumentalny, reżyseria: Aneta Chwalba, Michał Bebło
„Larry 7: Miłość na fali” 2000 amerykańska gra przygodowa z serii Leisure Suit Larry (tekst)
„Blokersi” 2001 film dokumentalny, reżyseria: Sylwester Latkowski
„Rap Kanciapa” 2004 program telewizyjny typu talk-show
„Najlepszy Program” 2016 program telewizyjny typu talk-show
„Dzień dobry TVN” poranny magazyn emitowany na antenie TVN
„Kuba Wojewódzki” program telewizyjny typu talk-show, S27E04
„Dzień dobry TVN” 2023 poranny magazyn emitowany na antenie TVN
2025

Uwagi

  1. ↑ Podany rok 1995 odnosi się do okresu produkcji filmu. Oficjalna premiera obrazu powstałego na rzecz Telewizji Polskiej nigdy się nie odbyła. Projekt został odrzucony ze względu na liczne wulgaryzmy. W 2011 roku produkcja po wcześniejszym dopracowaniu technicznym przez Marka Lamprechta została upubliczniona w Internecie. Odbyło się to jednak bez wiedzy jego autorów.

Przypisy

  1. 1 2 3 Nie żyje Michał „Joka” Marten – ikona katowickiego rapu. portal.katowice.pl. [dostęp 2012-10-05]. (pol.).
  2. ↑ Zmarł „Joka”. AbradAb o szczegółach pogrzebu członka formacji Kaliber 44. Wprost. [dostęp 2025-05-08]. (pol.).
  3. ↑ Michał "Joka" Marten nie żyje. Znany raper miał 47 lat [online], onet.pl [dostęp 2025-05-04].
  4. 1 2 Rejestr Spadkowy PL: wyszukiwanie wpisu [online], rejestry-notarialne.pl, 20 maja 2025 [dostęp 2026-02-14].
  5. ↑ Radek Miszczak: Beaty, rymy, życie: leksykon muzyki hip-hop. Wydawn. Kurpisz S.A., 2005, s. 261. ISBN 978-83-89738-75-2.
  6. ↑ Nominowani i laureaci 2000. fryderyki.pl. [dostęp 2010-02-15]. (pol.).
  7. ↑ Najlepszy Polski Raper (numeracja 0-29). machina.pl. [dostęp 2011-12-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-15)]. (pol.).
  8. ↑ 20 najlepszych polskich raperów wszech czasów. porcys.com. [dostęp 2015-07-24]. (pol.).
  9. ↑ Dziubłowski Przemysław: Paktofonika: Magia Magika. muzyka.onet.pl, 2002-11-12. [dostęp 2011-06-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-02-16)]. (pol.).
  10. ↑ Archiwum Listy Przebojów Trójki. lp3.pl. [dostęp 2009-12-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-12-18)]. (pol.).
  11. ↑ Szczecińska Lista Przebojów – Statystyki dla wykonawcy Kaliber 44. radio.szczecin.pl. [dostęp 2011-06-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-13)]. (pol.).
  12. ↑ Archiwum Listy Przebojów Programu Trzeciego [online], web.archive.org, 3 lutego 2016 [dostęp 2024-09-22] [zarchiwizowane z adresu 2016-02-03].
  13. ↑ SZCZECIŃSKA LISTA PRZEBOJÓW [online], archive.is, 13 stycznia 2013 [dostęp 2024-09-22].
  14. ↑ Oficjalna lista sprzedaży [online], olis.onyx.pl [dostęp 2024-09-22].
  15. ↑ Andrzej Buda - HISTORIA KULTURY HIP-HOP W POLSCE 1977-2002 (str. 122, Akapit 7)
  16. ↑ Piotr Stelmach: Wywiad z Marcinem „AbradAbem” Martenem, część 3. youtube.com. [dostęp 2011-06-20]. (pol.).
  17. 1 2 Abradab – „Emisja spalin”. hiphopedia.info. [dostęp 2011-06-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-04)]. (pol.).
  18. 1 2 Lukatricks – „Czarne złoto”. hiphopedia.info. [dostęp 2011-06-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-06)]. (pol.).
  19. 1 2 3 Abradab – „ExtraVertik”. hiphopedia.info. [dostęp 2012-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-05)]. (pol.).
  20. 1 2 Miuosh „Prosto przed siebie” – ruszyła przedsprzedaż!. glamrap.pl. [dostęp 2012-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-03-10)]. (pol.).
  21. 1 2 Jędrzej Słodkowski: Legenda hip-hopu powraca. Nowa płyta Kalibra 44 za rok?. wyborcza.pl. [dostęp 2013-10-04]. (pol.).
  22. ↑ Wraca legenda hip-hopu. Joka i AbradAb zapowiadają koncerty Baku Baku Składu. kultura.gazeta.pl. [dostęp 2013-10-04]. (pol.).
  23. ↑ Oficjalna lista sprzedaży [online], olis.onyx.pl [dostęp 2024-11-14].
  24. ↑ Michał "Joka" Marten nie żyje. Znany raper miał 47 lat [online], Onet [dostęp 2025-05-05] (pol.).
  25. ↑ Pogrzeb Joki. Michał Marten został pochowany w Katowicach-Bogucicach. wkatowicach.eu. [dostęp 2025-05-11].
  26. ↑ Pogrzeb Michała "Joki" Martena. Symboliczny wieniec, tłumy fanów [online], dziennik.pl, 10 maja 2025 [dostęp 2025-05-12].
  27. ↑ WSZ & CNE – „Jeszcze Raz”. hiphopedia.info. [dostęp 2012-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-05)]. (pol.).
  28. ↑ Młody Grzech & Jakuza – „Wielkie Joł Zajafka Kipi”. hiphopedia.info. [dostęp 2012-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-30)]. (pol.).
  29. ↑ HST – „Sen koszmarny”. hiphopedia.info. [dostęp 2014-05-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-23)]. (pol.).
  30. ↑ WSZ – „Wszystko gra”. hiphopedia.info. [dostęp 2014-05-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-11-30)]. (pol.).
  31. ↑ Pih – „Kino nocne”. hiphopedia.info. [dostęp 2014-05-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-02)]. (pol.).
  32. ↑ Patrycja Czekała: Miuosh x Jimek x NOSPR – Bawełna Live. vaib.pl. [dostęp 2015-05-28]. (pol.).
  33. ↑ L.U.C, Promoe, Jan Feat., Bisz, Joka i Ńemy – Jak słowo daję [teledysk]. muzyka.onet.pl, 2015-11-02. [dostęp 2018-02-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-02-28)]. (pol.).
  34. ↑ G2e/Joka/dj.SHW - Co Tam Robisz 2 (prod. MSA). G2e Gierapa 2016-12-30. [dostęp 2025-05-05].
  35. ↑ Abradab - 048. 2018-11-23. [dostęp 2025-06-29].
  36. ↑ Skorup x Młody - Naturalny Satelita. 2020-07-03. [dostęp 2025-06-29].
  37. ↑ Samotny - Bartłomiej Mechanik Chyla ft JokaK44. Bartłomiej “Mechanik” Chyla 2020-07-25. [dostęp 2025-05-05].
  38. ↑ Thinkadelic - Wyzej I Wyzej [Official Music Video]. Thinkadelic 2010-11-25. [dostęp 2025-10-05].
  39. ↑ Zdjęcia z klipu AbraDaba pt. „Rap to nie zabawa już”. hip-hop.pl. [dostęp 2012-10-15]. (pol.).
  40. ↑ AbradAb - ODÓR (ft. GrubSon). Przedmarancza 2008-11-21. [dostęp 2025-10-15].
  41. ↑ Lukatricks prezentuje Czarne złoto – „Trzeba wziąć” / „Podaruj mi trochę słońca”. hip-hop.pl. [dostęp 2010-03-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-03)]. (pol.).
  42. ↑ AbradAb - Mamy Krolow na Banknotach. AbradAbBakuBaku 2010-09-28. [dostęp 2026-06-22].
  43. ↑ Miuosh feat. Joka – „Reprezent” – klip. cgm.pl. [dostęp 2012-10-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-03)]. (pol.).
  44. ↑ Pih feat. Joka, Buka – „Przeszłość niemile widziana” (prod. Pawbeats) [Official video]. youtube.com. [dostęp 2015-01-26]. (pol.).
  45. ↑ Mateusz Natali: Słoń, Joka, Pajac, Kobik, Kita, Igrekzet i Smooth Poet odpowiadają na „#Hot16Challenge”. popkiller.pl. [dostęp 2015-01-26]. (pol.).
  46. ↑ Krystian Krupiński: Miuosh x Jimek x NOSPR feat. Joka „Represent” – video. popkiller.pl. [dostęp 2015-06-23]. (pol.).
  47. ↑ L.U.C., BISZ, JOKA, PROMOE, ŃEMY FEAT. JAN (REBEL BABEL) – Jak słowo daję (official video). MaxFloRec TV 2015-10-27. [dostęp 2024-11-19].
  48. ↑ G2e/Joka/dj.SHW - Co Tam Robisz 2 (prod. MSA). G2e Gierapa 2016-12-30. [dostęp 2025-05-05].
  49. ↑ Skorup x Młody ft. Joka - Jacy my | NATURALNY SATELITA. MaxFloRec TV 2020-07-02. [dostęp 2025-06-29].
  50. ↑ Samotny - Bartłomiej Mechanik Chyla ft JokaK44. Bartłomiej “Mechanik” Chyla 2020-07-25. [dostęp 2025-05-05].
  51. ↑ Joka K44 hot16challenge2. Miki Marten 2020-05-11. [dostęp 2025-05-05].
  52. ↑ Małpa - Pamiętaj kto 2 (prod. Czarny HIFI, skrecze The Returners). Proximite 2022-04-22. [dostęp 2025-11-01].
  53. ↑ Kielce – Czyli Polski Bronx. filmweb.pl. [dostęp 2012-07-02]. (pol.).
  54. ↑ Michał Marten. filmpolski.pl. [dostęp 2012-10-05]. (pol.).
  55. ↑ https://www.youtube.com/watch?v=FQB77SR2vuw
  56. ↑ KULTOWA przygodówka - Larry 7 (retro recenzja). ZagrajnikTV 2018-05-09. [dostęp 2025-11-12].
  57. ↑ Blokersi (2001) pełna obsada [online], Filmweb [dostęp 2025-11-12].
  58. ↑ Kaliber 44 - Rap kanciapa 2004'. KlasykaPolskiegoRapu 2024-11-09. [dostęp 2024-11-19].
  59. ↑ Łukasz "Fatowy" Kazek, KALIBER 44 PROMUJE PŁYTĘ W TVN I ESKATV [online], GlamRap.pl, 15 lutego 2016 [dostęp 2026-02-13].
  60. ↑ Kaliber 44. powraca! Wiele ich to kosztowało... [online], dziendobry.tvn.pl, 11 lutego 2016 [dostęp 2025-10-21].
  61. ↑ Kuba Wojewódzki sezon 27 odcinek 4 – Mateusz Gessler / Kaliber 44 | Filmweb. [dostęp 2024-11-19].
  62. ↑ Kaliber 44 wspomina swoje początki. "Byliśmy dzieciakami" [online], dziendobry.tvn.pl, 31 grudnia 2023 [dostęp 2025-05-05].
  63. ↑ Nowe brzmienie hip-hopu. Kaliber 44 zaskoczył fanów wyjątkowym koncertem [online], dziendobry.tvn.pl, 30 marca 2025 [dostęp 2026-02-13].

Bibliografia