Kutná Hora

Kutná Hora
Ilustracja
Panorama miasta spod kościoła św. Barbary
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Czechy

Kraj

 środkowoczeski

Burmistrz

Lukáš Seifert

Powierzchnia

33,05 km²

Wysokość

254 m n.p.m.

Populacja (2025)

 

• liczba ludności

21 642

• gęstość

640 os./km²

Kod pocztowy

284 01

Tablice rejestracyjne

S

Położenie na mapie kraju środkowoczeskiego
Mapa konturowa kraju środkowoczeskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Kutná Hora”
Położenie na mapie Czech
Mapa konturowa Czech, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kutná Hora”
Ziemia49°57′N 15°16′E/49,950000 15,266667
Strona internetowa
Kutná Hora: historyczne centrum miasta z kościołem św. Barbary i katedrą Mariacką w dzielnicy Sedlec
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
ilustracja
Państwo

 Czechy

Typ

kulturowy

Spełniane kryterium

II, IV

Numer ref.

732

Region

Europa i Ameryka Północna

Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę

1995
na 19. sesji

49°56′54,4019″N 15°16′05,6132″E/49,948445 15,268226

Kutná Horaⓘ (niem. Kuttenberg, łac. Mons Cuthna, Montes Cuthnenses) – stolica powiatu Kutná Hora w kraju środkowoczeskim, w Czechach w odległości ok. 65 km od Pragi. Populacja miasta wyniosła w 2025 21 642 mieszkańców.

Historia

Prehistoria

Znaleziska archeologiczne świadczą o tym, że obszar wokół wzgórza Kaňk (obecnie dzielnica miasta) był zamieszkany przez Celtów w okresie halsztackim i lateńskim. Na terenie osady celtyckiej pomiędzy Libenicami a Kaňkiem odkryto w 1981 liczne znaleziska ceramiczne datowane na V–I wiek p.n.e. Jednym z najważniejszych odkryć jest piec hutniczy z około 10 kilogramami żużla z II–I wieku p.n.e., zawierający ślady pirytynitu, chalkopirytu, sfalerytu oraz miedzi, co świadczy również o wczesnej podziemnej działalności górniczej na wzgórzu Kaňk.

Początki i rozwój miasta

Kutná Hora swoje początki zawdzięcza odkryciu złóż srebra w XIII wieku, choć pierwsze ślady wydobycia srebra na tym terenie sięgają już X wieku. W osadzie Malín, dzisiaj części Kutnej Hory, wybijano małe srebrne monety zwane denarami, o czym świadczy napis MALIN CIVITAS na monetach z lat 985–995.

W 1142 w okolicy Sedlca założono opactwo Sedlec — pierwszy cysterski klasztor w Czechach — przez mnichów z opactwa Waldsassen w Bawarii. Problemy ekonomiczne opactwa rozwiązało odkrycie złóż srebra w pobliżu, co przyciągnęło nowych osadników, zwłaszcza z pobliskich niemieckojęzycznych regionów. Wydobycie srebra rozpoczęto w 1260. W początkowym okresie górnictwa powstało kilka bezimiennych osad. Pierwsza wzmianka o Kutnej Horze (pod łacińską nazwą Mons Cuthna) pochodzi z 1289.

W 1300 król Wacław II wydał nowy królewski kodeks górniczy Ius Regale Montanorum, który regulował wszystkie aspekty administracyjne i techniczne związane z kopalniami. Kutná Hora stała się centralnym miejscem mennictwa Królestwa Czeskiego, a mennica została przeniesiona z Igławy do Włoskiego Dworu (Vlašský dvůr), gdzie wprowadzono reformę monetarną przy udziale włoskich ekspertów. W tym okresie miasto stało się drugim co do ważności miastem Królestwa Czeskiego po Pradze.

W XIV wieku Kutná Hora stała się jednym z najważniejszych miast Królestwa Czeskiego, a jej bogactwo opierało się na wydobyciu srebra. W 1300 król Wacław II przeniósł królewską mennicę z Igławy do Kutnej Hory, gdzie wprowadzono reformę monetarną i rozpoczęto bicie groszy praskich. Miasto stało się centrum finansowym kraju, a jego znaczenie podkreślały liczne przywileje nadane przez królów z dynastii Luksemburgów. W tym okresie powstały najważniejsze zabytki, takie jak Kościół św. Barbary, Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sedlcu oraz Włoski Dwór, który służył jako rezydencja królewska i mennica. W 1485 w Kutnej Horze przyjęto tzw. Pokój Religijny, który potwierdzał długotrwałą tolerancję religijną w Królestwie Czeskim.

W XV wieku, podczas wojen husyckich, Kutná Hora stanęła początkowo po stronie Zygmunta Luksemburskiego, jednak po serii zwycięstw husytów miasto zostało zdobyte, a klasztor w Sedlcu spalony. W 1422 doszło do wygnania części niemieckich górników oraz dwóch wielkich pożarów, które zniszczyły miasto. Wydobycie srebra zostało wstrzymane, a produkcja monet znacznie spadła. W 1469 wznowiono wydobycie srebra, a w 1471 we Włoskim Dworze odbył się zjazd, na którym wybrany został król Czech Władysław II Jagiellończyk. Natomiast w 1485 w Kutnej Horze przyjęto tzw. Kutnohorský náboženský mír, który potwierdzał długotrwałą tolerancję religijną.

Kryzys i upadek

W XVI wieku Kutná Hora zaczęła tracić na znaczeniu z powodu wyczerpywania się złóż srebra. W 1543 zamknięto najsłynniejszą kopalnię Osel, a w 1547 zakończono produkcję groszy praskich. W 1625, po bitwie na Białej Górze, miasto zostało zmuszone do rekatolicyzacji, co doprowadziło do emigracji wielu mieszkańców i upadku gospodarki. Podczas wojny trzydziestoletniej miasto zostało dwukrotnie splądrowane przez wojska szwedzkie, co pogłębiło jego kryzys. W 1625 zamknięto kopalnie w strefie Kaňk, a mennica produkowała monety z obcego srebra. W 1628 miasto odzyskało swoje przywileje, ale dotyczyły one tylko katolickich mieszkańców.

W XVII i XVIII wieku Kutná Hora starała się odbudować swoją pozycję, jednak próby przywrócenia wydobycia srebra okazały się nierentowne. W 1727 zamknięto mennicę, a w 1812 w dawnym klasztorze cystersów w Sedlcu otwarto fabrykę tytoniu. W XIX wieku miasto stało się ośrodkiem rzemiosła i handlu, a w 1823 pożar zniszczył większość domów we wschodniej części miasta.

Współczesność

W 1905 ukończono odbudowę Katedry św. Barbary, a w 1934 odkryto galerię herbów, w której znajdowały się herby trzech najważniejszych miast czeskich: Pragi, Wrocławia i Kutnej Hory. W okresie międzywojennym Kutná Hora była miastem zabytków i turystyki, a w 1995 została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Podział administracyjny

Kutná Hora jest podzielona na 12 dzielnic:

Zabytki

Ważnymi zabytkami Kutnej Hory są m.in.:

Muzea i galerie sztuki

W Kutnej Horze funkcjonuje kilka muzeów:

Publiczne galerie sztuki funkcją w mieście dwie:

Gospodarka

Fabryka wyrobów tytoniowych została założona w Kutnej Horze w 1812 i mieści się w budynkach dawnego klasztoru cysterskiego w Sedlcu. W 1882 rozpoczęto produkcję papierosów. Od 1992 zakład należy do firmy Philip Morris ČR, oddziału międzynarodowego koncernu Philip Morris International. W Kutnej Horze przedsiębiorstwo zatrudnia ponad 800 osób.

Największym pracodawcą z siedzibą w Kutnej Horze jest Foxconn Technology CZ, producent podzespołów elektronicznych, zatrudniający ponad 1500 pracowników.

Transport

Przez miasto przebiega droga I/2 z Pragi do Pardubic.

Kutná Hora położona jest na liniach kolejowych Kolín – Havlíčkův Brodo i Kutná Hora – Zruč nad Sázavou. Miasto obsługiwane jest przez cztery stacje: Kutná Hora hlavní nádraží, Kutná Hora město, Kutná Hora předměstí i Kutná Hora-Sedlec.

W 2026 w ramach Pražská integrovaná doprava działały linie autobusowe zapewniające połączenia komunikacyjne z Kutnej Hory m.in. do Pragi, Čáslava, Kolína, Uhlířské Janovic, Sázavy, Týneca nad Labem, Zbraslavic, Zruča nad Sázavou, Soběšína, Malešova i Kácova.

Sport

W mieście od 1928 działa klub piłkarski SK Sparta Kutná Hora, a od 2015 klub unihokeja FBC Kutná Hora.

Na osiedlu Klimeška znajduje się miejska wielofunkcyjna hala sportowa z widownią na 400 miejsc siedzących, miejscami noclegowymi, 2 kortami do squasha, gabinetem masażu, siłownią, salą treningową bez widowni, kortem tenisowym, a także zapleczem dla sportowców w postaci 9 szatniami z sanitariami.

Również na osiedlu Klimeška działa aquapark, który jednocześnie jest siedzibą klubu sportowego TJ SPARTA Kutna Hora. W ramach klubu funkcjonują m.in. sekcje: pływacka, piłki ręcznej, szachów, kręgli, piłki siatkowej, siatkówki plażowej oraz tenisa.

Miasta partnerskie

Ludzie związani z Kutną Horą

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Kutną Horą.

W kulturze popularnej

Odtworzenie miasta w jego kształcie z 1403 zostało zaprezentowane w czeskiej grze fabularnej Kingdom Come: Deliverance II.

Przypisy

  1. ↑ Digitální knihovna Kramerius [online], kramerius5.nkp.cz [dostęp 2026-02-08].
  2. ↑ Population of Municipalities - as at 1 January 2025 [online], Products [dostęp 2026-03-24] (ang.).
  3. ↑ Cesty a památky [online], www.cestyapamatky.cz, 2008 [dostęp 2026-03-24].
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Město Kutná Hora, History of Town of Kutná Hora [online], Kutná Hora - městský informační portál, 26 kwietnia 2016 [dostęp 2026-03-24] (ang.).
  5. 1 2 3 4 5 6 7 Kutná Hora [online], britannica.com [dostęp 2026-03-24] (ang.).
  6. ↑ Kutná Hora - Historie [online], unesco-czech.cz [dostęp 2026-03-24] (cz.).
  7. 1 2 Kutná Hora: Historical Town Centre with the Church of St Barbara and the Cathedral of Our Lady at Sedlec [online], UNESCO World Heritage Centre [dostęp 2026-03-24] (ang.).
  8. 1 2 Kutná Hora [online], myczechrepublic.com [dostęp 2026-03-24] (ang.).
  9. ↑ Output object VDB [online], vdb.czso.cz [dostęp 2026-03-24] (cz.).
  10. ↑ Zabytki [online], Kutná Hora - městský informační portál, 29 grudnia 2015 [dostęp 2026-03-24] (pol.).
  11. ↑ Adresář [online], České muzeum stříbra, 25 marca 2010 [dostęp 2026-03-25] (cz.).
  12. ↑ KNIHTISKÁRNA [online], www.knihtiskarna.cz [dostęp 2026-03-25] (cz.).
  13. ↑ Napsali o nás [online], Čokoládovna a muzeum Kutná Hora [dostęp 2026-03-25] (cz.).
  14. ↑ FILM LEGENDS EXPERIENCE MUSEUM AvP/Sci-fi Special [online], Kutná Hora - městský informační portál, 3 czerwca 2021 [dostęp 2026-03-25] (ang.).
  15. ↑ Muzeum KUTNOHORSKÝCH POVĚSTÍ, DUCHŮ A STRAŠIDEL [online], MUZEUMB [dostęp 2026-03-26] (cz.).
  16. ↑ Muzeum Tytoniu [online], Kutná Hora - městský informační portál, 9 marca 2016 [dostęp 2026-03-26] (pol.).
  17. ↑ Muzeum Alchymie (Alchemy Museum) in Kutna Hora [online], Atlas Obscura [dostęp 2026-03-26] (ang.).
  18. ↑ Museum of Bricks Kutna Hora [online], museumofbricks.cz [dostęp 2026-03-26] (cz.).
  19. ↑ Jezuitská kolej (GASK) [online], Kutná Hora - městský informační portál, 20 stycznia 2016 [dostęp 2026-03-25] (cz.).
  20. ↑ Sankturinovský dům [online], Galerie Felixe Jeneweina [dostęp 2026-03-25] (cz.).
  21. ↑ About us [online], pmi.com [dostęp 2026-03-24] (ang.).
  22. ↑ Registr ekonomických subjektů [online], Statistika [dostęp 2026-03-24] (cz.).
  23. ↑ Železniční stanice Kutná Hora hl.n. [online], cd.cz [dostęp 2026-03-24] (cz.).
  24. ↑ Integrace autobusové dopravy Kolínsko a Kutnohorsko [online], pid.cz (cz.).
  25. ↑ Historie [online], Sparta Kutná Hora [dostęp 2026-03-25] (cz.).
  26. ↑ Historie [online], fbckutnahora.cz [dostęp 2026-03-25] (cz.).
  27. ↑ Sportovní hala – Sportovní hala [online] [dostęp 2026-03-25] (cz.).
  28. ↑ TJ SPARTA Kutná Hora, z. s. - Plovárna [online], tjsparta-kh.cz [dostęp 2026-03-25] (cz.).
  29. ↑ TJ SPARTA Kutná Hora, z. s. - O nás [online], tjsparta-kh.cz [dostęp 2026-03-25] (cz.).
  30. ↑ TJ SPARTA Kutná Hora, z. s. - Sportovní kluby [online], tjsparta-kh.cz [dostęp 2026-03-25] (cz.).
  31. ↑ Ashley Dunnett, Kingdom Come: Deliverance 2 – Time Period and Setting [online], GameLeap [dostęp 2026-03-24] (ang.).

Linki zewnętrzne