Matarnia

Matarnia

część miasta
Osiedle XI-lecia PRLu zlokalizowane w dzielnicy Matarnia.
Państwo	Polska
Województwo	pomorskie
Aglomeracja	trójmiejska
Miasto	Gdańsk
W granicach Gdańska	1 stycznia 1973
Zarządzający	Agnieszka Górka (przewodnicząca Zarządu Dzielnicy)
Powierzchnia	14,48 km²
Populacja (2019) • liczba ludności • gęstość	5 939 410 os./km²
SIMC	0933401
Plan
Położenie na mapie Gdańska Matarnia
Położenie na mapie Polski Matarnia
Położenie na mapie województwa pomorskiego Matarnia
54°22′49″N 18°28′58″E/54,380278 18,482778
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Matarnia (dawniej Maternia lub Materna, kaszb. Matarniô, niem. Mattern) – dzielnica administracyjna Gdańska, położona w zachodniej części miasta.

Wieś Opactwa Cystersów w Oliwie w województwie pomorskim w II połowie XVI wieku.

Położenie

Matarnia leży w części miasta położonej na Pojezierzu Kaszubskim. Od północy graniczy z Osową i Oliwą, od wschodu z Brętowem, od południa z Jasieniem i Kokoszkami a od zachodu z gminą miejsko-wiejską Żukowo.

Należy do okręgu historycznego Wyżyny.

Obszarem dzielnicy prowadzi turystyczny Szlak Wzgórz Szymbarskich.

Zasięg terytorialny

Do dzielnicy Matarnia należą następujące jednostki terytorialne:

• Firoga – dawna wieś rolnicza
• Klukowo – dawna wieś rolnicza, ogródki działkowe
• Rębiechowo – część wsi rolniczej
• Trzy Norty – dawne wybudowanie Klukowa
• Zajączkowo – dawne wybudowanie Klukowa
• Złota Karczma – osiedle mieszkaniowe, centrum handlowe Park Handlowy Matarnia

Historia

Pierwotnie wieś nosiła nazwę Chojno Wielkie i należała do cystersów. Po zniszczeniach podczas wojny trzynastoletniej Polski z Zakonem Krzyżackim (1454-1466) zakonnicy wystawili nowy murowany kościół pod wezwaniem św. Materna, biskupa z niemieckiej Kolonii, czczonego głównie przez cystersów. Od wezwania kościoła powstała nowa nazwa osady, która wyparła wcześniejsze Chojno. W historycznych źródłach kościelnych mówi się najczęściej o wsi jako ad sanctum Maternum, tj 'u św. Materna'. Teren dawnej, historycznej Matarni znajduje się na południowo-wschodnim krańcu obecnej dzielnicy.

W 1890 r. został założony cmentarz, po zamknięciu i częściowej likwidacji starego cmentarza przykościelnego.

Na koniec 1892 r wieś Matarnię zamieszkiwały 173 osoby - 141 Kaszubów i 42 Niemców. Pruski spis powszechny z 1910 r. wykazał 300 mieszkańców, z których 237 zadeklarowało język kaszubski jako ojczysty, a 61 niemiecki.

W latach 1920–1939 przez Matarnię przebiegała granica polsko-gdańska.

Matarnia została przyłączona w granice administracyjne miasta w 1973.

Pomniki przyrody

 Osobny artykuł: Pomniki przyrody w Gdańsku.

Przy ul. Astronautów znajduje się grupowy pomnik przyrody w postaci 4 lip drobnolistnych o obwodach od 292 do 385 cm. Drzewa noszą nazwę „Klukowskie lipy” i zostały objęte ochroną w 2007 roku.

Transport i komunikacja

W obrębie dzielnicy znajduje się Port lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy.

Przez dzielnicę przebiega obwodnica Trójmiasta wraz z węzłem Lotnisko, będąca częścią drogi ekspresowej S6. Na tym węźle obwodnicę przecina prostopadle Trasa Słowackiego.

W 2015 zostały oddane do użytku trzy przystanki Pomorskiej Kolei Metropolitalnej: Gdańsk Matarnia, Gdańsk Port Lotniczy oraz Gdańsk Rębiechowo. Ten ostatni położony jest blisko granicy miasta ze wsiami Banino i Rębiechowo.

W 2022 wybudowano nowy przystanek Gdańsk Firoga.

Rada Dzielnicy

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Materna, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VI: Malczyce – Netreba, Warszawa 1885, s. 171 .
• Ludzie i duchy starego dworu w Matarni