Nowy Jawor

Nowy Jawor
Nowy Jawór
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 świętokrzyskie

Powiat

starachowicki

Gmina

Pawłów

Sołectwo

Jawor

Liczba ludności (2021)

169

Strefa numeracyjna

41

Kod pocztowy

27-225

Tablice rejestracyjne

TST

SIMC

0260617

Położenie na mapie gminy Pawłów
Mapa konturowa gminy Pawłów, w centrum znajduje się punkt z opisem „Nowy Jawor”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Nowy Jawor”
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa konturowa województwa świętokrzyskiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Nowy Jawor”
Położenie na mapie powiatu starachowickiego
Mapa konturowa powiatu starachowickiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Nowy Jawor”
Ziemia50°56′41″N 21°05′55″E/50,944722 21,098611

Nowy Jawor (nazwa oboczna: Nowy Jawór, d. Jawór Opatowski) – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie starachowickim, w gminie Pawłów.

Wsie Nowy Jawor i Stary Jawor tworzą sołectwo Jawor.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

W Nowym Jaworze był dwór, który uległ zniszczeniu w okresie I wojny światowej. Dziedzicami tego dworu była rodzina Szermentowskich.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Pawłowie.

Historia

Jawor dawniej Jawór Opatowski - obecnie Nowy Jawor i Stary Jawor, wieś w powiecie iłżeckim, gminie Tarczek, parafii Świętomarz

W 1827 było tu 11 domów 95 mieszkańców.
W roku 1885 15 domostw i 110 mieszkańców.

Folwark Jawor od stacji pocztowej Brody odległy o wiorst 10. Rozległość folwarczna wynosi mórg 308 a w tym grunta orne i ogrody 253 mórg, łąk mórg 23, pastwisk mórg 18, wody (staw) mórg 1, place mórg 1. Budynków drewnianych spisano 12. Folwark ma pokłady wapna. Wieś Jawor osad 19, z gruntem mórg 74, folwark ten w r. 1872 oddzielony od dóbr Wawrzeńczyce.

Według spisu powszechnego z roku 1921 miejscowość Nowy Jawór posiadała 25 domów i 169 mieszkańców

Zwyczaje wiejskie

W Nowym Jaworze istniał zwyczaj „pałowania”, czyli obchodu wsi przez kolejnych gospodarzy z „pałą” – długą lagą ozdobioną wyrytymi napisami przeważnie o niecenzuralnej treści. Pałowanie miało na celu ochronę przed ewentualnymi próbami kradzieży, podpalenia itp. Istnieje żartobliwy wiersz dotyczący pałowania: „Pałowanie w całej swej powadze zaczyna się na Kuładze, przez całą wieś utyka i kończy się u Bacyka”. Zwyczaj ten zanikł w latach 70. XX wieku.

Przypisy

  1. ↑ Wieś Nowy Jawor w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2026-03-19], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  2. ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2026-03-19].
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 834 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. 1 2 Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 90067.
  6. ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  7. ↑ BIP gminy, sołectwa
  8. ↑ Opis parafii na stronie diecezji
  9. ↑ Jawor (4) J. opatowski, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. III: Haag – Kępy, Warszawa 1882, s. 512.
  10. ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych, t. Województwo kieleckie, Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1924 [dostęp 2015-04-28].