Monodora

Monodora
Ilustracja
Kwiat Monodora grandidieri
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

magnoliopodobne

Rząd

magnoliowce

Rodzina

flaszowcowate

Rodzaj

Monodora

Nazwa systematyczna
Monodora Dunal
Monogr. Anonacées 55, 79. Nov 1817
Typ nomenklatoryczny

M. myristica (Gaertn.) Dunal

Monodora Dunal – rodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych (Annonaceae). Obejmuje 14 gatunków. Występuje naturalnie w klimacie równikowym Afryki oraz na Madagaskarze. Gatunkiem typowym jest M. myristica (Gaertn.) Dunal. Z nasion tego gatunku pozyskuje się przyprawę zwaną muszkatem kalabessa, przypominającą aromatem gałkę muszkatołową.

Morfologia

Kwiaty Monodora tenuifolia
Pokrój
Zimozielone drzewa lub krzewy.
Liście
Naprzemianległe, pojedyncze, siedzące, całobrzegie.
Kwiaty
Promieniste, obupłciowe, pojedyncze, rozwijają się w kątach pędów, zwisające, często osadzone na długich szypułkach. Okwiat jest bardzo widoczny. Mają 3 wolne działki kielicha, nie nakładają się na siebie. Płatków jest 6, ułożonych w dwóch okółkach, zrośnięte u podstawy, różniące się od siebie, zewnętrzne są rozpostarte, natomiast wewnętrzne są wyprostowane. Kwiaty mają liczne pręciki zrośnięte wokół górnej zalążni, składająca się z licznych całkowicie zrośniętych owocolistków, każdy zawiera jedną komorę u podstawy.
Owoce
Duże mięsiste owocostany o kształcie od jajowatego do kulistego. Owoce gatunku M. crispata rozwijają się z jednego szczytowego owocolistka, przez co nie przypominają owocostanu. Egzokarp często jest zdrewniały.

Systematyka

Monodora myristica
Nasiona Monodora myristica
Pozycja według APweb (aktualizowany system APG V z 2026)

Rodzaj wraz z całą rodziną flaszowcowatych w ramach rzędu magnoliowców wchodzi w skład jednej ze starszych linii rozwojowych okrytonasiennych określanych jako klad magnoliowych.

Wykaz gatunków

Zastosowanie

Nasiona gatunku M. myristica, podobne do gałki muszkatołowej, są używane do produkcji różańców. Lokalnie ma także zastosowanie w medycynie niekonwencjonalnej.

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. 1 2 Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-16] (ang.).
  3. 1 2 3 Monodora. Index Nominum Genericorum (ING). [dostęp 2015-12-05]. (ang.).
  4. 1 2 Monodora Dunal, [w:] Plants of the World Online [online], Kew, Royal Botanic Gardens [dostęp 2026-10-16].
  5. 1 2 3 D. J. Mabberley: The Plant-book: A Portable Dictionary of the Vascular Plants (Second Edition). Cambridge University Press, 1997, s. 464. ISBN 978-0-521-41421-0. (ang.).
  6. 1 2 3 4 5 Monodora. Plantes & botanique. [dostęp 2015-12-05]. (fr.).
  7. ↑ Rośliny kwiatowe. 1, Warszawa: Muza, 1998, s. 38, ISBN 83-7079-778-4, OCLC 749836232.