Leszek Chróst

Szpiegostwo

CIA do współpracy zwerbowała go w 1964 r. w Bangkoku, w czasie jego pobytu w Tajlandii. Amerykanie dysponowali kompromitującymi zdjęciami z jego tajlandzkich kontaktów z kobietami, a Chróst był wtedy żonaty. Z oficerem CIA poznał go Alfred Stein, obywatel Austrii, a zwerbowaniu Chrósta miała udział amerykańska agentka działająca jako atrakcyjna dziewczyna do towarzystwa imieniem Suzi. Po podpisaniu zobowiązania przeszedł on specjalistyczne szkolenie z zakresu łączności radiowej, sporządzania tajnopisów i technik kontaktu z służbą wywiadowczą. Po powrocie do Polski zamieszkał przy ulicy Augustyna Locciego 3 na warszawskiej Sadybie, prowadząc „podwójne życie”. Zbierał informacje o polskim przemyśle zbrojeniowym, gospodarce i handlu zagranicznym, działaczach partyjnych, utrzymując kontakt z CIA m.in. poprzez nadawane drogą radiową zaszyfrowane depesze, system martwych skrzynek w Lesie Kabackim oraz osobiste spotkania z oficerami wywiadu podczas wyjazdów poza granice PRL. W 1969 r. przerwał działalność, niszcząc wszystkie materiały szpiegowskie, gdy za współpracę z Amerykanami na karę śmierci skazano Jerzego Strawę z Metalexportu. Współpracę z CIA wznowił w 1976 r. podczas wizyty w Helsinkach.

W 1979 r., w ramach tajnej operacji o nazwie „Tramp”, zaczął go rozpracowywać kontrwywiad Służby Bezpieczeństwa a 22 czerwca 1979 rano doszło do jego zatrzymania, gdy jechał z synami do pracy. W 1980 r. został w I instancji skazany na karę 25 lat pozbawienia wolności, a w II instancji wyrokiem Izby Wojskowej Sądu Najwyższego na karę śmierci. W styczniu 1981 r. został ułaskawiony, w ten sposób, że karę śmierci zamieniono mu na karę 25 lat pozbawienia wolności. 11 czerwca 1985 Chrósta oddano w ręce Amerykanów w ramach wymiany szpiegów na moście Glienicke w Berlinie (m.in. razem z Bogdanem Walewskim, strona amerykańska wydała m.in. Mariana Zacharskiego).

Amerykańskie służby zapewniły mu nową tożsamość oraz ochronę. Zamieszkał w USA, pracując w organizacji charytatywnej United Way of America w Baltimore w stanie Maryland. Przez ponad trzy dekady jego dalsze losy pozostawały tajemnicą. Krążyły teorie o jego rzekomym pobycie w Grecji. Zagadkę rozwiązał dziennikarz Tomasz Awłasewicz, autor książki „Łowcy szpiegów. Polskie służby kontra CIA", który odnalazł go w 2016 r. Chróst mieszkał wówczas w apartamencie na dalekich przedmieściach jednego z dużych amerykańskich miast, korzystając z ochrony zapewnionej przez służby.