Kurol

Kurol
Leptosomus discolor
(Hermann, 1783)
Ilustracja
Samiec
Ilustracja
Samica
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

Leptosomiformes
Sharpe, 1891

Rodzina

Leptosomidae
Blyth, 1838

Rodzaj

Leptosomus
Vieillot, 1816

Gatunek

kurol

Synonimy
  • Cuculus discolor Hermann, 1783
  • Leptosomus discolor anjouanensis Salomonsen, 1934
Podgatunki
  • L. d. gracilis Milne-Edwards & Oustalet, 1885
  • L. d. intermedius E. Hartert & Neumann, 1924
  • L. d. discolor (Hermann, 1783)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku

Kurol (Leptosomus discolor) – gatunek średniej wielkości ptaka, będący jedynym przedstawicielem rzędu (Leptosomiformes) i rodziny (Leptosomidae) kuroli. Występuje jedynie na Madagaskarze i Komorach. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Systematyka

Duża odmienność tego ptaka powodowała pewne kontrowersje co do przynależności systematycznej. Dawniej większość autorów zaliczała go do rzędu kraskowych, ale niektórzy uważali, że powinno się go włączyć raczej do rzędu sokołowych. Wyróżnia się 3 podgatunki. Proponowany podgatunek anjouanensis zsynonimizowano z intermedius.

Morfologia

Długość ciała 38–50 cm; masa ciała 160–301 g. Występuje wyraźny dymorfizm płciowy, samce mają aksamitnoszare upierzenie, samice i młode upierzone są brązowo, bardziej maskująco.

Podgatunki różnią się od siebie wielkością (podgatunek nominatywny jest największy, a gracilis najmniejszy) oraz kolorem upierzenia.

Zasięg występowania

Poszczególne podgatunki zamieszkują:

Ekologia

Gniazduje w dziuplach drzew, w których samica składa zwykle 4–5 jaj.

Jego pożywienie stanowią bezkręgowce (głównie owady), ale zjada także gady, takie jak kameleony (z rodzajów Furcifer i Calumma) czy gekony (Uroplatus).

Status zagrożenia

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje kurola za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako szeroko rozpowszechniony w dogodnych dla niego środowiskach, poza nimi rozmieszczony plamowo i dość rzadki. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy ze względu na postępujące niszczenie naturalnych siedlisk leśnych.

Przypisy

  1. ↑ Leptosomus discolor, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. ↑ Leptosomidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2011-06-23] (ang.).
  3. ↑ Leptosomus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2011-06-23] (ang.).
  4. 1 2 3 Cuckoo Roller (Leptosomus discolor). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-08)]. (ang.).
  5. ↑ D. Lepage, Cuckoo-roller Leptosomus discolor, [w:] Avibase [online] [dostęp 2026-10-04].
  6. 1 2 BirdLife International, Leptosomus discolor, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2025, wersja 2026-1 [dostęp 2026-10-04] (ang.).
  7. 1 2 3 4 5 6 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Leptosomidae Blyth, 1838 - kurole - Cuckoo-roller (wersja: 2015-09-05). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-28].
  8. 1 2 3 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-10-04] (ang.).
  9. ↑ P. Mielczarek, W. Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40, zeszyt specjalny, s. 10, 1999.
  10. 1 2 3 4 Goodman, S. & G.M. Kirwan: Cuckoo-roller (Leptosomus discolor), version 1.0. [w:] Birds of the World (red. J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana) [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2020. [dostęp 2022-01-12]. (ang.). Publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana rejestracja, też płatna, lub wykupienie subskrypcji
  11. ↑ AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).

Linki zewnętrzne