MOS Technology 6502

Procesor MOS 6502 w obudowie DIL-40

MOS Technology 6502 – 8-bitowy mikroprocesor firmy MOS Technology, który premierę miał 16 września 1975 roku.

Został zaprojektowany przez niewielki zespół pod kierownictwem Chucka Peddle, inżyniera, który brał udział w pracach nad procesorem Motorola 6800. 6502 powstał jako tańsza alternatywa dla procesora Motoroli. W 1975 roku kosztował on 25 USD (podczas gdy np. Intel 8080 kosztował 150 USD a Motorola 6800 blisko 200 USD).

Dzięki niskiej cenie stał się on podstawą do konstrukcji pionierskich komputerów takich jak KIM-1 czy Apple I, a następnie był szeroko wykorzystywany w wielu mikrokomputerach (w szczególności - komputerach domowych), których całe rodziny były budowane na bazie tego procesora. Należą do nich m.in. Apple II, Atari czy Commodore PET. Stosowano go także w automatach do gier oraz konsolach.

Powstało też wiele wariantów oraz procesory kompatybilne. Przykładem jest MOS 6510 (i jego odmiany) stosowane w późniejszych komputerach 8-bitowych produkowanych przez Commodore. Oprócz zastosowania do budowy komputerów, były (i są) one wykorzystywane w systemach wbudowanych oraz jako mikrokontrolery. Niektóre warianty, jak np. WDC 65C02, są produkowane do dzisiaj (2025).

Następcą 6502 jest procesor 65816, programowo kompatybilny z rodziną procesorów 65xx.

Opis

Schemat wyprowadzeń układu MOS 6502

Charakterystyka:

Wewnętrznie mikroprocesor zawiera tylko 3 rejestry 8-bitowe dostępne bezpośrednio dla programisty:

Nie jest to jednak dużą wadą, ze względu na istnienie specjalnego trybu adresowania pamięci (tzw. adresowanie strony zerowej), w którym początkowe 256 bajty pamięci RAM mogły być wykorzystane prawie jak rejestry wewnętrzne. Reszta pamięci adresowana jest przy użyciu większości z 13 trybów adresowania, zarówno pośrednich (przez adresy na stronie zerowej) jak i absolutnych (w tym indeksowanych).

MOS 6502 w odróżnieniu od swojego konkurenta Z80 nie ma specjalnych rozkazów do obsługi urządzeń wejścia-wyjścia. Obszar stosu zaimplementowano za pomocą 8-bitowego rejestru stosu (SP), odwołującego się wyłącznie do pierwszej strony pamięci (adresy od 0x100 do 0x1ff).

Wersje

Mikroprocesor MOS 6502 był pierwszym modelem "rodziny". Oprócz niego firma MOS Technology zaprojektowała i wprowadziła na rynek inne modele wstecznie zgodne z pierwszym modelem:

Obliczenia

Mikroprocesor 6502 mógł wykonywać m.in. takie instrukcje jak dodawanie oraz odejmowanie, nie był jednak wyposażony w instrukcje dzielenia i mnożenia.

Urządzenia z procesorem 6502

Komputery

Konsole

Automaty do gier

Zobacz też