Le Serf, The Art Institute of Chicago | |
| Autor |
Henri Matisse |
|---|---|
| Rodzaj | |
| Data powstania |
1900–1903 |
| Medium | |
| Wymiary |
ok. 92 cm |
| Miejsce przechowywania | |
| Lokalizacja |
różne muzea (odlewy) |
Le Serf – rzeźba autorstwa Henriego Matisse’a z 1900–1903.
Od ok. 1895 do 1907 Henri Matisse mieszkał i wynajmował atelier przy 19 quai Saint-Michel w Paryżu. W 1900 rozpoczął naukę rzeźby i przez kolejne trzy lata pracował pod kierunkiem Émile-Antoine’a Bourdelle’a, najpierw w Institut Rodin, a następnie w Académie de la Grande Chaumière. Lata 1900–1913 byłym pierwszym okresem aktywności rzeźbiarskiej Matisse’a, równoległej do jego wczesnej kariery malarskiej. W przypadku rzeźby „Le Serf” Matisse dopiero zaczynał rzeźbić i nie opanował jeszcze typowego dla dziewiętnastowiecznych akademików warsztatu technicznego.
Malarz nie traktował rzeźby jako przypadkowego hobby. Rzeźbienie stanowiło uzupełniające studium dla malarstwa: dawało możliwość bezpośredniego doświadczenia masy, ciężaru i objętości ludzkiego ciała. Le Serf był wyjątkowym eksperymentem rzeźbiarskim Matisse’a.
Pierwsza duża figura Matisse’a wykonana w glinie wyraźnie czerpie inspirację z Kroczącego mężczyzny Auguste’a Rodina, pierwotnie nazywanego Studium do św. Jana Chrzciciela (fr. Étude pour Saint-Jean-Baptiste). Matisse nie tylko zapożyczył ideę wykonania od Rodina, lecz zatrudnił modela Giovanniego Bevilacquę, przypominającego staturą Cesidia Pignatelliego, którego najmował Rodin. Bevilacqua, woźnica, z pochodzenia Włoch, był zatrudniony przez Matisse’a i Marqueta do przetransportowania płócien na Salon Niezależnych (fr. Salon des Indépendants). Na Rodinie zrobiła wrażenie surowa budowa oraz siła Pignatelliego. Matisse namalował Bevilacquę najpierw w 1900 – Akt męski (fr. Académie d’homme), Museum of Modern Art w Nowym Jorku i na kolejnym Akcie męskim (fr. Académie d’homme), z ok. 1900–1901, Musée Cantini w Marsylii – a następnie sportretował w 1901 – Portret Bevilacquy (fr. Portrait de Bevilacqua), Musée des Beaux-Arts w Bordeaux.
Dzięki zachowanej fotografii z 1903, wykonanej w atelier Matisse’a, wiadomo, że pierwotny gliniany posąg posiadał ręce. Później wykonano model gipsowy, który był wystawiany w 1904 i ponownie w 1906. Obok wczesnych odlewów w brązie, już nie posiadających rąk, wykonanych w 1908, istnieją egzemplarze odlewane później, zwłaszcza około 1931.
Rzeźby Matisse’a, z niewielkimi wyjątkami, były zasadniczo wykonywane w edycjach po 10 egzemplarzy, również Le Serf. Niektóre odlewy są możliwe do zlokalizowania, inne nie.
| Numer | Datowanie egzemplarza | Kolekcja | Rozmiary | Źródło |
|---|---|---|---|---|
| 1/10 | ok. 1908 | Art Institute of Chicago (nr 1949.202) | 91,5 × 30,5 × 34,3 cm | |
| 3/10 | datowane przez muzeum na ok. 1905 | Pinakothek der Moderne, Monachium (nr B 60) | 93 × 33 × 30 cm | |
| 6/10 | odlany przed 1929 | San Francisco Museum of Modern Art (nr 50.6095) | 91,7 × 37,8 × 33 cm | |
| 7/10 | – | Musée Matisse de Nice (nr 63.2.102) | 92,3 × 32 × 30 cm | |