Monaster

Monaster albo monastyr (ze staroruskiego od gr. μοναστήριον, monasterion) – tradycyjna nazwa klasztoru w Kościołach wschodnich.

Pierwotnie monaster oznaczał zespół oddzielnych pomieszczeń mieszkalnych mnichów objętych klauzurą, w późniejszym okresie termin ten nabrał znaczenia odpowiadającemu klasztorowi w chrześcijaństwie zachodnim.

Monastery często obok zasadniczej części obejmują także zabudowania gospodarcze wykorzystywane przez zakonników, a także pewne elementy architektoniczne związane z obronnością. Obronny charakter budynku wyraźnie widoczny jest zwłaszcza w architekturze rosyjskiej.

Duże monastery męskie, zwłaszcza te znaczące nazywane są ławrami, posiadają niekiedy charakter stauropigialny, co oznacza, iż podlegają bezpośrednio zwierzchnictwu patriarchy.

Pod wpływem inspiracji wschodniej powstały także monastery w łonie Kościoła katolickiego.

Przykładowe monastery

Przypisy

↑ monastyr (zakon) [w:] Wielki słownik języka polskiego (wsjp.pl) [online], Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk [dostęp 2026-02-19].
↑ Ferdinand Feldbrugge: A History of Russian Law: From Ancient Times to the Council Code (Ulozhenie) of Tsar Aleksei Mikhailovich of 1649. Brill Nijhoff, 2017, s. 960–980. ISBN 978-9004346420. (ang.).
↑ T. Martyniuk. The Stauropegial Monastery in the Code of Canons of the Eastern Churches. „Roczniki Nauk Prawnych”. 25 (3), 2015. Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II. DOI: 10.18290/rnp.2015.25.3-7. (ang.).
↑ Marilyn Dunn: The Emergence of Monasticism: From the Desert Fathers to the Early Middle Ages. Oxford: Blackwell, 2000, s. 107–140. ISBN 978-1-4051-0641-2. (ang.).

[1] monastyr (zakon) [w:] Wielki słownik języka polskiego (wsjp.pl) [online], Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk [dostęp 2026-02-19].

[2] Ferdinand Feldbrugge: A History of Russian Law: From Ancient Times to the Council Code (Ulozhenie) of Tsar Aleksei Mikhailovich of 1649. Brill Nijhoff, 2017, s. 960–980. ISBN 978-9004346420. (ang.).

[3] T. Martyniuk. The Stauropegial Monastery in the Code of Canons of the Eastern Churches. „Roczniki Nauk Prawnych”. 25 (3), 2015. Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II. DOI: 10.18290/rnp.2015.25.3-7. (ang.).

[4] Marilyn Dunn: The Emergence of Monasticism: From the Desert Fathers to the Early Middle Ages. Oxford: Blackwell, 2000, s. 107–140. ISBN 978-1-4051-0641-2. (ang.).