Lowiaceae

*Lowiaceae*
	; Orchidantha maxillarioides
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	imbirowce
Rodzina	Lowiaceae
	Nazwa systematyczna
	Lowiaceae Ridl.; Fl. Malay Penins. 4: 291. 1 Dec 1924
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Lowiaceae – monotypowa rodzina roślin jednoliściennych z jednym rodzajem Orchidantha. Do rodzaju należą 32 gatunki. Zasięg geograficzny rodzaju obejmuje obszar od południowych Chin poprzez Półwysep Indochiński do Borneo w południowo-wschodniej Azji. Rośliny te rosną w runie nizinnych lasów tropikalnych, zwykle nad strumieniami i przy wodospadach, porastają także czasem poręby po wycince lasu.

Rośliny te bywają uprawiane jako ozdobne, zwłaszcza Orchidantha maxillarioides spotykana jest często w europejskich szklarniach. Liście Orchidantha fimbriata są wykorzystywane do owijania żywności. Roślina stosowana jest także jako lecznicza przy bólach klatki piersiowej i pleców.

Morfologia

Pokrój: Nagie byliny o sympodialnych kłączach pokrytych łuskami i rosnących pionowo lub poziomo, z bardzo skróconymi łodygami.
Liście: Odziomkowe, wyrastają dwurzędowo. Blaszka u dołu zwężona w ogonek liściowy z pochwiastą nasadą, poza tym lancetowata do eliptycznej, całobrzega, z użyłkowaniem, w pąku zwinięta.
Kwiaty: Obupłciowe, podobne do kwiatów storczyków, ale pachną nieprzyjemnie. Skupione są po kilka w gęste lub luźne kwiatostany wierzchotkowe wyrastające w kątach liści. Okwiat tworzy 6 listków wyrastających w dwóch okółkach. Wewnętrzny okółek składa się z dwóch niewielkich listków, często ościsto zakończonych i jednego większego, tworzącego warżkę kształtu owalnego lub łopatkowatego. Trzy listki zewnętrznego okółka są wąskie, u dołu zrośnięte w rurkę. Pręcików jest 5 (jeden jest zredukowany), są one wolne, ich nitki są krótkie i przylegają do nasady listków okwiatu, a pylniki otwierają się podłużnymi pęknięciami. Zalążnia dolna, trójkomorowa, z licznymi, anatropowymi zalążkami z dwuwarstwowym integumentem. Smukła szyjka słupka rozszerza się na końcu i zwieńczona jest trzema okazałymi łatkami znamion, całobrzegimi, wcinanymi lub postrzępionymi.
Owoce: Podłużne torebki, na szczycie z dzióbkiem, wysychające po dojrzeniu, otwierające się trzema klapami i zawierające liczne nasiona. Nasiona są kuliste do gruszkowatych, owłosione, z trójczęściową osnówką i skrobią, jako substancją zapasową.

Systematyka

Pozycja systematyczna rodziny według systemu APG V z 2026

Rodzina Lowiaceae stanowi grupę siostrzaną dla strelicjowatych (Streliziaceae):

←

bananowate Musaceae

	Lowiaceae

	strelicjowate Strelitziaceae

helikoniowate Heliconiaceae

	paciorecznikowate Cannaceae

	marantowate Marantaceae

	kostowcowate Costaceae

	imbirowate Zingiberaceae

Podział systematyczny

Orchidantha anthracina H.Ð.Trần, Luu & Škorničk.
Orchidantha borneensis N.E.Br.
Orchidantha chinensis T.L.Wu
Orchidantha crassinervia P.Zou & X.A.Cai
Orchidantha fimbriata Holttum
Orchidantha foetida Jenjitt. & K.Larsen
Orchidantha gigantea Škorničk. & A.Lamb
Orchidantha grandiflora Mood & L.B.Pedersen
Orchidantha holttumii K.Larsen
Orchidantha inouei Nagam. & S.Sakai
Orchidantha insularis T.L.Wu
Orchidantha ismailii Škorničk. & A.Lamb
Orchidantha jiewhoei Škorničk. & A.Lamb
Orchidantha laotica K.Larsen
Orchidantha lengguanii Škorničk.
Orchidantha longiflora (Scort.) Ridl.
Orchidantha lutescens Škorničk. & A.Lamb
Orchidantha maxillarioides (Ridl.) K.Schum.
Orchidantha megalantha Škorničk. & A.D.Poulsen
Orchidantha micrantha Škorničk. & A.D.Poulsen
Orchidantha nilusii Škorničk. & A.Lamb
Orchidantha quadricolor L.B.Pedersen & A.Lamb
Orchidantha ranchanensis Syauqina & Meekiong
Orchidantha sabahensis A.Lamb & L.B.Pedersen
Orchidantha sarawakensis Syauqina & Meekiong
Orchidantha siamensis K.Larsen
Orchidantha stercorea H.Ð.Tran & Škorničk.
Orchidantha suratii L.B.Pedersen, J.Linton & A.Lamb
Orchidantha ultramafica Škorničk. & A.Lamb
Orchidantha vietnamica K.Larsen
Orchidantha virosa Škorničk. & Q.B.Nguyen
Orchidantha yunnanensis P.Zou, C.F.Xiao & Škorničk.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).
1 2 3 4 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).
↑ James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium. University of Maryland. [dostęp 2010-11-15]. (ang.).
1 2 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-09]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 K.K. Kubitzki K.K. (red.), The Families and Genera of Vascular Plants. IV. Flowering Plants. Monocotyledons: Alismatanae and Commelinanae, Berlin, Heidelberg: Springer-Verlag, 1998, s. 275-277, ISBN 978-3-642-08378-5 .
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 542, 655, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 4 5 6 Delin Wu & W. John Kress: Lowiaceae Ridley. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2023-02-24].
↑ Rośliny kwiatowe. Wielka Encyklopedia Przyrody. Warszawa: Muza SA, s. 439. ISBN 83-7079-779-2.
↑ James W. Byng (i inni). Large‐scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V. „Journal of Systematics and Evolution”. 64 (5), s. 845–874, 2026-09-17. DOI: 10.1111/jse.70096.
↑ James W. Byng, Rogier van Vugt, Ehoarn Bidault, Mark W. Chase, Maarten J.M. Christenhusz: Angiosperm Phylogeny Poster APG V. APG V (2026), supplementary information. [dostęp 2026-10-06].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).

[apweb-2] 1 2 3 4 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).

[rev-3] James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium. University of Maryland. [dostęp 2010-11-15]. (ang.).

[powo-4] 1 2 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-09]. (ang.).

[kubitzki-5] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 K.K. Kubitzki K.K. (red.), The Families and Genera of Vascular Plants. IV. Flowering Plants. Monocotyledons: Alismatanae and Commelinanae, Berlin, Heidelberg: Springer-Verlag, 1998, s. 275-277, ISBN 978-3-642-08378-5 .

[mabb-6] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 542, 655, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[china-7] 1 2 3 4 5 6 Delin Wu & W. John Kress: Lowiaceae Ridley. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2023-02-24].

[encyk-8] Rośliny kwiatowe. Wielka Encyklopedia Przyrody. Warszawa: Muza SA, s. 439. ISBN 83-7079-779-2.

[APGV-9] James W. Byng (i inni). Large‐scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V. „Journal of Systematics and Evolution”. 64 (5), s. 845–874, 2026-09-17. DOI: 10.1111/jse.70096.

[APPV-10] James W. Byng, Rogier van Vugt, Ehoarn Bidault, Mark W. Chase, Maarten J.M. Christenhusz: Angiosperm Phylogeny Poster APG V. APG V (2026), supplementary information. [dostęp 2026-10-06].