Mosarz

Mosarz
Ilustracja
Kościół św. Anny w Mosarzu
Państwo

 Białoruś

Obwód

 witebski

Rejon

głębocki

Sielsowiet

Udział

Populacja (2009)

 

• liczba ludności

348

Nr kierunkowy

+375 2156

Kod pocztowy

211807

Położenie na mapie obwodu witebskiego
Mapa konturowa obwodu witebskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Mosarz”
Położenie na mapie Białorusi
Mapa konturowa Białorusi, u góry znajduje się punkt z opisem „Mosarz”
Ziemia55°13′25″N 27°27′37″E/55,223611 27,460278

Mosarz (biał. Мосар) – wieś na Białorusi, położona w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Udział, nad rzeką Marchwą. Miejscowość zamieszkuje 348 mieszkańców (2009). Dawne miasteczko.

Miasto magnackie położone było w końcu XVIII wieku w powiecie oszmiańskim województwa wileńskiego.

Historia

Wieś Mosarz wzmiankowana w 1514 roku. We wsi znajduje się kościół pw św. Anny ufundowany w 1792 roku przez kasztelana połockiego hrabiego Roberta Brzostowskiego i jego małżonkę Annę z Platerów. W kościele znajdują się relikwie św. Justyna, a kościół otwarty jest nieprzerwanie od czasu budowy. Wokół kościoła park w stylu japońskim.

W dwudziestoleciu międzywojennym majątek i wieś leżały w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie duniłowickim (od 1926 postawskim), w gminie Łuck (od 1927 gmina Kozłowszczyzna).

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku zamieszkiwało:

Miejscowość należała do miejscowej parafii rzymskokatolickiej i prawosławnej. Podlegała pod Sąd Grodzki w Duniłowiczach i Okręgowy w Wilnie; mieścił się tu urząd pocztowy, który obsługiwał znaczną część gminy Kozłowszczyzna.

W 1938 roku miejscowość należała do gromady Mosarz gminy Kozłowszczyzna.

Po agresji ZSRR na Polskę w 1939 roku wieś znalazła się pod okupacją sowiecką, w granicach BSRR. W latach 1941–1944 była pod okupacją niemiecką. Następnie leżała w BSRR. Od 1991 roku w Republice Białorusi.

W 1739 urodził się tutaj Paweł Ksawery Brzostowski – polski ksiądz rzymskokatolicki, pisarz wielki litewski, duchowny referendarz wielki litewski, kanonik wileński, publicysta i tłumacz a w 1843 Mikołaj Witkowski – polski powstaniec styczniowy, zesłaniec na Syberię, archeolog i muzealnik.

W Mosarzu znajduje się szkoła wybudowana w dwudziestoleciu międzywojennym w stylu zakopiańskim.

Pałac Brzostowskich

Pałac Brzostowskich w Mosarzu
 Osobny artykuł: Pałac w Mosarzu.

We wsi znajduje się także folwark Piłsudskich. Pałac Brzostowskich, zbudowany w XVIII wieku w miejscu wcześniejszego, nie zachował się do naszych czasów.

Uwagi

  1. ↑ Przynależność wojewódzka zmieniała się. Wieś leżała w województwie nowogródzkim (1921–1922), w Ziemi Wileńskiej (1922–1926) i w województwie wileńskim (od 1926)

Przypisy

  1. ↑ Liczby ludności miejscowości obwodu witebskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 14 października 2009 roku. (ros.).
  2. ↑ Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 82.
  3. ↑ Kościół św. Anny w Mosarzu. radzima.org. [dostęp 2015-07-01].
  4. ↑ M.P. z 1927 r. nr 230, poz. 598
  5. ↑ https://www.google.com/maps/place/55%C2%B013'27.6%22N+27%C2%B027'40.3%22E/@55.224332,27.4590053,17z/data=!3m1!4b1!4m2!3m1!1s0x0:0x0
  6. 1 2 Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych, t. 7, część 2, 1924, s. 23.
  7. 1 2 Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. 1, Warszawa 1938, s. 42.
  8. ↑ https://www.google.com/maps/place/55%C2%B013'60.0%22N+27%C2%B028'20.8%22E/@55.233322,27.4702493,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d55.233319!4d27.472438
  9. ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych, Przemyśl, Warszawa 1933, s. 133.
  10. ↑ Rozporządzenie Wojewody Wileńskiego z dnia 20 września 1938 roku. Załącznik.
  11. ↑ Гарады, вескі і іншыя месцы... [online], www.google.com [dostęp 2016-04-04].
  12. ↑ Zespół pałacowo-parkowy Brzostowskich w Mosarzu. radzima.org. [dostęp 2015-07-01].

Linki zewnętrzne