Moses Gunn

Moses Gunn
Ilustracja
Moses Gunn (1974)
Data i miejsce urodzenia

2 października 1929
St. Louis

Data i miejsce śmierci

16 grudnia 1993
Guilford

Zawód

aktor

Współmałżonek

Gwendolyn Mumma Landes
(1966–1993; jego śmierć)

Lata aktywności

1962–1993

Moses Gunn (ur. 2 października 1929 w Saint Louis, zm. 16 grudnia 1993 w Guilford) – amerykański aktor charakterystyczny. Zdobywca nagrody Obie, nominowany także do nagród Tony i Emmy.

Wczesne lata

Urodził się w Saint Louis w stanie Missouri jako najstarszy z siedmiorga dzieci Mary A. Gunn i George’a Gunnów. W wieku dziewięciu lat Gunn wykazał się talentem aktorskim. Po śmierci matki jego rodzina rozdzieliła się, Moses Gunn opuścił dom w wieku zaledwie 12 lat i podróżował koleją. Wrócił do St. Louis, gdzie uczęszczał do szkoły i zamieszkał w rodzinie zastępczej Jamesa i Jewel Richie, swojej nauczycielki angielskiego.

Podjął studia na Tennessee State University, gdzie specjalizował się w przemówieniu i teatrze. Pomógł też założyć studencką grupę aktorską o nazwie Footlights Across Tennessee, która wystawiała klasyczne sztuki, dzieła współczesne i komedie napisane w dialekcie przez czarnoskórych dramaturgów. W latach 1954–1957 służył w United States Army, gdzie stacjonował w Niemczech. W latach 1959–1961 kontynuował naukę na Uniwersytecie w Kansas, uzyskując tytuł magistra. Będąc studentem w Kansas wystąpił w tytułowej roli w tragedii Williama Shakespeare’a Otello. Po ukończeniu studiów Gunn został nauczycielem mowy i teatru w college’u w Grambling w Luizjanie. Wkrótce rozpoczął profesjonalną karierę aktorską w Nowym Jorku.

Kariera sceniczna

W 1962 wystąpił w roli dublera w produkcji off-Broadwayowskiej The Blacks autorstwa Jeana Geneta. Gunn otrzymywał 15 dolarów tygodniowo przez pierwsze kilka miesięcy wystawiania sztuki, ostatecznie dołączając do regularnej obsady produkcji. W 1966 zadebiutował na Broadwayu w sztuce Ręka jest na bramie. Grał potem role szekspirowskie takie jak Aaron, niewolnik i kochanek Tamory, w tragedii Tytus Andronikus (1967), Capuleti w tragedii Romeo i Julia (1968), tytułową rolę w tragedii Otello (1970) i Orsino w komedii Wieczór Trzech Króli (1972). W latach sześćdziesiątych współzałożył Negro Ensemble Company. W 1975 otrzymał Obie Award za rolę Miltona Edwardsa w spektaklu Pierwszy powiew lata. W 1976 był nominowany do nagrody Tony Award dla najlepszego aktora za kreację Benjamina Hurspoola w przedstawieniu Drzewo trucizny.

Kariera ekranowa

Po raz pierwszy trafił na mały ekran jako członek Komitetu Pracy w jednym z odcinków serialu CBS East Side/West Side (1964) – pt. „Nazwa gry” (The Name of the Game) u boku George’a C. Scotta. Debiutował na kinowym ekranie jako robotnik w młynie w melodramacie Nothing But a Man (1964) z Abbey Lincoln. W ekranizacji powieści Roberta Stone’a WUSA (1970) w reż. Stuarta Rosenberga pojawił się jako Clotho. Wcielił się w postać gangstera Ellswortha Raymonda w dramacie kryminalnym blaxploitation Shaft (1971), za którą był nominowany do NAACP Image Awards dla wybitnego aktora w filmie kinowym, i sequelu Wielka wygrana Shafta (1972). Rola Kintango w miniserialu ABC Korzenie (1977) przyniosła mu nagrodę Emmy. W serialu NBC Domek na prerii (1977–1981) został obsadzony w roli Joego Kagana. W miniserialu CBS Zawodnik (The Contender, 1980) zagrał postać George’a Beifusa, trenera boksu głównego bohatera (Marc Singer).

Życie prywatne

W 1964 podczas Festiwalu Szekspirowskiego w Antiochii Gunn poznał Gwendolyn „Gwen” Mummę Landes. Pobrali się w 1966. „Gwen” miała już córkę Kirsten, a w 1970 urodziła syna Justina Mosesa.

Śmierć

Zmarł 16 grudnia 1993 w Guilford w stanie Connecticut z powodu powikłań astmy w wieku 64 lat.

Filmografia

Filmy

Seriale

Nagrody i nominacje

Rok Nagroda Kategoria Film Rezultat
1977 Nagroda Emmy Najlepszy aktor drugoplanowy w komedii lub dramacie Korzenie (1977) Nominacja
1982 NAACP Image Awards Najlepszy aktor drugoplanowy Ragtime (1981) Wygrana

Przypisy

  1. ↑ Moses Gunn Memorial [online], „The New York Times”, 10 stycznia 1994 [dostęp 2024-05-31] (ang.).
  2. ↑ Kenneth Kwame Welsh, Genealogy: Moses Gunn (1929–1993) [online], Geni, 26 marca 2015 [dostęp 2024-05-31] (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 Gunn, Moses 1929–1993 [online], Encyclopedia.com [dostęp 2024-05-31] (ang.).
  4. ↑ Anna Christian, Moses Gunn (1929–1993) [online], BlackPast.org, 16 lutego 2020 [dostęp 2024-05-31] (ang.).
  5. ↑ Distinguished Tigers: Moses Gunn (1929–1993) [online], Tennessee State University [dostęp 2024-05-31] (ang.).
  6. 1 2 3 4 Personal papers of Moses Gunn [online], University of Kansas [dostęp 2024-05-31] (ang.).
  7. ↑ Moses Gunn. Internet Broadway Database. [dostęp 2024-05-31]. (ang.).
  8. ↑ Moses Gunn Biography (1929−1993). AllMovie. [dostęp 2024-05-31]. (ang.).
  9. ↑ Moses Gunn. Internet Off-Broadway Database. [dostęp 2024-05-31]. (ang.).
  10. ↑ Nominations / 1976 / Actor (Leading Role - Play). tonyawards.com. [dostęp 2024-05-31]. (ang.).
  11. ↑ Moses Gunn. The Killing Floor. [dostęp 2024-05-31]. (ang.).
  12. ↑ Moses Gunn Awards. AllMovie. [dostęp 2024-05-31]. (ang.).
  13. ↑ Moses Gunn. Rotten Tomatoes. [dostęp 2024-05-31]. (ang.).
  14. ↑ Charisse Jones: Moses Gunn, 64, a Veteran Actor Honored for 'Ragtime' and 'Roots'. „The New York Times”, 20 grudnia 1993. [dostęp 2024-05-31]. (ang.).
  15. ↑ John „J–Cat” Griffith: Moses Gunn (1929–1993). Find a Grave. [dostęp 2024-05-31]. (ang.).

Linki zewnętrzne