H. Lundbeck

H. Lundbeck A/S
Logo
Ilustracja
Siedziba przedsiębiorstwa Lundbeck w dzielnicy Valby w Kopenhadze
Państwo

 Dania

Siedziba

Kopenhaga

Data powstania

14 sierpnia 1915

Forma prawna

aktieselskab (spółka akcyjna)

Udziałowcy

Lundbeckfonden (ok. 69%)

Numer rejestru

56759913

Zatrudnienie

5461 (średniorocznie, 2025)

Giełda

Nasdaq Copenhagen

ISIN

DK0061804697

Symbol akcji

HLUN A, HLUN B

Dane finansowe (2025)
Przychody

24,63 mld DKK

Położenie na mapie Kopenhagi
Mapa konturowa Kopenhagi, blisko dolnej krawiędzi po lewej znajduje się punkt z opisem „H. Lundbeck A/S”
Położenie na mapie Danii
Mapa konturowa Danii, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „H. Lundbeck A/S”
Położenie na mapie Regionu Stołecznego
Mapa konturowa Regionu Stołecznego, po lewej znajduje się punkt z opisem „H. Lundbeck A/S”
Ziemia55°39′04″N 12°30′55″E/55,651111 12,515278
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

H. Lundbeck A/S (Lundbeck) – duńskie przedsiębiorstwo farmaceutyczne założone w 1915 roku przez Hansa Lundbecka, z siedzibą główną w Kopenhadze. Specjalizuje się w badaniach, opracowywaniu, produkcji i sprzedaży leków stosowanych w chorobach i zaburzeniach ośrodkowego układu nerwowego, przede wszystkim w psychiatrii i neurologii.

Przedsiębiorstwo jest notowane na giełdzie Nasdaq Copenhagen. Jego większościowym akcjonariuszem jest fundacja Lundbeckfonden, która poprzez Lundbeckfond Invest A/S posiada około 69% kapitału zakładowego i kontroluje około 77% praw głosu.

Historia

Początki działalności

Przedsiębiorstwo zostało założone 14 sierpnia 1915 roku przez Hansa Lundbecka (1885–1943) jako firma handlowa zajmująca się sprzedażą różnorodnych towarów, w tym maszyn, artykułów spożywczych i sprzętu fotograficznego. Początkowo nie prowadziło działalności farmaceutycznej.

W 1924 roku do przedsiębiorstwa dołączył Eduard Goldschmidt, posiadający doświadczenie w branży chemicznej i farmaceutycznej. Lundbeck rozpoczął wówczas import i dystrybucję zagranicznych produktów leczniczych, a w kolejnej dekadzie również ich produkcję i pakowanie w Danii. Rozwój własnej produkcji był związany między innymi z ograniczeniami importowymi wprowadzanymi w okresie kryzysu gospodarczego lat 30..

W 1937 roku przedsiębiorstwo, we współpracy z instytutem biologicznym fundacji Carlsberg, opracowało swój pierwszy oryginalny preparat leczniczy, Epicutan, stosowany w leczeniu ran. W tym samym roku zatrudniono farmaceutę Olufa Hübnera, który odegrał istotną rolę w organizacji działalności badawczej. W 1939 roku przedsiębiorstwo przeniosło się do dzielnicy Valby w Kopenhadze, gdzie znajduje się jego główna siedziba.

Po II wojnie światowej Lundbeck rozbudowywał zaplecze badawcze i rozwijał własne preparaty, między innymi antybiotyki i leki przeciwbólowe. W 1950 roku kierownictwo przedsiębiorstwa objęła Grete Lundbeck, wdowa po założycielu, kontynuując jego rozwój w kierunku działalności farmaceutycznej.

Rozwój psychofarmakologii

W latach 50. XX wieku Lundbeck rozpoczął rozwój leków stosowanych w psychiatrii. W 1959 roku wprowadził na rynek Truxal (chloroprotyksen), lek przeciwpsychotyczny stosowany w leczeniu schizofrenii. W kolejnych latach rozszerzał portfolio o leki przeciwdepresyjne, w tym preparaty zawierające amitryptylinę.

Pod koniec lat 70. przedsiębiorstwo rozpoczęło stopniowe wycofywanie się z działalności niezwiązanej z farmacją. Pod koniec lat 80. skoncentrowało badania i produkcję na lekach stosowanych w chorobach i zaburzeniach ośrodkowego układu nerwowego.

Istotnym osiągnięciem przedsiębiorstwa było opracowanie citalopramu, leku przeciwdepresyjnego z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Badania prowadzone przez zespół chemików Lundbeck, w tym Klausa P. Bøgesø, doprowadziły do opracowania substancji, którą wprowadzono na rynek duński w 1989 roku pod nazwą Cipramil. Citalopram stał się jednym z najważniejszych produktów w historii przedsiębiorstwa i przyczynił się do jego międzynarodowej ekspansji.

W 2002 roku Lundbeck wprowadził do sprzedaży escitalopram, aktywny enancjomer citalopramu, sprzedawany między innymi pod nazwami Cipralex i Lexapro. Rozwój tej substancji stanowił kontynuację prowadzonych wcześniej prac nad inhibitorami transportera serotoniny.

W czerwcu 1999 roku akcje przedsiębiorstwa zostały wprowadzone na giełdę w Kopenhadze, co umożliwiło pozyskiwanie kapitału na dalszą ekspansję międzynarodową.

Ekspansja i przejęcia

W 2009 roku Lundbeck przejął amerykańskie przedsiębiorstwo Ovation Pharmaceuticals, tworząc własną sieć sprzedaży na rynku Stanów Zjednoczonych. W tym samym roku nabył francuskie przedsiębiorstwo Elaiapharm, zwiększając swoje zdolności produkcyjne. W 2011 roku zawarł umowę o współpracy z japońskim przedsiębiorstwem Otsuka Pharmaceutical dotyczącą rozwoju i komercjalizacji leków psychiatrycznych, między innymi preparatów zawierających arypiprazol i brekspiprazol.

W październiku 2019 roku Lundbeck zakończył przejęcie amerykańskiej spółki Alder BioPharmaceuticals za kwotę do około 1,95 mld USD. Transakcja umożliwiła pozyskanie praw do eptinezumabu, przeciwciała monoklonalnego opracowanego do profilaktyki migreny. Lek, sprzedawany pod nazwą Vyepti, został dopuszczony do obrotu w Unii Europejskiej w styczniu 2022 roku.

W grudniu 2024 roku Lundbeck zakończył przejęcie amerykańskiego przedsiębiorstwa Longboard Pharmaceuticals za około 2,6 mld USD. Głównym przedmiotem zainteresowania był eksperymentalny lek beksykaseryna (ang. bexicaserin), rozwijany w leczeniu ciężkich postaci padaczki, w tym zespołu Dravet. Transakcja stanowiła element rozwoju działalności przedsiębiorstwa w zakresie rzadkich chorób neurologicznych.

Leki i działalność badawcza

W działalności badawczej Lundbeck szczególne znaczenie miało opracowanie leków przeciwdepresyjnych z grupy SSRI i innych substancji wpływających na neurotransmisję serotoninergiczną. Opracowane przez przedsiębiorstwo citalopram i escitalopram należały do najważniejszych produktów w jego historii.

Kolejnym lekiem opracowanym w laboratoriach Lundbeck była wortioksetyna, związek oznaczany w toku badań jako Lu AA21004. Substancja łączy hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny z oddziaływaniem na kilka typów receptorów serotoninowych. Jej odkrycie i charakterystykę farmakologiczną opisano między innymi w publikacji z 2011 roku w czasopiśmie Journal of Medicinal Chemistry.

Wortioksetyna została po raz pierwszy dopuszczona do obrotu w Stanach Zjednoczonych w 2013 roku, a w grudniu tego samego roku uzyskała pozwolenie na dopuszczenie do obrotu w Unii Europejskiej pod nazwą Brintellix.

W historii przedsiębiorstwa istotną rolę odgrywały również leki przeciwpsychotyczne, takie jak chloroprotyksen (Truxal), klopentyksol, zuklopentyksol (Clopixol) i sertindol (Serdolect).

Portfolio Lundbeck obejmuje także leki opracowane przez inne przedsiębiorstwa i wprowadzane do sprzedaży na podstawie umów licencyjnych, współpracy handlowej lub przejęć. Należą do nich między innymi:

Leki znajdujące się w portfolio Lundbeck nie są zatem wyłącznie substancjami opracowanymi przez jego własne zespoły badawcze. Działalność przedsiębiorstwa obejmuje również współpracę z innymi producentami oraz rozwijanie i komercjalizację produktów pozyskanych w drodze przejęć.

Struktura własnościowa i działalność

W 1954 roku Grete Lundbeck utworzyła fundację Lundbeckfonden, której celem było zapewnienie długoterminowego rozwoju przedsiębiorstwa oraz finansowanie badań naukowych. Fundacja stopniowo zwiększała swój udział we własności przedsiębiorstwa i zachowała nad nim kontrolę również po wprowadzeniu akcji Lundbeck na giełdę w 1999 roku.

Według danych na koniec 2025 roku Lundbeck prowadził działalność bezpośrednio w ponad 20 krajach, a jego produkty były zarejestrowane w ponad 80 państwach. Średnioroczne zatrudnienie wynosiło 5461 pełnych etatów, natomiast na koniec roku przedsiębiorstwo zatrudniało 5214 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty.

W 2025 roku przychody przedsiębiorstwa wyniosły 24,63 mld koron duńskich (DKK), wobec 22,004 mld DKK w 2024 roku. Zysk netto wyniósł 3,192 mld DKK, a wydatki na badania i rozwój osiągnęły 4,895 mld DKK, co odpowiadało 19,9% przychodów.

Do głównych produktów przedsiębiorstwa pod względem przychodów w 2025 roku należały Rexulti (6,205 mld DKK), Brintellix/Trintellix (4,554 mld DKK), Vyepti (4,476 mld DKK) oraz preparaty z grupy Abilify LAI (3,776 mld DKK).

Strategia i reorganizacja

W 2024 roku Lundbeck przyjął strategię Focused Innovator, zakładającą większą koncentrację na rozwoju wyspecjalizowanych terapii neurologicznych i psychiatrycznych, w tym leków stosowanych w rzadkich chorobach układu nerwowego. Elementem strategii było zwiększanie inwestycji w badania oraz pozyskiwanie nowych projektów poprzez współpracę i przejęcia przedsiębiorstw biotechnologicznych.

We wrześniu 2025 roku przedsiębiorstwo ogłosiło reorganizację działalności handlowej w 27 krajach Europy, Azji, Ameryki Łacińskiej i Bliskiego Wschodu. Sprzedaż, marketing i dystrybucja leków miały zostać przekazane trzem partnerom regionalnym: Swixx Group, Zuellig Pharma i NewBridge Pharmaceuticals. Reorganizacja objęła 602 stanowiska pracy, przy czym większość dotychczasowych pracowników miała otrzymać możliwość zatrudnienia u nowych partnerów.

Działalność w Polsce

Lundbeck prowadził działalność na polskim rynku od 1994 roku. W 2018 roku polski oddział przedsiębiorstwa informował o obecności Lundbeck w 56 krajach świata.

W 2025 roku Polska znalazła się w grupie 21 krajów, w których Lundbeck zdecydował się przekazać działalność handlową grupie Swixx. Zmiana była elementem szerszej reorganizacji międzynarodowej sieci sprzedaży przedsiębiorstwa.

Kontrowersje i postępowania prawne

Porozumienia dotyczące citalopramu

W 2002 roku Lundbeck zawarł porozumienia z producentami leków generycznych, dotyczące opóźnienia wprowadzenia na rynek preparatów zawierających citalopram. W zamian za zobowiązanie producentów do powstrzymania się od wejścia na określone rynki przedsiębiorstwo przekazywało im płatności oraz nabywało zapasy ich produktów.

W czerwcu 2013 roku Komisja Europejska uznała, że porozumienia te naruszały unijne prawo konkurencji, i nałożyła na Lundbeck karę w wysokości 93,766 mln euro. Na uczestniczących w porozumieniach producentów leków generycznych nałożono dodatkowo kary w łącznej wysokości 52,239 mln euro.

W 2016 roku skargi przedsiębiorstw na decyzję Komisji zostały oddalone przez sąd unijny, a 25 marca 2021 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oddalił wniesione odwołania, utrzymując rozstrzygnięcie dotyczące naruszenia prawa konkurencji.

Ugoda dotycząca leku Xenazine

W kwietniu 2019 roku amerykańska spółka Lundbeck LLC zgodziła się zapłacić 52,6 mln USD w ramach ugody z władzami federalnymi Stanów Zjednoczonych. Sprawa dotyczyła zarzutów naruszenia przepisów False Claims Act poprzez finansowanie dopłat pacjentów do leku Xenazine (tetrabenazyna) za pośrednictwem pozornie niezależnej fundacji charytatywnej. Według amerykańskiego Departamentu Sprawiedliwości mechanizm ten służył między innymi zwiększaniu sprzedaży produktu finansowanego ze środków federalnych programów ochrony zdrowia.

W ramach ugody Lundbeck zobowiązał się również do realizacji pięcioletniego porozumienia dotyczącego zgodności działalności z prawem, przewidującego dodatkowe mechanizmy kontroli i nadzoru. Ugoda zakończyła postępowanie dotyczące przedstawionych zarzutów.

Dystrybucja pentobarbitalu w Stanach Zjednoczonych

W 2011 roku Lundbeck znalazł się w centrum debaty dotyczącej wykorzystywania pentobarbitalu, sprzedawanego pod nazwą Nembutal, do wykonywania kary śmierci w Stanach Zjednoczonych. Po krytyce ze strony organizacji zajmujących się prawami człowieka przedsiębiorstwo wprowadziło ograniczenia w dystrybucji leku, mające uniemożliwić jego dostarczanie zakładom karnym wykorzystującym go do wykonywania egzekucji.

Przedsiębiorstwo uzależniło sprzedaż pentobarbitalu od przestrzegania przez dystrybutorów nowych warunków, zakazujących przekazywania leku do celów wykonywania egzekucji. Pod koniec 2011 roku Lundbeck sprzedał prawa do produktu amerykańskiemu przedsiębiorstwu Akorn, które zobowiązało się do utrzymania ograniczeń dystrybucyjnych.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Claus Skovhus, Ove W. Dietrich, Poul Scheuer: Lundbeck-koncernen. Lex – Danmarks Nationalleksikon. [dostęp 2026-11-01]. (duń.).
  2. 1 2 3 4 5 6 H. Lundbeck A/S – Annual Report 2025. H. Lundbeck A/S, 2026-02-04. [dostęp 2026-11-01]. (ang.).
  3. 1 2 Jørgen V. Grevsen, Hanne Kirkegaard, Edith Kruse, Poul R. Kruse, Early achievements of the Danish pharmaceutical industry – 8. Lundbeck, „Theriaca” (43), 2016, s. 9–61, PMID: 27491172 (duń.).
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 Our history. H. Lundbeck A/S. [dostęp 2026-11-01]. (ang.).
  5. 1 2 3 Klaus P. Bøgesø, Connie Sánchez: The Discovery of Citalopram and Its Refinement to Escitalopram. Analogue-Based Drug Discovery III, Wiley-VCH, 2012. [dostęp 2026-11-01]. (ang.).
  6. ↑ Lundbeck completes the acquisition of Alder BioPharmaceuticals. U.S. Securities and Exchange Commission, 2019-10-22. [dostęp 2026-11-01]. (ang.).
  7. 1 2 Vyepti. Europejska Agencja Leków. [dostęp 2026-11-01]. (pol.).
  8. 1 2 Denmark's Lundbeck bets on epilepsy drug in $2.6 bln Longboard deal. Reuters, 2024-10-14. [dostęp 2026-11-01]. (ang.).
  9. ↑ Lundbeck completes acquisition of Longboard. H. Lundbeck A/S, 2024-12-02. [dostęp 2026-11-01]. (ang.).
  10. ↑ Benny Bang-Andersen, Discovery of 1-[2-(2,4-Dimethylphenylsulfanyl)phenyl]piperazine (Lu AA21004): A Novel Multimodal Compound for the Treatment of Major Depressive Disorder, „Journal of Medicinal Chemistry”, 54 (9), 2011, s. 3206–3221, DOI: 10.1021/jm101459g (ang.).
  11. ↑ Andrew Gibb, Emma D. Deeks, Vortioxetine: First Global Approval, „Drugs”, 74 (1), 2014, s. 135–145, DOI: 10.1007/s40265-013-0161-9, PMID: 24311349 (ang.).
  12. ↑ Brintellix. European Medicines Agency. [dostęp 2026-11-01]. (ang.).
  13. ↑ Anker Brink Lund: Lundbeckfonden. Lex – Danmarks Nationalleksikon. [dostęp 2026-11-01]. (duń.).
  14. ↑ Record 2025 performance with revenue up 13% CER and adjusted EBITDA up 24% CER positions Lundbeck for continued growth in 2026. Nasdaq Copenhagen, 2026-02-04. [dostęp 2026-11-01]. (ang.).
  15. 1 2 Angus Liu: Lundbeck, in major resource reallocation, bows out 27 markets and lays off 602 staffers. Fierce Pharma, 2025-09-09. [dostęp 2026-11-01]. (ang.).
  16. ↑ Lundbeck w Polsce. H. Lundbeck A/S. [dostęp 2018-05-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-17)].
  17. ↑ Lundbeck sharpens commercial focus in line with strategy, initiates partnering in 27 markets by end-2025. H. Lundbeck A/S, 2025-09-09. [dostęp 2026-11-01]. (ang.).
  18. 1 2 Summary of Commission Decision of 19 June 2013, Case AT.39226 – Lundbeck. Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, 2015-03-07. [dostęp 2026-11-01]. (ang.).
  19. ↑ The Court of Justice dismisses the appeals of a number of manufacturers of medicines involved in an agreement seeking to delay the marketing of the generic antidepressant citalopram. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, 2021-03-25. [dostęp 2026-11-01]. (ang.).
  20. ↑ Three Pharmaceutical Companies Agree to Pay a Total of Over $122 Million to Resolve Allegations That They Paid Kickbacks Through Co-Pay Assistance Foundations. United States Department of Justice, 2019-04-04. [dostęp 2026-11-01]. (ang.).
  21. ↑ Lundbeck LLC – Corporate Integrity Agreement. U.S. Department of Health and Human Services, Office of Inspector General. [dostęp 2026-11-01]. (ang.).
  22. 1 2 Adam Gabbatt, David Batty: Danish firm Lundbeck to stop US jails using drug for lethal injections. The Guardian, 2011-07-01. [dostęp 2026-11-01]. (ang.).
  23. ↑ US pharmaceutical firm Hospira under fire over use of its drugs in executions. The Guardian, 2012-01-06. [dostęp 2026-11-01]. (ang.).

Linki zewnętrzne