Kinom

Rozmieszczenie kinomu w komórkach człowieka

Kinom – zestaw genów kinaz białkowych w genomie organizmu. Kinazy białkowe są grupą enzymów katalizujących reakcje fosforylacji reszt aminokwasowych białek. Kinazy dzielą się na podgrupy i rodziny, np. w zależności od substratu, którym może być reszta serynowa (kinazy serynowe), reszta treoninowa (kinazy treoninowe) lub obie reszty aminokwasowe (kinazy serynowo-treoninowe, np. należące do rodzin MAP2K i GSK). Termin „kinom” został użyty po raz pierwszy w 2002 roku przez Gerarda Manninga(inne języki) i wsp. w dwóch pracach opisujących 518 ludzkich kinaz białkowych i przebieg ewolucji kinaz białkowych u eukariontów. Opisano również kinom ryżu, różnych grzybów, nicieni, owadów, jeżowców i śluzowca Dictyostelium.

Ponieważ kinazy są istotnym celem projektowanych leków jako enzymy kontrolujące funkcje komórki, kinom jest badany na dużą skalę metodami genomiki funkcjonalnej, z udziałem RNAi i pod kątem działań niektórych leków, zwłaszcza chemioterapeutyków stosowanych w leczeniu nowotworów.

U zwierząt kinom zawiera tylko kinazy fosforylujące wyłącznie reszty tyrozynowe (kinazy tyrozynowe), kinazy działające na reszty serynowe lub treoninowe, i kilka klas (takich jak GSK3 i MAP2K) kinaz serynowo-treoninowych.

Przypisy

  1. ↑ Haitao Zhang i inni, A subcellular map of the human kinome, „eLife”, 10, 2021, DOI: 10.7554/eLife.64943 [dostęp 2026-02-05] (ang.).
  2. ↑ G. Manning, D.B. Whyte, R. Martinez, T. Hunter, S. Sudarsanam, The protein kinase complement of the human genome, „Science”, 298 (5600), 2002, s. 1912–1934, DOI: 10.1126/science.1075762, PMID: 12471243 [dostęp 2026-02-05] (ang.).
  3. ↑ Gerard Manning, Gregory D. Plowman, Tony Hunter, Sucha Sudarsanam, Evolution of protein kinase signaling from yeast to man, „Trends in Biochemical Sciences”, 27 (10), 2002, s. 514–520, DOI: 10.1016/s0968-0004(02)02179-5, PMID: 12368087 [dostęp 2026-02-05] (ang.).
  4. ↑ Christopher Dardick, Johann Chen, Todd Richter, Shu Ouyang, Pamela Ronald, The rice kinase database. A phylogenomic database for the rice kinome, „Plant Physiology”, 143 (2), 2007, s. 579–586, DOI: 10.1104/pp.106.087270, PMID: 17172291, PMCID: PMC1803753 [dostęp 2026-02-05] (ang.).
  5. ↑ Cynthia A. Bradham i inni, The sea urchin kinome: a first look, „Developmental Biology”, 300 (1), 2006, s. 180–193, DOI: 10.1016/j.ydbio.2006.08.074, PMID: 17027740 [dostęp 2026-02-05] (ang.).
  6. ↑ Jonathan M. Goldberg i inni, The dictyostelium kinome--analysis of the protein kinases from a simple model organism, „PLoS genetics”, 2 (3), 2006, art. nr e38, DOI: 10.1371/journal.pgen.0020038, PMID: 16596165, PMCID: PMC1420674 [dostęp 2026-02-05] (ang.).
  7. ↑ P. Workman, Drugging the cancer kinome: progress and challenges in developing personalized molecular cancer therapeutics, „Cold Spring Harbor Symposia on Quantitative Biology”, 70, 2005, s. 499–515, DOI: 10.1101/sqb.2005.70.020, PMID: 16869789 [dostęp 2026-02-05] (ang.).

Linki zewnętrzne