| bogini niebios, patronka kobiet i rodziny | |
 Juno Regina (posąg z Muzeum Luwru) | |
| Występowanie | |
|---|---|
| Przydomek |
Regina, Lucina, Moneta, Sospita, Lanuvina |
| Teren kultu | |
| Odpowiednik |
Hera (grecki) |
| Rodzina | |
| Ojciec | |
| Matka | |
| Mąż | |
| Rodzeństwo | |
Junona (łac. Iuno) – w mitologii rzymskiej bogini niebios, małżonka Jowisza, opiekunka kobiet, małżeństwa i rodziny. Jej greckim odpowiednikiem była Hera.
Córka Saturna i Ops, obok Jowisza i Minerwy była jedną z postaci rzymskiej triady naczelnych bóstw czczonych na Kapitolu (Iuno Capitolina). Jej sławne starożytne sanktuarium znajdowało się w Lanuwium (stąd przydomek Lanuvina). Jej liczne funkcje charakteryzowały inne przydomki:
- Juno Regina – jako małżonki Jowisza
- Juno Sospita – jako opiekunki miasta
- Juno Moneta – jako doradczyni i przestrzegającej
- Juno Februata – jako patronki czystości i płodności
- Juno Virginalis – jako opiekunki dziewic
- Juno Pronuba – jako patronki zaślubin
- Juno Lucina – jako opiekunki narodzin i rodzących kobiet
- Juno Matronalis – jako patronki kobiet zamężnych (matron)
- Juno Iugalis – jako opiekunki więzi małżeńskich
Do mniej znanych przydomków bogini należą: Domiduca, Unxia czy Caprotina.
Nierzadko wyobrażano ją z bronią (włócznią), w okryciu z koziej skóry, typowym dla żołnierzy podczas wojennej kampanii. Do przypisanych jej stworzeń należał m.in. paw i gęsi. Inne atrybuty miała podobne jak grecka Hera (berło, diadem). U Rzymian był jej poświęcony pierwszy dzień miesiąca (kalendy) i miesiąc czerwiec (Iunius). Uroczystym świętem były obchodzone 1 marca Matronalia (feriae Matronales).
Mianem iuno określano też półboską, śmiertelną istotę opiekującą się kobietą i towarzyszącą jej od narodzin do śmierci. Uważano, że każda z kobiet miała swoją indywidualną iuno, której męskim odpowiednikiem był geniusz. Miały je również boginie, np. Virtus.
