 | |||||||||||||||||||||
| Data i miejsce urodzenia |
4 stycznia 1901 | ||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
20-22 kwietnia 1940 | ||||||||||||||||||||
| Wzrost |
172 cm | ||||||||||||||||||||
| Pozycja | |||||||||||||||||||||
| Kariera seniorska | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| Kariera reprezentacyjna | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| Kariera trenerska | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| Odznaczenia | |||||||||||||||||||||
 | |||||||||||||||||||||
Marian Spoida (Spojda) (ur. 4 stycznia 1901 w Poznaniu, zm. 20-22 kwietnia 1940 w Katyniu) – polski piłkarz (pomocnik) i trener piłkarski. Długoletni zawodnik poznańskiej Warty. Olimpijczyk 1924.
W niemieckiej metryce urodzenia zapisano jego nazwisko w brzmieniu Spoida. W polskich dokumentach i źródłach widnieje nazwisko Spojda. Brak dokumentów poświadczających sądową zmianę pierwotnej pisowni Spoida. W niektórych opracowaniach pojawia się stwierdzenie jakoby formy Spojda nikt nie usankcjonował. Tymczasem warto zwrócić uwagę na publikację w Monitorze Polskim, w której zapisano, iż na wniosek prezesa Rady Ministrów, płk. dyplom. Walerego Sławka, zarządzeniem nr 64 z 19 marca 1931 roku nadano odznaczenia państwowe osobom, które zasłużyły się na polu rozwoju wychowania fizycznego i sportu oraz na polu rozwoju sportu. Wśród odznaczonych Srebrnym Krzyżem Zasługi znalazł się Marian Spojda (pisany przez jot) - urzędnik w Poznaniu. Rok wcześniej w decyzji Polskiego Związku Piłki Nożnej, zatwierdzającej przyznanie odznak honorowych dla piłkarzy polskich za udział w grach międzypaństwowych i międzymiastowych, wymieniono Spojdę. W takim też brzmieniu widnieje jego nazwisko w Komunikacie Oficjalnym Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w Krakowie z 1926 (załączony skan dokumentu) oraz w innych międzywojennych publikacjach. W spisie członków KS Warta z 1928 jest wymieniony jako Spojda. W aktach personalnych nr 1686 Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie figuruje jako Spojda. Wszystkie dokumenty wojskowe zgromadzone w tych aktach wystawione są na nazwisko Spojda.
Marian Spoida urodził się 4 stycznia 1901 w Poznaniu, w rodzinie Piotra i Jadwigi z Przybylskich.
Spoida pracował jako urzędnik bankowy. Uczestniczył w powstaniu wielkopolskim i wojnie polsko-bolszewickiej. Absolwent Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie i Szkoły Podchorążych Wojsk Łączności w Zegrzu. Zweryfikowany w stopniu podporucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1921 w korpusie oficerów rezerwy łączności (jako Spojda). W 1934 roku posiadał przydział mobilizacyjny do 6 Batalionu Telegraficznego w Jarosławiu (jako Spojda).
Rozpoczynał grać w piłkę w poznańskiej drużynie Chelsea, później był piłkarzem Posnanii (1915–1916) oraz poznańskiej Warty (1916–1929). Z klubem tym brał udział w finałach mistrzostw Polski, a w 1929 został mistrzem kraju. W reprezentacji zadebiutował 3 września 1922 w meczu z Rumunią, ostatni raz zagrał w 1928. Brał udział w igrzyskach olimpijskich w Paryżu. Łącznie w biało-czerwonych barwach rozegrał 14 oficjalnych spotkań (jeden mecz z jego udziałem uznano w 1997 za nieoficjalny). Występował na pozycji lewego, a później środkowego pomocnika. Mistrz Polski 1929 oraz wicemistrz 1922, 1925 i 1928.
Po zakończeniu kariery piłkarskiej został trenerem. Krótko prowadził kluby w rodzinnym mieście Legię Poznań (1930) i Wartę (1931–1932). Po ukończeniu kursu trenerskiego zatrudniony z dniem 1 maja 1932 jako trener objazdowy PZPN, gdzie pracował m.in. jako asystent selekcjonera Józefa Kałuży (1934–1939). Pełnił funkcję asystenta selekcjonera podczas finałów mistrzostw świata, rozgrywanych w 1938 r. we Francji. W jednym meczu – przegranym 1:2 z Łotwą – samodzielnie poprowadził kadrę (25 września 1938 w Rydze). Spotkanie z Łotyszami było jednym z dwóch meczów polskiej reprezentacji rozgrywanych tego dnia (25 września 1938). W drugim drużyna prowadzona przez Kałużę zremisowała z Jugosławią.
Jako podporucznik rezerwy 3 pułku lotniczego uczestniczył w kampanii wrześniowej i dostał się do radzieckiej niewoli. Wg stanu z kwietnia 1940 r. był przetrzymywany w obozie jenieckim w Kozielsku. Do dyspozycji naczelnika UNKWD obwodu smoleńskiego został skierowany w dniach 19–21.04.1940 r.*. Został rozstrzelany przez NKWD w Lesie Katyńskim. W trakcie prac ekshumacyjnych prowadzonych w 1943 roku przez Niemców przy jego zwłokach (nr 3624) znaleziono dowód osobisty oraz legitymację KS Warta.
5 października 2007 minister obrony Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie do stopnia porucznika. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
.svg){kind=small}