Kosmatniki

Kosmatniki
Lasiurini
Tate, 1942
Ilustracja
Kosmatnik rdzawy (Lasiurus borealis)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

nietoperze

Podrząd

mroczkokształtne

Nadrodzina

Vespertilionoidea

Rodzina

mroczkowate

Podrodzina

mroczki

Plemię

kosmatniki

Typ nomenklatoryczny

Plemię: Lasiurus J.E. Gray, 1831
Rodzaj: Vespertilio borealis P.L.S. Müller, 1776

Synonimy

Rodzaju:

Rodzaje, podrodzaje i gatunki

Lasiurus J.E. Gray, 1831 – kosmatnik
3 podrodzaje i 22 gatunki (w tym 2 wymarłe) – zobacz opis w tekście

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku

Kosmatniki (Lasiurini) – monotypowe plemię ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Plemię obejmuje gatunki występujące w Ameryce.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 44–85 mm, długość ogona 30–81 mm, długość ucha 6–20 mm, długość tylnej stopy 3–15 mm, długość przedramienia 35,7–64 mm; masa ciała 6–35 g.

Systematyka

Rodzaj Lasiurus zdefiniował w 1831 roku angielski zoolog John Edward Gray w rozdziale zatytułowanym Opisy niektórych nowych rodzajów i gatunków nietoperzy, opublikowanym w publikacji pod jego redakcją o tytule Różności zoologiczne: ciąg dalszy nastąpi okazjonalnie. Gray w oryginalnym opisie nie wymienił żadnego gatunku; gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) kosmatnik rdzawy (L. borealis). Wcześniejsza nazwa – Nycteris – którą opublikował w 1797 roku europejski przyrodnik Christian Karl André, okazała się młodszym homonimem innego rodzaju nietoperzy opisanego w 1795 roku.

Etymologia

Podział systematyczny

Do plemienia należy jeden rodzaj kosmatnik (Lasiurus) wraz z dwudziestoma występującymi współcześnie gatunkami zgrupowanymi w trzech podrodzajach:

Podrodzaj Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiary Status
IUCN
Aeorestes
Fitzinger, 1870		 Lasiurus egregius (W.C.H. Peters, 1870) kosmatnik duży gatunek monotypowy rozproszony na rozległym obszarze obejmującym Honduras, Panamę, Kolumbię, Surinam, Gujanę Francuską i Brazylię; zakres wysokości: 25–2900 m n.p.m. DC: 5,7–7 cm
DO: 4,7–5,7 cm
DP: 4,7–4,8 cm
MC: 11–16 g		  DD 
Lasiurus villosissimus (É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1806) 4 podgatunki Kolumbia, Wenezuela, Peru na południe przez Boliwię, Paragwaj, południową i wschodnią Brazylię, Urugwaj do środkowej Argentyny i Chile oraz wyspy Galapagos; zakres wysokości: 600–3300 m n.p.m. DC: około 8 cm
DO: 3,9–5,9 cm
DP: 5–5,7 cm
MC: 18–22 g		  NE 
 Lasiurus cinereus (Palisot de Beauvois, 1796) kosmatnik srebrzysty gatunek monotypowy środkowa i wschodnia Kanada na południe przez Stany Zjednoczone i Meksyk do zachodniej Gwatemali oraz Hawaje; zakres wysokości: 500–1900 m n.p.m. DC: 8–8,4 cm
DO: 4,7–6,1 cm
DP: 5–5,7 cm
MC: 20–35 g		  LC 
Lasiurus semotus (H. Allen, 1890) gatunek monotypowy endemit Stanów Zjednoczonych: Hawaje; zakres wysokości: 0–4400 m n.p.m. DC: około 5,1 cm
DO: około 4,6 cm
DP: około 4 cm
MC: 16,5–18 g		  NE 
Lasiurus
J.E. Gray, 1831
Lasiurus borealis (P.L.S. Müller, 1776) kosmatnik rdzawy gatunek monotypowy południowo-środkowa i południowo-wschodnia Kanada na południe przez środkowe i wschodnie Stany Zjednoczone do północno-wschodniego Meksyku; zakres wysokości: 400–1600 m n.p.m. DC: 5,5–5,9 cm
DO: 4,5–6,2 cm
DP: 3,6–4,6 cm
MC: 7–16 g		  LC 
Lasiurus pfeifferi (J. Gundlach, 1861) kosmatnik kubański gatunek monotypowy endemit Kuby: górzyste lasy i fragmenty lasów; zakres wysokości: 50–1000 m n.p.m. DC: 5,4–5,5 cm
DO: 4,8–4,9 cm
DP: 4–5 cm
MC: 12–18 g		  NT 
 Lasiurus seminolus (Rhoads, 1895) kosmatnik seminolski gatunek monotypowy endemit Stanów Zjednoczonych: od południowo-wschodniej Oklahomy i południowo-wschodniej Wirginii na południe do środkowego i wschodniego Teksasu i Florydy, pojedyncze zapisy od Nowego Jorku na południe do południowego Teksasu; zakres wysokości: poniżej 500 m n.p.m. DC: 4,7–7,3 cm
DO: 3,5–5 cm
DP: 3,9–4,7 cm
MC: 7–13,8 g		  LC 
Lasiurus atratus Handley, 1996 kosmatnik czarnawy gatunek monotypowy wschodnia Wenezuela i region Gujana; zakres wysokości: 100–280 m n.p.m. DC: około 5,9 cm
DO: 5,3–5,7 cm
DP: 4,5–4,8 cm
MC: brak danych		  LC 
Lasiurus arequipae Málaga, D.R. Díaz, Arias & Medina, 2020 gatunek monotypowy endemit Peru: Arequipa (znany z 3 lokalizacji) DC: 5–6 cm
DO: 5,6–6,4 cm
DP: 4,6–4,8 cm
MC: 12–13 g		  NE 
 Lasiurus blossevillii (Lesson & Garnot, 1826) kosmatnik samotny 3 podgatunki od Kolumbii i Wenezueli na południe po południowo-wschodnią Brazylię, Urugwaj i środkowo-wschodnią Argentynę oraz Trynidad i Tobago (Trynidad) i wyspy Galapagos (Santa Cruz, San Cristóbal i Floreana); zakres wysokości: 200–2400 m n.p.m. DC: 4,4–6,2 cm
DO: 3,8–5,8 cm
DP: 3,6–4,8 cm
MC: 6–13,5 g		  LC 
Lasiurus frantzii (W.C.H. Peters, 1870) 2 podgatunki południowo-zachodnia Kanada, zachodnie Stany Zjednoczone, Meksyk (włącznie z archipelagiem Islas Marías, u wybrzeży Nayarit) na południe do Nikaragui, Kostaryki i Panamy; zakres wysokości: 30–3200 m n.p.m. DC: 4,9–6,5 cm
DO: 4,5–5,7 cm
DP: 3,7–4,3 cm
MC: 7–12 g		  NE 
 Lasiurus varius (Poeppig, 1835) kosmatnik cynamonowy gatunek monotypowy Bahamy, Turks i Caicos, Haiti (Dominikana i Haiti) oraz Portoryko; zakres wysokości: 100–450 m n.p.m. DC: 4,9–7 cm
DO: 3–4,6 cm
DP: 3,7–4,3 cm
MC: 6–11 g		  LC 
Lasiurus minor G.S. Miller, 1931 kosmatnik antylski gatunek monotypowy środkowe Chile i zachodnio-środkowa Argentyna na południe do Ziemi Ognistej; zakres wysokości: do 1000 m n.p.m. DC: 5,5–6,1 cm
DO: 4,4–5,8 cm
DP: 3,6–4,2 cm
MC: 7–13 g		  VU 
Lasiurus castaneus Handley, 1960 kosmatnik kasztanowy gatunek monotypowy rozproszony w północno-zachodniej Kostaryce, wschodniej Panamie i północnej Brazylii (Amazonas); zakres wysokości: 0–1500 m n.p.m. DC: 5,3–5,6 cm
DO: 4,7–5 cm
DP: 4,1–4,5 cm
MC: 11,5–17 g		  DD 
Lasiurus ebenus Fazzolari-Corrêa, 1994 kosmatnik hebanowy gatunek monotypowy endemit Brazylii: São Paulo (znany z 2 lokalizacji w południowo-wschodnim Mata Atlântica); zakres wysokości: 40–630 m n.p.m. DC: 5,7–6,2 cm
DO: 5–5,8 cm
DP: około 4,6 cm
MC: 12,5–14 g		  DD 
Lasiurus degelidus G.S. Miller, 1931 kosmatnik jamajski gatunek monotypowy endemit Jamajki: otwarte obszary z niskimi drzewami, palmami kokosowymi lub zniszczoną roślinnością; zakres wysokości: poniżwej 400 m n.p.m. DC: 5,3–5,7 cm
DO: 5,2–5,3 cm
DP: 4,1–4,7 cm
MC: brak danych		  VU 
Dasypterus
W.C.H. Peters, 1870
Lasiurus xanthinus (O. Thomas, 1897) kosmatnik żółty gatunek monotypowy południowo-zachodnie Stany Zjednoczone (południowa Kalifornia, południowa Nevada, Arizona, południowo-zachodni Nowy Meksyk i południowo-zachodni Teksas) na południe do zachodniego i środkowego Meksyku; zakres wysokości: 25–2400 m n.p.m. DC: 6,1–7,6 cm
DO: 4–5 cm
DP: 4,2–4,8 cm
MC: 12–19 g		  LC 
 Lasiurus intermedius H. Allen, 1862 kosmatnik pośredni 2 podgatunki Stany Zjednoczone (New Jersey, południowo-wschodnia Wirginia na południe do południowo-wschodniego Teksasu) i Meksyk (na południe od południowej Sinaloa i Tamaulipas) do Hondurasu, zapisy z Kostaryki; zakres wysokości: 0–3000 m n.p.m. DC: około 7,6 cm
DO: 5,1–7 cm
DP: 4,7–5,4 cm
MC: 14–20 g		  LC 
Lasiurus insularis E.R. Hall & J.K. Jones, 1961 kosmatnik wyspowy gatunek monotypowy endemit Kuby: gaje palmowe, także na Isla de la Juventud DC: 8,3–8,5 cm
DO: 6,5–8,1 cm
DP: 5,7–6,4 cm
MC: 20–30 g		  VU 
 Lasiurus ega (P. Gervais, 1856) kosmatnik palmowy 4 podgatunki od Stanów Zjednoczonych (południowo-wschodni Teksas) na południe wzdłuż wschodniego i południowego Meksyku do zachodniej Kolumbii i zachodniego Ekwadoru oraz na wschód od Andów na południe do Paragwaju, Urugwaju i środkowo-wschodniej Argentyny; zakres wysokości: 0–1860 m n.p.m. DC: 5,7–7,7 cm
DO: 4,3–6,8 cm
DP: 4–5,2 cm
MC: 13–20 g		  LC 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski,  NT  – gatunek bliski zagrożenia,  VU  – gatunek narażony,  DD  – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia;  NE  – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Opisano również gatunki wymarłe z obszaru dzisiejszych Stanów Zjednoczonych:

Uwagi

  1. ↑ Młodszy homonim Nycteris G. Cuvier & É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1795 (Nycteridae).
  2. 1 2 3 Niepoprawna późniejsza pisownia Lasiurus J.E. Gray, 1831.
  3. 1 2 Niepoprawna późniejsza pisownia Dasypterus W. Peters, 1871.
  4. ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona (bez ogona); DP – długość przedramienia; MC – masa ciała

Przypisy

  1. ↑ G.H.H. Tate. Review of the vespertilionine bats: with special attention to genera and species of the Archbold collections. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 80, s. 290, 1942. (ang.).
  2. ↑ C.K. André: Der Zoologe, oder Compendiöse Bibliothek des Wissenswürdigsten aus der Thiergeschichte und allgemeinen Naturkunde. Cz. Heft V–VIII. Eisenach: Johann Jacob Gebauer, 1797, s. 66. (niem.).
  3. ↑ L.J.F.J. Fitzinger. Kritische Durchsicht der Ordnung der Flatterthiere oder Handflügler (Chrioptera). Familie der Fledermäuse (Vespertiliones). V. Abtheilung. „Sitzungsberichte der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Mathematisch-Naturwissenschaftliche Classe”. 62 (1), s. 427, 1870. (niem.).
  4. ↑ W.C.H. Peters. Eine monographische Übersicht der Chiropterengattungen Nycteris und Atalapha. „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. Aus dem Jahre 1870, s. 912, 1871. (niem.).
  5. ↑ Á. Cabrera. Mamıferos del viaje al Pacıfico verificado de 1862–1865 por una comisión de naturalistas enviada por el gobierno español. „Trabajos del Museo Nacional de Ciencias Naturales”. Serie Zoológica. 31, s. 20, 1917. (hiszp.).
  6. ↑ Ruschi i Bauer 1957 ↓, s. 40.
  7. ↑ Ruschi i Bauer 1957 ↓, s. 41.
  8. ↑ M. Tamayo H. & D. Frassinetti C.. Catálogo de los mamıferos fosiles y vivientes de Chile. „Boletín del Museo Nacional de Historia Natural de Chile”. 37, s. 331, 1980. (hiszp.).
  9. ↑ M.D. Engstrom & B.K. Lim: Mamıferos de Guyana. W: G. Ceballos & J.A. Simonetti (redaktorzy): Diversidady conservación de los mamıferos neotropicales. Mexico: CONABIO: Instituto de Ecología, Universidad Nacional Autónoma de México, 2002, s. 375. ISBN 978-970-9000-18-4. (hiszp.).
  10. 1 2 J.E. Gray: Descriptions of some new genera and species of bats. W: J.E. Gray: The zoological miscellany: to be continued occasionally. Cz. 1. London: Treuttel, Würtz, 1831, s. 37. (ang.).
  11. 1 2 3 4 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 117. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  12. 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 246–248. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  13. 1 2 3 4 5 R. Moratelli, C. Burgin, V. Cláudio, R. Novaes, A. López-Baucells & R. Haslauer: Family Vespertilionidae (Vesper Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 875–882. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
  14. ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Lasiurus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-03-05]. (ang.).
  15. 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 548–549. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  16. ↑ G.S. Miller & J.A.G. Rehn. Systematic results of the study of North American land mammals to the close of the year 1900. „Proceedings of the Boston Society of Natural History”. 30 (1), s. 261, 1901. (ang.).
  17. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 465.
  18. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 365.
  19. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 82.
  20. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 217.
  21. ↑ G.S. Miller. Revision of the North American bats of the family Vespertilionidæ. „North American Fauna”. 13, s. 115, 1897. (ang.).
  22. ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-10-27]. (ang.).
  23. ↑ Taxonomy: Lasiurus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-10-29]. (ang.).
  24. ↑ C.W. Hibbard. Mammals of the Rexroad Formation from Fox Canyon, Kansas. „Contributions from the Museum of Paleontology, University of Michigan”. 8 (6), s. 134, 1950. (ang.).
  25. ↑ C.W. Hibbard & D.W. Taylor. Two Late Pleistocene faunas from southwestern Kansas. „Contributions from the Museum of Paleontology, University of Michigan”. 16 (1), s. 162, 1960. (ang.).

Bibliografia