Dassault Mirage 2000

Dassault Mirage 2000
Ilustracja
Mirage 2000 w barwach lotnictwa francuskiego
Dane podstawowe
Państwo

 Francja

Producent

Dassault Aviation

Typ

samolot myśliwski i myśliwsko-szturmowy

Konstrukcja

jednosilnikowy odrzutowy dolnopłat w układzie delty o konstrukcji metalowej z szerokim zastosowaniem materiałów kompozytowych

Załoga

1 lub 2

Historia
Data oblotu

10 marca 1978

Lata produkcji

1983–2007

Liczba egz.

600

Dane techniczne
Napęd

1 silnik odrzutowy dwuprzepływowy z dopalaniem SNECMA M-53

Ciąg

98 kN

Wymiary
Rozpiętość

9,1 m

Długość

14,3 m

Wysokość

5,2 m (Mirage 2000-5)
5,4 m (Mirage 2000D)

Powierzchnia nośna

41,00 m²

Masa
Własna

7400 kg

Startowa

16 500 kg (Mirage 2000-5 i 2000D)
17 500 kg (Mirage 2000-9)

Uzbrojenia

5,2 t (Mirage 2000-5), 5,7 t (Mirage 2000D), 6,1 t (Mirage 2000-9)

Zapas paliwa

3980 l (Mirage 2000C)

Osiągi
Prędkość maks.

ponad 2,2 Ma

Prędkość minimalna

278 km/h

Prędkość wznoszenia

249 m/s

Pułap

18 300 m (60 000 ft)

Zasięg

3900 km[potrzebny przypis]

Dane operacyjne
Uzbrojenie
2 działka lotnicze DEFA GIAT 554 kal. 30 mm (stałe, tylko w wersjach jednomiejscowych)
Podwieszane na 9 zaczepach (czterech podskrzydłowych i pięciu podkadłubowych)
(w różnych zestawach)
Rakiety powietrze-powietrze typu: MICA, Magic 2, Super 530F, Super 530D
Bomby typu: BGL-1000, BM400, Durandal, Belouga
Rakiety powietrze-ziemia typu: ARMAT, Apache, Scalp, AS30L, AM39, ASMP
Użytkownicy

Użytkownicy samolotu w 2013 roku

Rzuty
Rzuty samolotu

Dassault Mirage 2000 – współczesny francuski samolot myśliwski i myśliwsko-szturmowy.

Historia

W połowie lat siedemdziesiątych XX wieku we francuskiej firmie lotniczej Dassault Aviation przystąpiono do projektowania nowego samolotu myśliwskiego serii oznaczonej Mirage. Konstrukcję tego samolotu oparto na budowanych już Mirage III i Mirage 5. Nowo zaprojektowany samolot otrzymał oznaczenie Mirage 2000. Inżynierowie wykorzystali skrzydło delta, które uznawano wtedy za przestarzałe. Środek aerodynamiczny samolotu przesunięto przed środek ciężkości, co poprawiło jego zwrotność i skróciło rozbieg, główne wady starszych skrzydeł delta. W samolocie zastosowano sterowanie komputerowe fly-by-wire, dwuczęściowe sterolotki na całej długości każdego ze skrzydeł oraz dwuczęściowe sloty wzdłuż krawędzi natarcia o kącie 58°.

Prototyp Mirage 2000 oblatano 10 marca 1978 roku. Próby w locie potwierdziły jego przydatność, a osiągi spełniały założenia jakie przed nim postawiono. Seryjny egzemplarz oblatano 20 listopada 1982, dostawy rozpoczęto w 1983 roku, a pierwsza eskadra została sformowana w 1984, co zbiegło się z 50-leciem francuskich sił powietrznych. Z powodu opóźniania rozwoju kluczowych systemów, pierwsze 37 egzemplarzy dostarczono bez docelowego silnika i radaru.

Wersje

Opracowano i wprowadzono do produkcji seryjnej wersje tego samolotu:

Działko lotnicze DEFA GIAT 554 stosowane w samolotach Mirage 2000

Użytkownicy

Według Dassault Aviation wyprodukowano łącznie 600 samolotów Mirage 2000, z czego około połowę przeznaczono na eksport. Producent wymienia osiem państw eksportowych: Brazylię, Egipt, Grecję, Indie, Peru, Katar, Tajwan i Zjednoczone Emiraty Arabskie. Mirage 2000 od 1983 roku są na wyposażeniu Francuskich Sił Powietrznych. Ostatni wyprodukowany egzemplarz Mirage 2000-5 Mk.2 dla Grecji dostarczono 23 listopada 2007 roku.

Samolot w barwach sił powietrznych Francji
Samolot w barwach sił powietrznych Tajwanu
Samolot w barwach sił powietrznych Zjednoczonych Emiratów Arabskich

Służba

Francja

Samoloty tego typu uczestniczyły w działaniach w Bośni w składzie sił lotnictwa NATO dokonujących nalotów na pozycje wojsk serbskich, gdzie jeden z samolotów Mirage 2000D został zestrzelony przy użyciu przeciwlotniczej rakiety samonaprowadzającej Igła, co zostało sfilmowane i pokazane w telewizji jugosłowiańskiej. Obu pilotów złapano.

Samoloty stacjonowały na terenie Arabii Saudyjskiej od 1991 w ramach strefy zakazu lotów nad Irakiem, jedna maszyna rozbiła się w 2001. Samoloty rotacyjnie od 2001 wspierały misję ISAF. W 2011 Mirage 2000D rozbił się 100 km na zachód od Farah, załoga katapultowała się. Mirage 2000-5 i D wykorzystywano intensywnie w 2011 roku nad Libią w ramach Opération Harmattan. Pod koniec swojej trzeciej dyslokacji w ramach Baltic Air Policing w 2011 roku litewski L-39 Albatros rozbił się po zderzeniu z Mirage 2000C, który zdołał jednak wrócić do bazy. W trakcie ćwiczeń w 2012 roku w Arabii Saudyjskiej Mirage 2000D zderzył się w locie z saudyjskim F-15C, obie maszyny utracono bez strat w ludziach.

Myśliwce tego typu (różnych wersji) działały również w Afryce w ramach operacji Barkhane, m.in. z bazy w Niamey, skąd wykonywały naloty na cele ugrupowań zbrojnych. W 2023 roku, podczas wycofywania francuskich sił z Nigru, wszystkie francuskie samoloty bojowe stacjonujące w Niamey, w tym Mirage 2000, zostały repatriowane.

9 marca 2024 roku, dwa francuskie Mirage 2000-5F biorące udział w operacji "Prosperity Guardian", zestrzeliły nad Morzem Czerwonym dwa uderzeniowe samoloty bezzałogowe wystrzelone z terytorium kontrolowanego przez Huti. Było to pierwsze bojowe zestrzelenie celu powietrznego przez francuskie samoloty od zakończenia II wojny światowej. Francuskie maszyny oryginalnie należące do Escadron de Chasse 1/2 Cigognes, podczas akcji podlegały Escadron de Chasse 3/11 Corsica z bazy w Dżibuti. 9 marca w godzinach porannych, milicja Huti wystrzeliła cztery aparaty Shahed 136, ich celem był statek handlowy płynący po morzu czerwonym. Dwa z nich zostały zestrzelone przez fregatę rakietową typ Aquitaine FS Alsace. Pozostałą dwójkę zestrzeliły Mirage.

Grecja

Samolot w barwach sił powietrznych Grecji

8 października 1996 grecki Mirage 2000EG zestrzelił, używając R550 Magic II turecki F-16D wykonujący lot szkoleniowy nad Morzem Egejskim. Jego pilot zginął, drugi pilot został wyłowiony przez Greków.

30 września 1997 roku do morza koło wyspy Skyros wpadł Mirage 2000EG, jego pilot utracił przytomność po uderzeniu w osłonę kabiny i utonął. Samolot po trzech dniach wydobyto, a po naprawie we Francji wrócił do służby w 2003 roku. 9 czerwca 2011 roku do morza koło wyspy Samos wpadł grecki dwumiejscowy Mirage 2000BGM (załoga katapultowała się po awarii silnika, samolot wyłowiono, ale musiał być zezłomowany), a 29 maja 2017 roku w pobliżu Sporad utracono w podobny sposób Mirage 2000EG (pilot również się katapultował).

Indie

Mirage 2000 IAF wykorzystano bojowo nad Kaszmirem w nalotach na pakistańskie cele w trakcie zatargu w 1999 roku, w 240 misjach uderzeniowych zrzuciły 55 000 kg bomb. W lutym 2019 roku formacja dwunastu Mirage 2000 z bazy w Gwalijarze przeprowadziła nalot na cele w Pakistanie w odwecie za zamach terrorystyczny w mieście Pulwama.

Katar

Do 2003 roku katarskie Mirage były eksploatowane w bardzo ograniczonym stopniu, na tyle, iż rozważano sprzedaż samolotów do Indii lub Pakistanu. W kolejnej dekadzie sytuacja uległa całkowitej zmianie. W marcu 2011 roku, sześć Mirage 2000 dotarło na Kretę do Souda Air Base, skąd wspierały natowską operację Unified Protector w działaniach prowadzonych nad Libią. W 2014 roku samoloty rozpoczęły udział w operacji „Inherent Resolve”, której celem było zniszczenie pozycji ISIS, dopuszczających się masakr na ludności cywilnej, podczas prowadzenia działań militarnych na terytorium Iraku i Syrii. Od marca 2015 roku, katarskie Mirage zaangażowane zostały w operację „Decisive Storm”. Prowadzoną pod przewodnictwem Arabii Saudyjskiej operację wymierzoną przeciwko ruchowi Huti w Jemenie i przywrócenie pełnej władzy nad krajem, obalonemu prezydentowi Abd Rabbuhowi Mansurowi Hadiemu.

Peru

Peruwiańskie Mirage wykorzystywane są bojowo do ataków na wykryte stanowiska ugrupowań terrorystycznych i przemytników narkotyków. W 1995 roku samolotu wzięły udział w konflikcie granicznym z Ekwadorem. Maszyny patrolowały strefę przygraniczną, ale na mocy zakazu wydanego przez prezydenta Peru Alberta Fujimoriego, nie mogły przekraczać granicy z Ekwadorem. Konsekwencją prezydenckiego rozkazu, była sytuacja z 10 lutego 1995 roku. Tego dnia, 5 peruwiańskich maszyn zaatakowało ekwadorskie pozycje. Na pomoc ruszyły należące do Ekwadorskich Sił Powietrznych dwa Dassault Mirage F1 oraz dwa IAI Kfir. Dwa peruwiańskie Su-22 zostały zestrzelone przez Mirage, a trzecia maszyna – A-37 Dragonfly przez samolot Kfir. W pościg za ekwadorskimi samolotami ruszyły peruwiańskie Mirgae 2000, jednak musiały przerwać akcję, gdy ekwadorskie samolotu znalazły się nad własnym terytorium. W trakcie działań, peruwiańskie Mirage wykonały 80 lotów i łącznie spędziły w powietrzu 110 godzin.

Zjednoczone Emiraty Arabskie

Pierwszym bojowym sprawdzianem należących do Sił Powietrznych Zjednoczonych Emiratów Arabskich Mirage 2000 była operacja „Pustynna burza” w 1991 roku. Samoloty wspierały wojska koalicji anty irackiej w trakcie walk o wyzwolenie Kuwejtu. W 2011 roku, sześć Mirage 2000-9 przebazowano do znajdującej się na Sardynii, włoskiej Decimomannu Air Base, w celu wsparcia operacji Unified Protector w działaniach prowadzonych nad Libią. Od 2015 roku, maszyny brały udział w operacjęi „Decisive Storm”. Prowadzoną pod przewodnictwem Arabii Saudyjskiej operację wymierzoną przeciwko ruchowi Huti w Jemenie. Podczas działań w Jemenie, 14 marca 2016 roku utracono dwumiejscowego Mirage 2000 wraz z załogą. Emirackie samoloty operują z bazy położonej w Erytrei. Zjednoczone Emiraty wspierają Libijską Armię Narodową w trakcie wojny domowej w Libii. Mirage brały czynny udział w walkach wspierając oddziały generała Chalifa Haftara. Prawdopodobnie to właśnie emirackie Mirage 2000, 2 lipca 2019 roku zbombardowały budynki dawnego aresztu niedaleko Trypolisu, przekształconego w ośrodek dla uchodźców. W wyniku bombardowania śmierć poniosło co najmniej 50 osób, a 130 zostało rannych.

Konstrukcja

Samolot Mirage 2000 to jednomiejscowy (lub dwumiejscowy) samolot myśliwski i myśliwsko-szturmowy. Dolnopłat w układzie delta o konstrukcji metalowej z szerokim zastosowaniem materiałów kompozytowych. Napęd: jeden silnik odrzutowy umieszczony w kadłubie.

Przypisy

  1. 1 2 Shaping the future. Dassault Aviation. [dostęp 2026-10-07]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 Mirage 2000. Dassault Aviation. [dostęp 2026-10-07]. (ang.).
  3. 1 2 3 4 Civil and military aircraft. Dassault Aviation. [dostęp 2026-10-07]. (ang.).
  4. ↑ Civil and military aircraft. Dassault Aviation. [dostęp 2026-10-07]. (ang.).
  5. ↑ Air Force Magazine, June 1985. Air Force Magazine, 1985-06. [dostęp 2026-10-07]. (ang.).
  6. ↑ The Dassault Mirage 2000 & 4000 [online], www.faqs.org [dostęp 2017-11-22].
  7. ↑ Projet de loi de finances pour 1999 : Défense, air. Sénat. [dostęp 2026-10-07]. (fr.).
  8. ↑ r, Le Mirage 2000N à la retraite après 30 ans de dissuasion [online].
  9. ↑ Mirage 2000 D. Ministère des Armées et des Anciens combattants. [dostęp 2026-10-07]. (fr.).
  10. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Leszek A. Wieliczko, Mirage 2000 na świecie, „Lotnictwo”, nr 10 (2020), s. 42–53, ISSN 1732-5323
  11. ↑ Robert Czulda, Siły powietrzne Egiptu, „Lotnictwo”, nr 5 (2016), s. 48–56, ISSN 1732-5323
  12. ↑ Παρουσία ΥΕΘΑ Νικόλαου Παναγιωτόπουλου στην Τελετή Παραλαβής των Πρώτων Έξι Μαχητικών Αεροσκαφών Νέας Γενιάς “Rafale” για την Πολεμική Αεροπορία στην 114ΠΜ. Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, 2022-01-19. [dostęp 2026-10-07]. (gr.).
  13. ↑ Piotr Abraszek, Zasobniki celownicze przegląd, „Nowa Technika Wojskowa”, nr 10 (2007), s. 60–64, ISSN 1230-1655
  14. ↑ Tomasz Kwasek, Pociski manewrujące SCAL EG/Storm Shadow i MDCH, „Nowa Technika Wojskowa”, nr 9 (2013), s. 154–156, ISSN 1230-1655
  15. ↑ Rustem Umerov: Ukraine has received Mirage 2000 and F-16 fighter jets from allies. Ministry of Defence of Ukraine, 2025-02-06. [dostęp 2026-10-07]. (ang.).
  16. ↑ Film na youtube.com.
  17. ↑ Wiadomości z kraju i ze świata – wszystko co ważne – WP [online], wiadomosci.wp.pl [dostęp 2017-12-02] (pol.).
  18. ↑ Andrzej Pawłowski: Dwa Mirage’e 2000C wesprą operację Barkhane. Konflikty.pl, 18 lipca 2015. [dostęp 2018-10-08]. (pol.).
  19. ↑ Konrad Gadera: Mirage’e 2000 zbombardowały terrorystów w Burkina Faso. Konflikty.pl, 7 października 2018. [dostęp 2018-10-08]. (pol.).
  20. ↑ Point de situation des opérations du jeudi 02 novembre au mercredi 08 novembre 2023. Ministère des Armées et des Anciens combattants. [dostęp 2026-10-07]. (fr.).
  21. ↑ Straty bojowe, „Lotnictwo”, nr 4 (2024), s. 7, ISSN 1732-5323
  22. ↑ Babak Taghvaee, First post-WW2 aerial victories for France, „Air Forces Monthly”, nr 5 (2024), s. 26, ISSN 0955-7091
  23. ↑ Turkish F-16 jet crashes after Greek interception. highbeam.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-11-04)].. Chicago Sun-Times, October 9, 1996.
  24. ↑ Hellenic Air Force Mirage 2000EG on the Aegean sea bed, liveleak.com.
  25. ↑ Marcin Przeworski: Aeroplan – 03/2012 – Podwodny Mirage. altair.com.pl. [dostęp 2017-05-31].
  26. ↑ Łukasz Golowanow: Rozbił się Mirage 2000 wojsk lotniczych Grecji. konflikty.pl, 30 maja 2017. [dostęp 2017-05-31].
  27. ↑ Vayu Aerospace and Defense Review 2015, s. 44–46.
  28. ↑ Paweł Behrendt: Indyjski nalot na Pakistan 26 lutego 2019 roku. konflikty.pl, 26 lutego 2019. [dostęp 2019-02-27]. (pol.).
  29. ↑ El Ecuador 1972-1999. La Guerra del Cenepa. Oficjalna witryna sił zbrojnych Ekwadoru.
  30. ↑ Tom Cooper: Peru vs. Ecuador. Alto-Cenepa War, 1995. Air Combat Information Group.
  31. ↑ ACIG Team: Central & South American Air-to-Air Victories. Air Combat Information Group.
  32. ↑ Erich Klaus: Ecuador Air Force. Witryna Aeroflight.