Marcin Wilk

Marcin Wilk (ur. 1978 w Krakowie) – polski dziennikarz, pisarz i aktywista literacki, z wykształcenia literaturoznawca. Badacz historii XX wieku.

Marcin Wilk
Data i miejsce urodzenia

1978
Kraków

Alma Mater

Uniwersytet Jagielloński

Dziedzina sztuki

literatura historia społeczna

Strona internetowa

Działalność publiczna

Pole literackie

Absolwent filologii polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim (2002). Jako dziennikarz, reporter i krytyk publikował na łamach m.in. Polityki, Tygodnika Powszechnego, Przekroju, art.papieru, Czasu Kultury, Dekady Literackiej, Ha!artu, Krakowa, onet.pl, Pograniczy, Prime'u, Radaru, Zadry, Przeglądu Polskiego, Lampy. Przez wiele lat współpracował z Radiem Kraków. Przez kilka lat redagował kolumnę książkową w Dzienniku Polskim. Stały współpracownik miesięcznika Znak, a także miesięcznika Charaktery.

Współpracuje z wydawnictwami i instytucjami kultury. Jako konsultant programów literackich pełnił rolę eksperta dla m.in. Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W latach 2011–2013 pracował jako redaktor wniosku aplikacyjnego Kraków Miastem Literatury Unesco. W latach 2010-2024 zasiadał w jury Krakowskiej Książki Miesiąca. W kadencji 2025-2027 członek Kapituły Nagrody Conrada.

Był kuratorem m.in. cyklu "bln_krk" w Goethe-Institut w Krakowie oraz pasma "Przemysły książki" na Festiwalu Conrada (2014-2019).

Aktywnie zajmuje się nowymi odczytaniam i interpretacjami literatury nie-nowej. Od 2016 roku moderator sekcji klasyka Dyskusyjnych Klubów Czytelniczych. Prowadził cykl "Wyszukaj klasyka", "przybliżając sylwetki pisarek i pisarzy niewznawianych, dostępnych jedynie w dobrych antykwariatach, a wybijających się ponad czasy, w których żyli".

W sieci znany jako Wyliczanka, w ramach którego prowadził wywiady #rozmoWyliczanki.

Pole naukowe

Zajmuje się historią społeczną, ze szczególnym uwzględnieniem historii płci, emocji oraz relacji międzygatunkowych. Kierownik grantu badawczego Narodowe Centrum Nauki. Współpracownik Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk.

Twórczość

Książki

  • W biegu... Książka podróżna, wydawnictwo Universitas (2010)
  • Tyle słońca. Anna Jantar. Biografia, wyd. Znak (2015, wyd. II 2020, wyd. III 2025)
  • Kwiatkowska. Żarty się skończyły, wyd. Znak (2019, wyd. II 2022)
  • Pokój z widokiem. Lato 1939, wyd. W.A.B. (2019)
  • Lepszy gatunek. Psio-ludzkie historie, wyd. W.A.B. (2024)
  • Jedyna. Biografia Karoliny Lanckorońskiej, wyd. Znak (2025)

Audiobooki

  • Kwiatkowska. Żarty się skończyły. Czyta Małgorzata Lewińska (2019)
  • Lepszy gatunek. Psio-ludzkie historie. Czyta Maciej Raniszewski (2024)
  • Tyle słońca. Anna Jantar. Biografia. Czyta Michał Klawiter (2025)
  • Jedyna. Biografia Karoliny Lanckorońskiej. Czyta Małgorzata Gołot (2025)

Przekłady

  • Równość Stuart White, wydawnictwo Sic! (2008, przekład z angielskiego)

Artykuły naukowe (wybór)

  • [wraz z Marta Prochwicz] Janina Ludawska in memoriam, Zagłada Żydów. Studia i Materiały, 2020 (16), s. 47-51.
  • Młodzież międzywojennego miasta w świetle prasy lokalnej. Przypadek Tarnowa, Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych, 2021 (82), s. 183-215.
  • Sprawczość w badaniach nad historią społeczną dziewcząt. Przykład międzywojennego Tarnowa, Kultura i Społeczeństwo, 2022 (4), s. 159-180.
  • Agnieszka Osiecka's Diaries and Notes as a Source for Research into the History of Girlhood, Acta Poloniae Historica, 2023 (127), s. 167-176.
  • From Girls into Women, From Boys into Men. An Expert's Discourse and the Press in a Medium-Sized City in Interwar Poland. The Example of Tarnów W: Sexuality, Family Planning, and Reproduction. Historical Dimensions in Central and Eastern Europe from 1600 till Today, eds. by Fritz Dross, Birgid Nemec, Igor Kąkolewski, transcript Verlag, Bielefeld 2025, s. 107-118.
  • First Love in the Egodocuments of Girls in Interwar Poland. A Case Study of Texts by Irena Kwiatkowska and Sonia Caplan, Acta Poloniae Historica, 2025 (131), s. 155-174.
  • Sex, Youth, and Moral Panic in the Interwar Polish City: The Case of Tarnów W: Sex Lives and Churches in Polish Territories Through the Ages. Forbidden Fruit, eds. by Michael Zok, Jaśmina Korczak-Siedlecka, Palgrave Macmillan, Cham 2025, s. 233-252.

Nagrody i stypendia

Przypisy

  1. ↑ Literatura - Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [dostęp 2025-07-15].
  2. ↑ Wniosek aplikacyjny Krakowa do Unesco [online], 15 lipca 2013 [dostęp 2021-08-19].
  3. ↑ O KONKURSIE – Krakowska Książka Miesiąca [online] [dostęp 2025-02-27].
  4. ↑ https://bip.krakow.pl/zarzadzenia/2025/533/X19BS19fOTE5MTM=/533_2025.pdf
  5. ↑ bln_krk [online], 23 marca 2017 [dostęp 2021-08-19] [zarchiwizowane z adresu 2017-07-28].
  6. ↑ Przemysły Książki - Conrad Festiwal [online], 25 października 2018 [dostęp 2021-08-19].
  7. ↑ Redaktor, O Dyskusyjnych Klubach Czytelniczych rozmawiamy z Marcinem Wilkiem [online], Kulturatka.pl – wydarzenia kulturalne, 29 kwietnia 2019 [dostęp 2025-07-15].
  8. ↑ Dyskusyjne Kluby Czytelnicze [online], 14 sierpnia 2021 [dostęp 2021-08-19].
  9. ↑ Wyszukaj Klasyka [online], Kraków Miasto Literatury UNESCO [dostęp 2025-07-15].
  10. ↑ Wyliczanka.eu [online], wyliczanka.eu [dostęp 2024-04-28].
  11. ↑ #rozmoWyliczanki [online], YouTube [dostęp 2025-07-15].
  12. ↑ Marcin Wilk [online], Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN - Instytut Historii PAN [dostęp 2025-07-15].
  13. ↑ Marcin Wilk, W biegu... książka podróżna: rozmowy z pisarzami (i nie tylko), Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 2010, ISBN 978-83-242-1213-2 [dostęp 2024-04-26].
  14. ↑ Marcin Wilk, Dorota Gruszka, Tyle słońca: Anna Jantar: biografia, Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2015, ISBN 978-83-240-3399-7 [dostęp 2024-04-26].
  15. ↑ Marcin Wilk, Kwiatkowska: żarty się skończyły, Wydanie I, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2019, ISBN 978-83-240-5566-1, OCLC on1097602729 [dostęp 2024-04-26].
  16. ↑ Marcin Wilk, Pokój z widokiem: lato 1939, Wydanie I, Warszawa: Wydawnictwo WAB, 2019, ISBN 978-83-280-6699-1, OCLC 1107594417 [dostęp 2024-04-26].
  17. ↑ Marcin Wilk, Lepszy gatunek: psio-ludzkie historie, Wydanie I, Warszawa: Wydawnictwo WAB, 2024, ISBN 978-83-8318-354-1 [dostęp 2024-04-26].
  18. ↑ Jedyna. Biografia Karoliny Lanckorońskiej | Marcin Wilk [online], Lubimyczytać.pl [dostęp 2025-06-19].
  19. ↑ Kwiatkowska. Żarty się skończyły - Marcin Wilk [online], Audioteka [dostęp 2025-04-25].
  20. ↑ Lepszy gatunek - audiobook [online], www.empik.com [dostęp 2025-04-25].
  21. ↑ Tyle słońca. Anna Jantar. Biografia - Marcin Wilk [online], Audioteka [dostęp 2025-06-19].
  22. ↑ Jedyna. Biografia Karoliny Lanckorońskiej - Marcin Wilk [online], Audioteka [dostęp 2025-11-11].
  23. ↑ Stuart Gordon White, Katarzyna Nadana-Sokołowska, Marcin Wilk, Równość, Key Concepts, Warszawa: Wydawnictwo Sic!, 2008, ISBN 978-83-60457-58-0 [dostęp 2024-04-26].
  24. ↑ Marcin Wilk, Marta Prochwicz, Janina Ludawska in memoriam, „Zagłada Żydów. Studia i Materiały” (16), 2020, s. 47–51, DOI: 10.32927/ZZSiM.643, ISSN 2657-3571 [dostęp 2025-11-11].
  25. ↑ Marcin Wilk, Młodzież międzywojennego miasta w świetle prasy lokalnej. Przypadek Tarnowa, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych”, 82, 2021, s. 183–215, DOI: 10.12775/RDSG.2021.06, ISSN 2450-8470 [dostęp 2025-11-11].
  26. ↑ Marcin Wilk, Sprawczość w badaniach nad historią społeczną dziewcząt. Przykład międzywojennego Tarnowa, „Kultura i Społeczeństwo”, 66 (4), 2022, s. 159–180, DOI: 10.35757/KiS.2022.66.4.7, ISSN 2300-195X [dostęp 2025-11-11].
  27. ↑ Marcin Wilk, Agnieszka Osiecka’s Diaries and Notes as a Source for Research into the History of Girlhood, „Acta Poloniae Historica”, 127, 2023, s. 167–176, DOI: 10.12775/APH.2022.127.09, ISSN 2450-8462 [dostęp 2025-11-14] (ang.).
  28. ↑ From Girls into Women, From Boys into Men. An Expert's Discourse and the Press in a Medium-Sized City in Interwar Poland. The Example of Tarnów, [w:] Sexuality, Family Planning, and Reproduction, transcript Verlag [dostęp 2025-11-11] (niem.).
  29. ↑ Marcin Wilk, First Love in the Egodocuments of Girls in Interwar Poland. A Case Study of Texts by Irena Kwiatkowska and Sonia Caplan, „Acta Poloniae Historica”, 131, 2025, s. 155–174, DOI: 10.12775/APH.2025.131.07, ISSN 2450-8462 [dostęp 2025-11-11] (ang.).
  30. ↑ Marcin Wilk, Sex, Youth, and Moral Panic in the Interwar Polish City: The Case of Tarnów, Michael Zok, Jaśmina Korczak-Siedlecka (red.), Cham: Springer Nature Switzerland, 2025, s. 233–252, DOI: 10.1007/978-3-032-00415-4_10, ISBN 978-3-032-00415-4.
  31. ↑ Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej - Stypendium dziennikarskie [online], fwpn.org.pl [dostęp 2024-07-03] (pol.).
  32. ↑ https://bip.mkidn.gov.pl/media/docs/stypendia/20171229_Lista_stypendystow_2018.pdf
  33. ↑ https://bip.mkidn.gov.pl/media/docs/ogloszenia/2022/20221220_-_Lista_stypendystow_2023.pdf
  34. ↑ Marcin Wilk Kwiatkowska. Żarty się skończyły – Krakowska Książka Miesiąca [online] [dostęp 2024-07-03] (pol.).
  35. ↑ Nagroda Krakowa Miasta Literatury UNESCO [online], Kraków Miasto Literatury UNESCO [dostęp 2024-07-03] (pol.).
  36. ↑ Meet our virtual writers in residence [online], National Centre for Writing | NCW [dostęp 2024-07-04] (ang.).
  37. ↑ Laureaci Stypendiów Twórczych Miasta Krakowa 2022 - Magiczny Kraków [online], www.krakow.pl [dostęp 2024-07-04].
  38. ↑ Marcin Wilk laureatem Krakowskiej Książki Miesiąca! [online], biblioteka.krakow.pl [dostęp 2025-12-01].
  39. ↑ Wyniki naboru wniosków o stypendium z FPT styczeń-luty 2026 [online], zaiks.org.pl [dostęp 2026-08-29].

Linki zewnętrzne