Muskaryna

Muskaryna
Ogólne informacje
Charakterystyka fizyczna
grube słupki, silnie higroskopijne (chlorek muskaryny)
Wzór Hilla

C9H20NO2

Masa molowa

174,26 g/mol

Identyfikacja
Numer CAS

300-54-9

PubChem

9308

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Muskaryna – organiczny związek chemiczny, trujący alkaloid wielu grzybów, między innymi strzępiaków, lejkówek i gołąbka ceglastego.

Jest agonistą receptorów muskarynowych (wszystkich podtypów), powodując ich aktywację.

Toksyczność

Muskaryna jest parasympatykomimetyczną substancją działającą ok. 15–30 minut po spożyciu. Zatrucie może objawiać się mdłościami i wymiotami, ślinieniem, łzawieniem, biegunką, rozmyciem obrazu oraz trudnościami z oddychaniem, utrzymuje się ono około 2 godzin. Przypadki śmiertelnego zatrucia zdarzają się rzadko; mogą być one spowodowane depresją układu oddechowego lub zawałem serca. Ponadto w wymienionych grzybach znajdują się jeszcze inne toksyny (np. kwas ibotenowy, muscymol, muskazon i związki izoksazolowe w muchomorze plamistym).

Pomimo łacińskiej nazwy muchomora czerwonego: A. muscaria, zawiera on jedynie śladowe ilości muskaryny – 0,009% suchej masy.

Dawka śmiertelna dla dorosłego człowieka wynosi 0,3–0,5 g.

Specyficzną odtrutką w zatruciu muskaryną jest atropina.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 6395. Muscarine, [w:] Merck Index. An Encyclopedia of Chemicals, Drugs, and Biologicals, Maryadele J. O’Neil (red. nacz.), wyd. 15, Cambridge: Royal Society of Chemistry, 2013, s. 1175, ISBN 978-1-84973-670-1, OCLC 825559753 (ang.).
  2. ↑ (±)-Muscarine chloride hydrate [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 27 kwietnia 2024, numer katalogowy: M104 [dostęp 2026-07-19].
  3. 1 2 Podręczny słownik chemiczny, Romuald Hassa (red.), Janusz Mrzigod (red.), Janusz Nowakowski (red.), Katowice: Videograf II, 2004, s. 256, ISBN 83-7183-240-0, OCLC 749698778.
  4. ↑ Receptory muskarynowe i nikotynowe [online], Leksykon [dostęp 2026-10-02].
  5. ↑ Yael Lurie i inni, Mushroom poisoning from species of genus Inocybe (fiber head mushroom): a case series with exact species identification, „Clinical Toxicology”, 47 (6), 2009, s. 562–565, DOI: 10.1080/15563650903008448 [dostęp 2026-10-18] (ang.).

Bibliografia

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.