Kramarzyny

Kramarzyny
Kramarzënë
wieś
Ilustracja
Fragment miejscowości
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Powiat

bytowski

Gmina

Tuchomie

Liczba ludności (2024)

608

Strefa numeracyjna

59

Kod pocztowy

77-135

Tablice rejestracyjne

GBY

SIMC

0751924

Położenie na mapie gminy Tuchomie
Mapa konturowa gminy Tuchomie, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Kramarzyny”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Kramarzyny”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Kramarzyny”
Położenie na mapie powiatu bytowskiego
Mapa konturowa powiatu bytowskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Kramarzyny”
Ziemia54°03′26″N 17°14′23″E/54,057222 17,239722
Multimedia w Wikimedia Commons

Kramarzyny (kaszub. Kramarzënë, niem. Kremerbruch) – wieś kaszubska w Polsce (w pobliżu północno-zachodniego krańca regionu Kaszub zwanego Gochami) położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Tuchomie. Ma status sołectwa.

Miejscowość nad Strugą Kramarzyńską, przy drodze krajowej nr 20 Stargard – Szczecinek – Gdynia i na trasie nieistniejącej już linii kolejowej (Lębork-Bytów-Miastko). Posiada jednostkę Ochotniczej Straży Pożarnej.

Kramarzyny są obecnie najdalej na zachód wysuniętą miejscowością zwartego osadnictwa kaszubskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Integralne części miejscowości Kramarzyny
Identyfikator SIMCNazwa miejscowościRodzaj miejscowości
1014004Chełmekczęść wsi
0751930Rozjazdczęść wsi

Historia

Do powstania nazwy wsi przyczyniły się prawdopodobnie liczne wędrówki kramarzy po starym trakcie handlowym bytowsko-miastkowskim.

Wieś powstała na przełomie XVI i XVII wieku. Od 1625 roku Kramarzyny nie wchodziły w skład domeny książąt zachodniopomorskich (słupskich). Później przeszły na 20 lat pod władze polskie. Po tym okresie i wygranej sprawie sądowej przeszły całkowicie pod majątek von Puttkamer na ponad 250 lat. W XVIII wieku źródła historyczne odnotowują obecność pod Godowem huty szkła.

Informacje o pierwszym kościele szachulcowym pochodzą z 1686 r. W XIX wieku powstała idea budowy kościoła ewangelickiego. Obecny, neogotycki, murowany kościół z wieżą został wzniesiony w latach 1910-1912. W 1912 odbyła się konsekracja. W 1917 zostały zainstalowane ograny. Pastor przyjeżdzał z Wałdowa co dwa tygodnie i zatrzymywał się u rodziny Dunse.

Prowadzi tu gospodarstwo rolne Ludwik Prądzyński – działacz „Solidarności” ze Stoczni Gdańskiej.

Przed II wojną światową we wsi był przystanek kolejowy Kramarzyny.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Raport o stanie gminy Tuchomie w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 3
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 620 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. 1 2 3 TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2019-01-15].
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 61256.
  5. 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP)), ze zmianami w obwieszczeniu z dnia 4 sierpnia 2015(dts) (Dz. U. z 2015 r. poz. 1636 (ISAP)).
  6. ↑ Strona gminy, sołectwa
  7. ↑ Czesław Piskorski, Pomorze Zachodnie, mały przewodnik, Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka Warszawa, 1980, s. 168, ISBN 83-217-2292-X, OCLC 8032482.
  8. ↑ Kramarzyny, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 608.
  9. ↑ Piotr Skurzyński, Pomorze, Warszawa: Wyd. Muza S.A., 2007, s. 241, ISBN 978-83-7495-133-3.