Luperkalia

Luperkalia
Ilustracja
Wilczyca karmiąca Romulusa i Remusa
Dzień

15 lutego

Państwa

Republika rzymska

Typ święta

rzymskie

Religie

starożytnego Rzymu

Zwyczaje

składanie ofiar

Symbole

Romulus i Remus

Podobne święta

Walentynki

Luperkalia – dawne rzymskie święto religijne ustanowione przez Euandrosa i obchodzone 15 lutego. Pierwotnie poświęcone Luperkusowi, pasterskiemu bogu plemion italskich chroniącemu przed wilkami.

Legenda

Znaczącą rolę podczas Luperkaliów odgrywał kult Fauna – rzymskiego bóstwa, pół człowieka, pół kozła, z przydomkiem Lupercus (chroniący przed wilkami). Ze świętem związana była podanie o Faustulusie, pasterzu, który miał znaleźć Romulusa i Remusa w wilczym legowisku i zabrać do swojego domu, gdzie mieli zostać wychowani przez jego żonę Akkę Larentię.

Uroczystości

Święto obchodzono w grocie Luperkal na Palatynie, gdzie według wierzeń legendarni założyciele Rzymu, bliźnięta Romulus i Remus, byli karmieni przez wilczycę. Następnie składano ofiary ze zwierząt, a kapłani zwani luperkami (łac. lupercii, od lupus – wilk), okryci jedynie przepaskami ze skóry ściągniętej z zabitego ofiarnego kozła, obiegali wzgórze Palatynu i uderzali przechodniów rzemieniami (februa) z koźlej skóry. Szczególnie chętnie uderzeniom poddawały się bezdzietne kobiety, co miało gwarantować płodność, a innym napotkanym – oczyszczenie od zmazy i skazy minionego roku. Praktyki luperków wprowadzać miały do organizmu ludzkiego nowy pierwiastek wzmacniający siły życiowe i twórcze. Obrzęd miał charakter oczyszczający, a kobiety miał chronić przed bezpłodnością.

Przywróceniu tego pogańskiego święta pod koniec V wieku sprzeciwił się papież Feliks III.

Luperkalia stanowią prawdopodobnie pierwowzór dzisiejszych Walentynek.

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Słownik kultury antycznej, dz. cyt.
  2. ↑ J. Parandowski: Mitologia, dz. cyt.
  3. ↑ Mieczysław S. Popławski, Bellum Romanum. Sakralność wojny i prawa rzymskiego, KUL 2011, s. 64, 65.
  4. ↑ Mirosław Kocur (teatrolog): We władzy teatru – rozdział I, Rzym jako teatr (4. Akcja). Strona prywatna. [dostęp 2012-05-01].
  5. ↑ Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 31. ISBN 83-7006-437-X.
  6. ↑ Dla spragnionych miłości. W: Thomas J. Craughwell: Święci na każdą okazję. 101 najskuteczniejszych niebiańskich patronów. Sandomierz: Wydawnictwo Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, 2006, s. 359–360. ISBN 83-7300-747-4. (pol.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne